Binnenhof voert voor het eerst druk op richting Rusland over MH17

Voor het eerst sinds het neerhalen met vlucht MH17, waarbij 196 Nederlanders omkwamen, voert het kabinet de druk op Rusland op om mee te werken om verdachten op te sporen en eventueel uit te leveren. Ook de Tweede Kamer eist dat Rusland gaat meewerken.

Het onderzoeksteam presenteert de resultaten. Beeld AFP

'De Russen moeten in lijn met de VN-Veiligheidsraadresoluties alles doen wat in hun vermogen ligt om te zorgen dat wij de daders vinden, voor het gerecht kunnen brengen en berechten', zei premier Rutte tegen het NOS Journaal. Minister Ard van der Steur (Justitie) zegt dat hij 'ervan uit gaat dat Rusland zich houdt aan VN-resolutie 2166, waarin landen volledige medewerking beloven.'

De druk op het kabinet zelf wordt ook opgevoerd om de Russen ter verantwoording te roepen. De Tweede Kamer wil nog vóór het herfstreces - dat op 15 oktober start -debatteren met premier Rutte over de uitkomsten van het strafrechtelijk onderzoek dat het Openbaar Ministerie vandaag in Nieuwegein heeft gepresenteerd.

VVD en PvdA: eis volledige medewerking

'Het is belangrijk dat ook naar Rusland wordt gecommuniceerd dat we ook van hen volledige medewerking eisen om eventuele verdachten uit te leveren', zegt PvdA-Kamerlid Michiel Servaes. 'En het moet duidelijk zijn dat er politieke of economische consequenties volgen als deze medewerking uitblijft.' Van het kabinet wil hij weten 'hoe zij druk gaan uitoefenen'.

VVD'-Kamerlid Han ten Broeke 'hoopt dat de internationale gemeenschap de handen ineen slaat om druk uit te oefenen op alle betrokken landen, ook Rusland, om mee te werken aan het vervolgonderzoek.' Volgens hem kunnen de voorgaande conclusies van Rusland over de oorzaak van de ramp na het JIT onderzoek 'van tafel worden geveegd'. De VVD 'er wil onder meer van premier Rutte weten 'wat het kabinet kan doen om daders te vinden en of ze al ideeën hebben over een berechtingsmechanisme'.

De regeringspartijen komen tot de conclusie dat Rusland meer onder druk gezet moet worden nadat het internationaal onderzoeksteam JIT vanmiddag onderzoek heeft gepresenteerd waaruit blijkt dat vlucht MH17 is neergehaald door een BUK-raket die vanuit Rusland is vervoerd naar pro-Russisch rebellengebeid in Oekraïne. De BUK-installatie is na het neerschieten van het burgertoestel met 196 Nederlanders aan boord weer terug vervoerd naar Rusland.

Reactie Kremlin

Het Kremlin heeft de bevindingen van het JIT afgedaan als 'speculatie'. De woordvoerder van president Poetin betichtte de onderzoekers voorafgaand aan de persconferentie in Nieuwegein van partijdigheid.

Han ten Broeke (VVD) Beeld anp

Oppositie: sla met de vuist op tafel

Het CDA hamert erop dat Rutte medestanders zoekt in de EU om Rusland onder druk te zetten. 'Bij volgende besprekingen van de EU met Rusland ga ik ervan uit dat MH17 en hulp bij het vervolgen van verdachten als noodzakelijke eis op tafel ligt voor wat voor vorm van samenwerking met Rusland dan ook', zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. 'Er zijn ook nota bene ook Belgische, Zwitserse en Italiaanse slachtoffers. Als de EU hier geen hard statement maakt richting Rusland, laat ze met zich sollen. Dit raakt aan geloofwaardigheid om voor eigen burgers op te komen.'

D66'er Sjoerd Sjoerdsma: 'Rusland heeft er alles aan gedaan om het onderzoek te frustreren. Het is nu van cruciaal belang dat Rusland volledig gaat meewerken aan het vervolgonderzoek. Volgens de D66'er voert Rusland de VN-resolutie om volledig mee te werken niet uit. 'Ze moeten oppassen dat hun geloofwaardigheid buiten hun eigen land niet naar een nulpunt daalt. '

Louis Bontes van VNL: 'Nu de Russische betrokkenheid bij de aanslag op de MH17 onomstotelijk is aangetoond, moet premier Rutte keihard met de vuist op tafel slaan.' De partij vindt dat er 'zwaardere economische sancties tegen Rusland moeten worden ingesteld en dat de Russische ambassadeur moet worden uitgewezen.' Bontes: Premier Rutte beloofde vanaf het begin dat de onderste steen boven zou komen. Aan die belofte zullen wij hem blijven herinneren. Het lakse optreden van het kabinet moet worden gestopt.'

PVV-Kamerlid Raymond de Roon: 'Gelukkig is er nu meer duidelijkheid. Maar de onderste steen over de daders en verantwoordelijken moet nog bovenkomen. De PVV gaat ervan uit dat iedereen hier volledig aan meewerkt. Zeker de Russen hebben hierbij heel wat uit te leggen, temeer daar de BUK-raket uit Rusland kwam.'

GroenLinks vindt dat 'Rusland moet stoppen met zand in de raderen te strooien en meewerken met het onderzoek. Daarvoor moeten we de druk op Rusland opvoeren', aldus Rik Grashoff.

De ChristenUnie hekelt het feit dat Rusland eerder de totstandkoming van een VN-tribunaal blokkeerde. CU-Kamerlid Joel Voordewind: 'Een schandelijke daad.' Nu inmddels zo'n honderd mogelijke verdachten in beeld zijn, zegt hij: 'Rusland kan hen dan wel in bescherming willen nemen, de druk moet in ieder geval zo hoog mogelijk worden opgevoerd.'

Louis Bontes. Beeld ANP

Rusland ontkent betrokkenheid

Het ziet er niet naar uit dat Rusland de gewenste medewerking om eventuele verdachten uit te leveren ooit zal verlenen. Rusland is 'teleurgesteld' in het internationale onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de conclusies woensdag 'vooringenomen en politiek gemotiveerd'.

Volgens het departement hebben de internationale onderzoekers tegengehouden dat Rusland helemaal meedeed aan het onderzoek. Verder hebben de onderzoekers toegelaten dat Oekraïne 'bewijsmateriaal verzon' om de zaak in het voordeel van dat land te draaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden