Politiek blog

#binnenskamers: Rutte slaat Wiebes' belastingschets over

#binnenskamers brengt u de scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie.

Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

Hoe Wiebes' prototype belastingstelsel op de tekentafel bleef liggen
18.10 uur - Robert Giebels (@RobertGiebels)

Kent u die mop over dat nieuwe belastingsstelsel waar Rutte II voor de zomer mee zou komen? Dat kwam er niet.

Er is nauwelijks nog een touw aan vast te knopen hoe het nu zit met de plannen van het kabinet om dat stelsel te herzien. Gaaf, gaan we doen, zei premier Rutte er een jaar geleden over. Logisch, want er viel niets meer uit het regeerakkoord te hervormen. En een nieuw belastingstelsel is een mooie erfenis op grond waarvan een politicus wil worden herinnerd.

Wat gebeurde er vervolgens? De kersverse staatssecretaris Eric Wiebes (VVD), net ingevallen voor de Limburgse VVD'er Frans Weekers, serveerde vorig jaar met Prinsjesdag een achttal 'keuzes' uit. Die moesten de geesten rijp maken voor de echte herziening. Wiebes zei erbij dat het niet bij die acht keuzes hoefde te blijven. 'Geen taboes', zei hij om de andere zin. Behalve dan de eigen woning en het pensioen. Die zijn taboe. Daaromtrent komen geen fiscale veranderingen.

Wiebes kondigde aan dat hij voor het zomerreces dit jaar, dus voor 3 juli, met een 'prototype' voor een nieuw belastingstelsel zou komen. Daarna dook hij de gangen van het Tweede Kamergebouw in om met alle fracties over belastingen te babbelen. Althans, zij babbelden, Wiebes luisterde. Inventariseerde.

Vorige maand was dat prototype zo goed als klaar en hoefde alleen nog maar de koopkrachteffecten berekend te worden. Dan zou het 'prototype', ook wel potloodschets genoemd, onderwerp worden van debat en zou elke politieke partij zijn eigen inbreng kunnen leveren. Het zou een helse klus worden om die partijpolitieke stokpaardjes erin te verwerken, want een belastingstelsel is een stelsel waarbij alles met alles samenhangt. Als een muur waar je geen enkele steen uit kunt halen als die je niet bevalt.

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën Beeld anp

Eind mei floot Rutte zijn partijgenoot terug, zonder Wiebes openlijk af te vallen. 'Als de coalitie hier zegt: 'dit zijn onze belastingvoorstellen' en die hier neerlegt in een openbaar debat, dan moeten we reëel zijn. Dan gaat iedereen daarin shoppen en zijn de voorstellen dood voordat het papier droog is', zei Rutte tegen Kamerleden die vroegen waar Wiebes voor-de-zomer-prototype bleef. 'Dat iedereen zegt: dat deel vind ik leuk, maar die vier onderdelen niet. Dan komt er geen grote belastinghervorming.'

Hoe het dan wel moet? Het beproefde Rutte-recept: radiostilte.'Wil je serieus werk maken van een forse herziening van het belastingstelsel', stipuleerde de premier de marsroute, 'dan is het onvermijdelijk dat er overleg is in beslotenheid. Dat is de enige manier om het te doen. Als je dat niet doet, komt het er nooit van.'

Oké, maar hoe zit het dan met de planning? Rutte: 'Wat ik zou willen is dat we in de zomer, richting Prinsjesdag, de contouren hebben van de grotere beweging in de verandering van het belastingstelsel, waarvoor er tegen die tijd ook draagvlak zou moeten zijn.'

Vandaag was PvdA-minister Dijsselbloem van Financiën nóg duidelijker. 'De fase van de potloodschets slaan we gewoon over. Met Prinsjesdag komen we met voorstellen.'

Maar de vraag is: wie heeft zich op die derde dinsdag van september bij die voorstellen aangesloten? Normaal gesproken zijn dat alleen VVD en PvdA. Het is hún stelselherziening. Maar zo werkt het niet meer. Alle partijen met uitzondering van de PVV en de SP moeten er in de beleving van Rutte 'offline, buiten de camera's' mee hebben ingestemd en dan komt het kabinet met een voorstel.

Dat zou een knap staaltje onderhandelen van Wiebes zijn: een herzien en geheel samenhangend belastingstelsel waar naast VVD en PvdA nog minstens vier partijen in de achterkamertjes mee in hebben gestemd waaraan geen enkele partij zijn lievelingsbelasting voor mag trekken. En dat een jaar voor geplande verkiezingen. Dijsselbloem daarover: 'We zullen politiek draagvlak moeten vinden. Dat is onze prioriteit de komende maanden.'

Premier Rutte: Gaaf, gaan we doen. Beeld anp
Minister Dijsselbloem: 'In september komen we met voorstellen.' Beeld anp

Eerder in #binnenskamers
2 juni
· Het Grote Dikke Ik Debat

21 mei
· Waarom het pgb-debat met 'wiebelige' Van Rijn werd uitgesteld

19 mei
· Gaat Felix Rottenberg de PvdA weer opschudden?

4 mei
· VWS zet integriteitsregels op een rijtje

In #binnenskamers bloggen onze Haagse redacteuren over de grote en de kleine politiek. Ze geven een eerste duiding bij de actualiteiten, delen opmerkelijke observaties en schetsen het waarom van het spel en van de knikkers. De laatste updates vindt u op volkskrant.nl/politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden