Politiek blog

#binnenskamers: politici hebben spijt

#binnenskamers brengt u de laatste nieuwtjes, de nieuwste inzichten en scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie. Hier vindt u gedurende de dag de laatste updates.

Natalie Righton en Gijs Herderscheê
null Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant
Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

Spijt, zelfs politici hebben er soms last van
12.20 uur - Natalie Righton (@Natalie_Kabul)

Ook politici plaatsen soms dingen op sociale media waarvan ze later spijt hebben. Een dronkenmansfoto op Facebook? Een venijnige tweet vanuit de kroeg? Vanaf nu helpt zelfs deleten niet meer.

Berichten die een politicus verwijdert van sociale media zijn later nog terug te vinden. Zo kun je op 'Politwoops' alle tweets zien die politici eerst plaatsten en even later weer verwijderden.

De site bestaat al enige jaren, maar met de Provinciale Statenverkiezingen voor de deur kan het interessant zijn om te lezen wat lokale en landelijke politici bij nader inzien liever toch niet de wereld in hadden geslingerd.

Tot nu valt de schade mee die de site heeft weten te verzamelen. Echt sappige onthullingen zijn er nog niet. Het zijn relatief onschuldige misstappen van politici, maar pijnlijk kan het wel zijn.

Zo twitterde het Brabantse Statenlid Hagar Roijackers (GroenLinks) eind februari aan een journalist: 'Yo, kan ik eens blond shinen op een stemwijzer voor Statenleden, kiezen jullie een korrelige kutfoto. Mag ik een herkansing?' Het bericht werd na twee minuten verwijderd.

En de jonge CDA-kandidaat Klaas Valkering in Noord-Holland kon dinsdag duidelijk niet wachten tot de verkiezingen op woensdag 18 maart. 'Laatste doos vol posters verdelen, nog een dag tot #PS2015', zo twitterde hij. Dat moest natuurlijk 'nog een week' zijn. Een knulligheidje.

Maar het gevolg van de bewaarde berichten is dat elke misstap tot in de eeuwigheid terug te vinden is op het web. Onberispelijke politici zullen zo in de toekomst steeds zeldzamer zijn. Want wie maakt niet eens een fout?

Oud-PVV'er Roland van Vliet kan erover meepraten. Eind 2013 viel twittererend Nederland over hem heen toen hij in de nachtelijk uurtjes twitterde hij dat een groep asielzoekers waar toen ophef over was het land 'uitgestampt' moest worden. De volgende dag - nuchterder - volgden excuses: 'Uiteraard doe ik geen oproep tot geweld, excuses voor grof taalgebruik, maar iedereen uit frustraties wel eens op emotionele wijze.'

Dat klopt, maar het internetgeheugen is genadeloos.

Geen twitterbericht blijft onbewaard. Beeld anp
Geen twitterbericht blijft onbewaard.Beeld anp

Voor taalvernieuwing: de Tweede Kamer
11.15 uur - Gijs Herderscheê (@vkgijs)

'Laten we blij zijn met elkaar! Laten wij optimistisch zijn! Laten we zeggen: Nederland kan het weer! Die VOC-mentaliteit, over grenzen heen kijken, dynamiek! Toch?'

Wie erbij was, wie het op tv heeft gezien of op internet bekijkt, raakt het beeld en de intonatie van minister-president Jan Peter Balkenende niet meer kwijt. Vooral de uithaal 'Toch?' is een memorabele. Die staan in het geheugen gegrift. Maar het gaat hier om het begrip 'VOC-mentaliteit.'

Het was een stukje taalvernieuwing die er mag zijn. Voor taalvernieuwing moet je sowieso in de Tweede Kamer zijn, vindt kunstenaar Yuri Veerman. Onder het motto 'wie de vorm beheerst, in de inhoud meester' heeft hij een Staattaal kwartetspel gemaakt van staaltjes taalvernieuwing uit de afgelopen jaren die in de Tweede Kamer zijn geïntroduceerd.

Het zijn stuk voor stuk juweeltjes. Van Jip en Janneke-taal, het begrip dat VVD-voorzitter Bas Eenhoorn in 2002 introduceerde om zijn partijgenoten aan te zetten tot begrijpelijke teksten. De krachtwijken, de asodorpen, bakfietswijken, participatiesamenleving, participatiecontract, de Tokkietoets, de haatbaard, de moslimkolonist, de hangmatoppositie en de nepoppositie - stuk voor stuk ingeburgerde begrippen.

Veerman heeft er een kwartet van gemaakt, een oud-Hollands spel om de nieuwe begrippen uit te wisselen. 'Mag ik van jou de haatbaard?' Op 16 maart lanceert hij zijn nieuwe project op zijn site staattaal.nl. Iedereen kan de kaartjes daar downloaden en zelf printen. Maar dan blijft de vraag: 'wie zei dit en wanneer', want dat wordt niet altijd duidelijk op de kwartetkaarten. Die informatie krijgt degeen die het spel koopt.

Spelers kunnen het spel dan zelf een extra verdieping geven. 'Je krijgt de haatbaard van mij als je weet wie dat begrip voor het eerst bezigde, wanneer en bij welke gelegenheid.' En als dat niet lukt meten de antishariaverklaring terugvragen natuurlijk.

Het spel is een must voor de aanstormde nieuwe lichting provinciale en waterschapspolitici die op woensdag 18 maart gekozen worden. Nieuwelingen hebben nogal eens de neiging de verbale schutkleur van ambtenaren aan te nemen.

Vorig jaar is als waarschuwing voor toen vers gekozen gemeenteraadsleden de lulkoekbingo voor raadsleden die praten in beleidsporno uitgebracht met teksten die zij NOOIT mogen bezigen. In de zorg bestaat een vergelijkbare 'zorglulkoekbingo' met nietszeggend jargon.

Het Staattaalkwartet laat nu zien hoe het wel moet: een nieuw begrip munten waarbij iedereen meteen begrijpt wat bedoeld wordt en uit welke politieke hoek het begrip komt. Veerman beschouwt zijn kwartet overigens niet als een ode aan de nieuwe taal, maar eerder als een 'reflectie', omdat de nieuwe begrippen het debat 'vernauwen'.

Jan Peter Balkenende: 'Die VOC-mentaliteit! Toch?' Beeld RNW
Jan Peter Balkenende: 'Die VOC-mentaliteit! Toch?'Beeld RNW
null Beeld staattaal kwartet
Beeld staattaal kwartet
null Beeld Sjoerd Knibbeler
Beeld Sjoerd Knibbeler

Eerder in #binnenskamers

11 maart
· De petten van Martin van Rooijen

10 maart
· GroenLinks heeft nieuwe partijleider

5 maart
· Minister hakt knoop door: geen debat
· Zo snel mogelijk opheldering! Maar niet vandaag

In #binnenskamers bloggen onze Haagse redacteuren over de grote en de kleine politiek. Ze geven een eerste duiding bij de actualiteiten, delen opmerkelijke observaties en schetsen het waarom van het spel en van de knikkers. De laatste updates vindt u op volkskrant.nl/politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden