Politiek blog

#binnenskamers: al die dissidenten

#binnenskamers brengt u de laatste nieuwtjes, de nieuwste inzichten en scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie. Hier vindt u gedurende de dag de laatste updates.

Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

En toen waren er 16 fracties
18.20 uur - Joost de Vries (@devriesjoost)

Nederland toonde zich gisteren van zijn meest verdeelde kant. De grootste partij haalde bij de provinciale verkiezingen nog geen 16 procent van de stemmen. Veelal de kleintjes kregen er stemmen bij. Dat is niet alleen op provinciaal niveau lastig besturen, ook in de Eerste Kamer wordt het steeds moeilijker om meerderheden te vormen. Daar zijn straks ten minste vier partijen voor nodig.

En toen was daar vandaag Johan Houwers die besloot zijn zetel in de Tweede Kamer weer te claimen. Hij was VVD'er, maar vertrok vanwege verdenkingen van hypotheekfraude. Hij schikte met het OM en betaalde 4.000 euro. Het was voor Halbe Zijlstra reden om te zeggen: die komt niet meer terug. 'In de VVD is geen plek voor fraudeurs.'

Maar Houwers hoeft zich niets van de VVD aan te trekken. Hij kan als onafhankelijk Kamerlid weer plaatsnemen in het parlement, nu daar de plek van Mark Verheijen is vrijgekomen. En dat doet hij. Het aantal fracties in de Tweede Kamer komt daarmee op 16. Sinds het aantreden van Rutte II scheidden zeven Kamerleden zich af van hun fracties en vormden gezamenlijk vijf nieuwe.

Versplintering in Eerste en Tweede Kamer. Niemand is er blij mee, maar het systeem veranderen gaat niet zomaar. Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken opperde onlangs, toen twee Kamerleden uit zijn partij stapten en hun zetel meenamen, dat hij bereid is na te denken over de kwestie van 'zetelroof'. PvdA'ers Kuzu en Öztürk vertrokken met hun zetel zonder dat de kiezer daar iets over te zeggen had. 'Je kunt je afvragen of dat de bedoeling was', zei Plasterk.

Voormalig VVD-Kamerlid Johan Houwers. Beeld anp

Hij rekende voor dat de zes dissidenten (toen nog zes) gezamenlijk met hun voorkeursstemmen van de verkiezingen in 2012 nog niet eens aan één Kamerzetel kwamen. Opgeteld hadden ze een kleine 40 duizend stemmen, 23 duizend te weinig voor de kiesdeler die staat voor één zetel (het totaal aantal stemmen gedeeld door 150 Kamerzetels). Houwers' 3.709 stemmen van 2012 maken het verschil ook niet.

Onafhankelijk Kamerlid Norbert Klein (voormalig 50Plus) wilde niets weten van de goede bedoelingen van Plasterk. 'Een verbod op afsplitsing geeft de fractietop te veel macht om kritiek te smoren', bracht hij in. Als Kamerlid moet je je vrij voelen ook tegen de eigen partijtop in te gaan, zonder dat je hoeft te vrezen voor je zetel. Plasterk stelde zich dienstbaar op. Als de Kamer het wilde, was hij bereid mee te denken.

Klein en Houwers trekken voorlopig aan het langste eind. Hun tijd duurt het nog wel. De relatie tussen Kamerlid en zetel staat in de Grondwet. Om die aan te passen moeten de Tweede en Eerste Kamer in twee opeenvolgende termijnen met de wijziging instemmen, de eerste keer met een normale meerderheid, de tweede keer met ten minste tweederde van beide Kamers.

Wil Plasterk echt af van de zetelrovers, dan moet hij zijn eigen kabinet een pootje lichten. Willen de dissidenten dan alsnog door, dan moeten ze een eigen partij oprichten en in hun eentje zo'n 60 duizend kiezers overtuigen. Vijf van de zeven afsplitsers hopen op een politieke toekomst: ex-PVV'ers Bontes en Van Klaveren (Voor Nederland), ex-PvdA'ers Kuzu en Öztürk (Denk) en ex-50Plusser Klein (Vrijzinnige Partij). Voormalig PVV'er Van Vliet houdt zich vooralsnog op de vlakte.

En Houwers? Hij denkt het Kamerlidmaatschap 'op een goede manier te kunnen invullen' en hij blijft 'een liberaal in hart en nieren'.

Stemmen per dissident Kamerlid

Tweede Kamerverkiezingen september 2012
Klein (ex-50Plus) 3.511
Kuzu (ex-PvdA) 23.067
Özturk (ex-PvdA) 9.831
Bontes (ex-PVV) 958
Van Klaveren (ex-PVV) 581
Van Vliet (ex-PVV) 1.113
Houwers (ex-VVD) 3.709
Totaal: 42.770
Kiesdeler: 62.829

Bron: De Kiesraad

Eerder in #binnenskamers
16 maart
· Asscher en Schippers troosten Libelle-lezeressen

13 maart
· Rutte heeft even genoeg van Buma en Pechtold

12 maart
· Politici hebben spijt

11 maart
· De petten van Martin van Rooijen

In #binnenskamers bloggen onze Haagse redacteuren over de grote en de kleine politiek. Ze geven een eerste duiding bij de actualiteiten, delen opmerkelijke observaties en schetsen het waarom van het spel en van de knikkers. De laatste updates vindt u op volkskrant.nl/politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden