Politiek blog

#binnenskamers: de paaseieren van Van der Steur

#binnenskamers brengt u de laatste nieuwtjes, de nieuwste inzichten en scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie.

Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

Wat opvalt aan de kersverse minister
21.25 uur - Maartje Bakker (@maartjebakker)

Het debat is in volle gang als Ard van der Steur, minister van Justitie, op zijn vingers begint te tellen. Beide handen zijn nodig: hij komt tot acht. Acht dagen in functie. Goed om te weten, zie je hem denken, als de Tweede Kamer hem straks lastige vragen wil stellen waarop hij het antwoord schuldig moet blijven.

Vandaag werd Van der Steur in de Tweede Kamer bevraagd over de rechtspraak. Over de hoge werkdruk, de financiële tekorten, het gebruik van het Fries in de rechtszaal. Een mooie gelegenheid om te zien wat er opvalt aan het optreden van de nieuwe minister van Justitie. Van der Steur in vijf punten.

1. Paaseieren
Zou het ooit eerder zijn vertoond dat er paaseieren werden uitgedeeld in het parlement? Van der Steur brengt voor elk Kamerlid een chocolade-ei mee, waardoor de Kamerleden er tijdens de eerste minuten van het debat smakkend bij zittend. 'Hij wil ons omkopen', grapt D66-Kamerlid Magda Berndsen later. Het is typisch Van der Steur: hij neemt wel vaker attenties mee. Tomaten in allerlei kleuren, bijvoorbeeld, toen SP'er Michiel van Nispen werd beëdigd, met de begeleidende tekst dat er 'meer was dan rood'. Ook geen toeval: het betreft steeds etenswaren. Van der Steur is een snoeper.

2. Vrouwe Justitia
'Ik draag de gerechtelijke macht een warm hart toe', begint Van der Steur zijn betoog. 'En dan zie ik dat beeld voor me van Vrouwe Justitia met haar weegschaal. Ik weet wel dat het officieel niet zo is, maar in mijn verbeelding is het ene schaaltje dan voor veiligheid, en het andere voor de rechtsstaat. Dat moet in evenwicht zijn. Het is beide belangrijk.'

Van der Steurs voorganger Ivo Opstelten werd nogal eens verweten de rechtsstaat te weinig gewicht te geven. Veiligheid voor alles, en daarom: minimumstraffen, afstraffing door het Openbaar Ministerie zelf, opslag van alle passagiersgegevens van vliegtuigen om criminelen op te sporen. Tot ongenoegen van de oppositie. Een drietal Kamerleden - Michiel van Nispen (SP), Gerard Schouw (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) - schreef een ingezonden brief in NRC Handelsblad onder de kop: 'Van der Steur, zorg dat Justitie wel voor Veiligheid gaat.'

Beeld anp

Dat lijkt Van der Steur te hebben willen illustreren. 'De rechtsstaat is bij mij in goede handen, en ook bij de staatssecretaris', zei hij verderop in debat. De vraag is nu: zal hij werkelijk meer gewicht in het schaaltje van de rechtsstaat leggen, en hoe dan?

3. Geheimzinnigheid
Het vinnigst wordt Van der Steur bevraagd over het project Kwaliteit En Innovatie in de rechtspraak - KEI, in het Kamerjargon. Het doel van dat project is dat de rechtspraak digitaal gaat werken. Maar, tot chagrijn van de Kamer, bleken de kosten veel hoger dan aanvankelijk geraamd. 'Het valt 140 miljoen euro duurder uit dan verwacht', zegt CDA-Kamerlid Peter Oskam. 'Ik wil het tijdig horen als het mis gaat. Deze berekening stamt uit december, en we krijgen hem pas vlak voor het debat.'

Van der Steur verweert zich door te zeggen dat er niets mis gaat, en dat de investeringen voor het ict-project alleen maar beter op een rij zijn gezet. Maar toch - dit is iets waar de nieuwe minister van Justitie rekening moet houden. Hoe je het ook wendt of keert, het duurde lang voordat de Tweede Kamer informatie kreeg waarin ze wel geïnteresseerd was. Het ministerie van Justitie heeft niet de natuurlijke neiging om veel openheid te geven. Afgetreden minister Opstelten kan over de gevolgen van te veel geheimzinnigheid meepraten.

4. Dubbele snelheid
Waar Opstelten zijn zinnen in slow motion afdraaide, kan Van der Steur het op dubbele snelheid. Met hem aan het bewind lopen debatten niet meer uit. Tot twee keer toe eindigt hij vandaag ruim binnen de tijd.

5. Kwinkslag
Het zijn niet alleen de paaseieren. Van der Steur schudt ook nog wat grapjes uit zijn mouw voor de Tweede Kamer. Het ene Kamerlid klaagt over de onmogelijkheid om in het Fries je zegje te doen bij de rechter. Het andere stoort zich aan het gebruik van Engelse termen. 'Ik zal al die Engelse ict-termen die ik heb voorgelezen in het Fries laten vertalen', stelt Van der Steur voor. 'Dan zullen we oant sjen of het tot verduidelijking leidt.'

Het is kenmerkend voor de lichte spot waarmee de minister zijn gesprekspartners tegemoet treedt. Van der Steur heeft overduidelijk plezier in het debatteren. 'Ik ben dankbaar dat we elkaar binnenkort treffen in de plenaire zaal', zegt hij, nadat een Kamerlid heeft aangekondigd moties te willen indienen. 'Want daar ben ik in mijn nieuwe hoedanigheid nog niet geweest.'

Kasteelheer

De nieuwe minister van Justitie is een goede prater en daarmee de tegenpool van zijn voorganger Ivo Opstelten. In alles een klassieke liberaal: kleding, woning én opvattingen.
Lees het profiel (+).

De Twitterminister
20.25 uur - Joost de Vries (@devriesjoost)

Met het vertrek van Frans Timmermans is de meest socialmedia-minded minister van het Binnenhof verdwenen. Timmermans vermaakte zijn (inmiddels 200 duizend) volgers op Facebook met Edith Piaf (Je ne regrette rien, een dag nadat hij in Rusland excuses had gemaakt voor de arrestatie in Den Haag van een Russische diplomaat), uitstapjes naar het Philips-stadion en kijkjes achter de schermen van het ministerschap.

Maar waar wordt gekapt, kan nieuw talent groeien. Niet dat Ronald Plasterk niet actief was op sociale media, maar hij werd enigszins overschaduwd door het bombast waarmee zijn partij- en kabinetsgenoot zich presenteerde op Facebook. Met Timmermans naar het anonieme Brussel kan Plasterk weer stralen. En dat is een genoegen om te volgen.

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken. Beeld ANP

Zo liep de minister die verantwoordelijkheid draagt voor de binnenlandse inlichtingendienst vorige week ongevraagd met een filmende telefoon de ministerraad in. Hij is een gadgetliefhebber en was er daarom als een van de eersten bij om de live streaming-app Periscope (Twitters antwoord op Meerkat) uit te proberen.

Zijn 44 duizend volgers op Twitter konden met hem live door het ministerie van Algemene Zaken wandelen en bij de ingang van de Trêveszaal de kersverse staatssecretaris van Justitie Klaas Dijkhoff aantreffen. 'De hipster van het kabinet', zei Plasterk vrolijk. 'Maak je me nu medeplichtig?', was de weifelende reactie van Dijkhoff. Twee meter verderop stond minister Melanie Schultz van Infrastructuur en Milieu. Doe maar niet, zei ze tegen Plasterk. Waarop die de kijker liet weten ('Nee, niet doen? We stoppen ermee, jongens') dat de livestream tot een eind kwam. Hij plaatste daarna het filmpje ook nog in een losse tweet, maar die is inmiddels verwijderd.

Maar er is meer. Plasterk is een fervent retweeter van faits divers en komische trivialiteiten. Hij deelde bijvoorbeeld een NOS-bericht over een arend die met een camera op zijn rug vloog vanaf het dak van de 840 meter hoge Burj Khalifa-toren in Dubai naar de valkenier op de grond (spectaculair!). We konden met de minister live meekijken naar de Matthäus Passion (toen nog via Meerkat). Hij twitterde een screenshot van het twitteraccount van zijn eigen @minbzk ('is not following RPlasterk').

En zijn meest recente RT: een filmpje van een Europahater die een EU-vlag in brand probeert te steken. De vlag vat geen vlam omdat die aan Europese veiligheidsnormen voldoet. Een saluut aan de vertrokken meester?

Eerder in #binnenskamers
31 maart
· Nieuwe Kamerleden op de ijsschots

25 maart
· Houwers zal niet de laatste zetelrover zijn

24 maart
· Dijkhoff speelt nieuwe rol met verve

20 maart
· De vele zetels van Fred Teeven

In #binnenskamers bloggen onze Haagse redacteuren over de grote en de kleine politiek. Ze geven een eerste duiding bij de actualiteiten, delen opmerkelijke observaties en schetsen het waarom van het spel en van de knikkers. De laatste updates vindt u op volkskrant.nl/politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden