Politiek blog

#binnenskamers: waar kleine partijen groot in zijn

#binnenskamers brengt u de laatste nieuwtjes, de nieuwste inzichten en scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie. Hier vindt u gedurende de dag de laatste updates.

Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

SGP is op bepaalde manier hele grote partij
20.31 uur - Robert Giebels (@RobertGiebels)

De SGP is de grootste politieke partij van Nederland. Althans, de streng gereformeerde mannenbroeders hebben de meeste ingeschreven partijleden per zetel in de Tweede Kamer: 9.991. De PVV is de kleinste met één lid, Geert Wilders, op 12 Kamerzetels, oftewel 0,083 betalend lid per zetel.

Altijd weer spannend als het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) van de Universiteit Groningen bekend maakt hoeveel leden elke politieke partij heeft. Het worden er elk jaar minder. Op 1 januari van dit jaar om precies te zijn 295.326. Bijna 16 duizend mensen zijn in 2014 lid geworden, maar bijna 30 duizend haakten af. Een achteruitgang van 4,4 procent.

Je zou zeggen: hoe groter een partij in de Kamer, hoe meer stemmen ze kennelijk hebben gehad en dus zullen ze ook wel de meeste leden hebben. Ook al omdat grotere partijen, zeker als ze in de regering zitten, meer aandacht krijgen.

Het tegenovergestelde is het geval. Regeringspartij VVD heeft de minste partijleden per zetel: 754. Gevolgd door de PvdA met 1.365. De kleine partijen met 1, 2 of 3 Kamerzetels scoren het hoogst.

SGP (3 zetels): 9991 leden
50+ (1): 7534 leden
PvdD (2): 6010 leden
GL (4): 5313 leden
CU (5): 4704 leden
CDA (13): 4085 leden
SP (15): 2845 leden
D66 (12): 2099 leden
PvdA (36): 1365 leden
VVD (41): 754 leden
PVV (12): 0,08333 lid

Van de 'grote' partijen doet het CDA het het best. Dat is dan ook de politieke partij met de meeste ingeschreven leden: 53.107. Maar de christendemocraten mogen zich wel zorgen over hun aantrekkelijkheid gaan maken, want de betalende partijtijgers lopen massaal weg. Van elke tien CDA-leden die op 1 januari 2013 lid waren, heeft één zich uitgeschreven. Dat zijn zesduizend mensen.

Bij bijna alle partijen lopen trouwens leden weg, behalve D66 en SGP. Sinds de Tweede Wereldoorlog komen er elk jaar een paar orthodoxen bij - de SGP heeft ook de grootste jongerenafdeling.

De ledenaantallen van D66 vormen sinds de oprichting meer een conjuncturele lijn met veel pieken, iets minder dalen en al met al een gestage groei. Sinds het begin van de financiële crisis in 2008 is het hard gegaan voor de sociaal-liberalen. Ze gingen van ruim 10 duizend naar ruim 25 duizend dit jaar. Geen wonder dat alleen D66'ers de vingers blauw twitteren over de laatste DNPP-cijfers.

SGP-Kamerlid Kees van der Staaij.Beeld anp
Bron data: DNPPBeeld De Volkskrant

De intermenselijke verhoudingen
16.35 uur - Gijs Herderscheê (@vkgijs)

Het zijn net mensen daar in het parlement. Uiteindelijk draait alles om contact, om omgangsvormen. Natuurlijk, in het debat verketteren politici elkaar graag. Beter gezegd, elkaars meningen. Maar buiten de arena gaan ze meestal correct met elkaar om.

Dat is ook voor leden van het kabinet belangrijk, zeker nu zij om extra steun in de Eerste Kamer verlegen zitten. Als ware handelsreizigers zijn ze de afgelopen twee jaar door de Tweede en Eerste Kamer getrokken om hun plannen uit te leggen en bij te stellen naar de wensen van deze en gene. Dat leverde min of meer structurele steun op van D66, ChristenUnie en SGP. Maar ook van GroenLinks toen CU en SGP het lieten afweten bij de hervorming van de studiefinanciering.

Staatssecretaris Martin van Rijn en minister Edith Schippers van Volksgezondheid in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Maar toch blijven kabinetsleden, fractievoorzitters en parlementsleden elkaar onverdroten bezoeken. Je weet immers nooit wie je straks nodig hebt.

Onlangs stond de woordvoerder van Diederik Samsom ongedurig in de gang bij de GroenLinks-fractie. Tot Samsom plots uit de kamer van Bram van Ojik, fractievoorzitter van GroenLinks, tevoorschijn kwam en schielijk wegschoot. Nee hoor, zei Van Ojik, niets bijzonders aan de hand. Gewoon even bijpraten.

Zo ook Martin van Rijn, staatssecretaris van Volksgezondheid die dinsdag na het vragenuurtje de streng beveiligde gang van de PVV binnen ging. Terwijl hij de PVV en eigenlijk ook de SP heeft opgegeven. Die zijn zo fel tegen zijn beleid - tegen de overdracht van ouderenzorg aan de gemeenten - dat daar geen eer aan te behalen valt.

Maar Van Rijn ging geen zaken doen. 'We gingen', laat zijn persoonlijk assistent weten, 'even kennismaken met Karen Gerbrands. We komen elkaar zo vaak tegen in debatten, dan is het prettig om gewoon even kennis te maken.' Gerbrands vervangt Fleur Agema, die met zwangerschapsverlof is. De baby, een dochter, is inmiddels geboren - moeder en kind alsmede de vader schijnen in blakende gezondheid te verkeren.

Het grote begrip is niet uitgebroken tussen PVV en kabinet want tot een politieke ommekeer heeft het kopje thee - of was het koffie? - niet geleid, noch bij de PVV noch bij Van Rijn. Maar misschien is het wel goed geweest voor de omgangsvormen en de intermenselijke verhoudingen.

PVV-Kamerlid Karen Gerbrands in de Tweede Kamer.Beeld anp

Eerder in #binnenskamers
24 februari
· Wilders versus Pechtold bij EenVandaag

23 februari
· Het eerste tv-debat, een kijkwijzer

20 februari
· De nieuwe politieke tweedeling volgens Segers & Van Raak
· Jaloers op vernieuwd perscentrum

17 februari
· Ouderwetse demonstratie op digitaal Malieveld

In #binnenskamers bloggen onze Haagse redacteuren over de grote en de kleine politiek. Ze geven een eerste duiding bij de actualiteiten, delen opmerkelijke observaties en schetsen het waarom van het spel en van de knikkers. De laatste updates vindt u op volkskrant.nl/politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden