Binnenhof wacht Trump-effect af

Verbaasd, soms verbijsterd maar vooral afwachtend reageert het Binnenhof op Donald Trumps verkiezing tot president van de Verenigde Staten. Er heerst veel onzekerheid over de toekomstige relatie tussen Europa en de VS. Het kabinet en de politieke middenpartijen hopen vooral op een gematigde Trump. PVV en SGP tonen zich juist al uitermate tevreden.

Donald Trump. Beeld anp

Vooral PVV-leider Geert Wilders ziet de overwinning van Trump als steun in de rug voor de komende Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Nog voordat Nederland woensdag goed en wel wakker was, hing Wilders woensdag de vlag al uit: 'De Amerikanen pakken hun land terug. Wij zijn de volgende', twitterde hij om 05.10 uur.

Later op de dag trok PVV'er Barry Madlener een stropdas met de stars and stripes aan bij zijn optreden in de plenaire vergaderzaal, terwijl zijn collega Fleur Agema vrolijk twitterde over 'minister-president Wilders'.

SGP-leider Van der Staaij weigerde mee te werken aan een verzoek van D66 om een speciaal debat over de ontstane situatie: 'Als er psychosociale nazorg nodig is voor de Clinton-adepten hier, kan dat ook wel bij de behandeling van de begroting van Volksgezondheid.'

Meer lezen?

Lees hier het liveblog van de Volkskrant.

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant over de verkiezingen in de Verenigde Staten.

Zorgen over handel en NAVO

Ook andere partijen vinden het te vroeg om nu al over de verkiezingsuitslag te debatteren. Een Kamermeerderheid wil eerst Trumps plannen zien. Want daar zit de kern van de onzekerheid bij de gevestigde partijen zoals PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks en SP: welke koers wil Trump varen?

Tijdens zijn campagne dreigde Trump ondermeer met het opzeggen van handelsverdragen en het staken van de militaire samenwerking in NAVO-verband. Het is de vraag of hij die plannen doorzet. De middenpartijen hopen op een verzoenende toon van Trump, zodat samenwerking met Europa alsnog werkbaar wordt.

Premier Mark Rutte hield het woensdag beleefd formeel en wenste Trump 'van harte geluk'. Hij 'kijkt ernaar uit om de goede samenwerking voort te zetten met de nieuwe Amerikaanse regering.'

'We moeten met hem dealen'

Maar de rest van het politieke midden is bezorgd of zelfs ronduit geschokt. Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) heeft 'zorgen' over de verkiezingsretoriek die is gebezigd: 'bijvoorbeeld over de NAVO, de relatie met Rusland en Europa'. Koenders wil nu afwachten wat de beleidsagenda van Trump wordt. 'We zullen hem beoordelen op zijn daden.'

'We moeten met hem dealen', zegt VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke. 'Ik denk dat samenwerken met hem kan en moet.' De VVD'er hoopt wel op helderheid van Trump over handelsverdragen en de NAVO. 'Het is in elk geval duidelijker dan ooit dat we onze eigen broek moeten ophouden op veiligheidsgebied. '

D66-leider Alexander Pechtold is veel bezorgder: hij voelt zich 'echt beroerd door de zege van Trump'. Ook het CDA is maar gematigd enthousiast. Volgens -buitenlandwoordvoerder Raymond Knops 'is het afwachten of Trump zijn extreme uitspraken uit zijn campagne omzet in beleid'.

Vice-premier Lodewijk Asscher. Beeld anp

Vrees voor populisme

Andere partijen venten hun afschuw uit en leggen meteen verband met de situatie in Nederland. GroenLinks-leider Jesse Klaver ziet 'het gevaar dat populisten ook in Nederland opstaan en de verkiezingen naar zich toe trekken.' Hij zegt maar één boodschap voor PVV-leider Wilders te hebben: 'Vergeet het. We laten dit land niet uit elkaar trekken.'

Zeker is dat er beter geluisterd moet worden naar ontevreden kiezers die zich niet vertegenwoordigd voelen door gevestigde middenpartijen, stellen VVD, PvdA, CDA en D66 in verschillende bewoordingen. PvdA-leider Diederik Samsom: 'Anders krijg je ook hier dit soort uitslagen'.

De komende verkiezingscampagne in Nederland zal harder zijn dan ooit 'of we dat nu leuk vinden of niet', voorspelt Emile Roemer van de SP alvast. 50Plus-leider Henk Krol is het daarmee eens: 'Dit is een rebellie tegen de elite. Gevestigde partijen, maak je borst maar nat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden