Binnenhof niet gecharmeerd van uitspraken Juncker

Woedende reacties van Kamerleden volgden dit weekeinde op de uithaal van voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie naar Nederland. Juncker ging vol op het orgel over het Oekraïne-referendum: 'Als Nederland nee zegt bij het Oekraïne-referendum op 6 april, dan kan dat leiden tot een grote continentale crisis', aldus de EC-voorzitter zaterdag in NRC Handelsblad.

null Beeld null

Zijn forse waarschuwing bleef niet onopgemerkt. De aartsrivalen Alexander Pechtold en Geert Wilders zijn het ditmaal zowaar eens: 'Dreigement!' 'Intimidatie!', noemen ze Junckers toespeling op een Europese crisis.

'De intimidatie van de EU-elite begint weer. Maar het zal ze niet meer helpen. Nederland zegt NEE', twitterde PVV-leider Wilders. D66-voorman Pechtold per telefoon: 'Van dit soort uitspraken van Juncker worden mensen alleen maar chagrijniger. Wij willen deze campagne juist positief in, niet met dreigementen.' Pechtold wil benadrukken dat de handel gebaat is bij een verdrag met Oekraïne. 'Maar ook de veiligheid. Wil je Poetin twee of drie landsgrenzen van je af hebben? Dat is de vraag.'

Ook andere reacties op Junckers uitspraak zijn niet mals. VVD-Kamerlid Han ten Broeke: 'Dit continent kent genoeg crises waar Juncker zich beter en effectiever mee kan bezighouden dan onheil te prediken over de uitkomsten van dit Nederlandse referendum. Als je een Europa van burgers bepleit, moet je niet gek opkijken dat ze dan ook hun mond opendoen.' Volgens SP-leider Emile Roemer is 'het grootste probleem van dit Europa de totale minachting van de bevolking door een kleine Brusselse elite'.

Hoewel het referendum over een hechtere band tussen Oekraïne en de Europese Unie niet bindend is - de regering kan een eventueel 'nee' negeren - wil een Kamermeerderheid van PvdA, SP, CDA, PVV en PvdD de uitslag volgen. Dat zit de EC-voorzitter niet lekker.

Oud zeer

De pijn bij Juncker over de veronderstelde Nederlandse anti-Europa-houding zit diep en dateert van 2005, toen premier Jan Peter Balkenende in zijn ogen bij het referendum over de Europese Grondwet geen vinger uitstak om de tegenstanders van repliek te dienen.

'PvdA, CDA en VVD weigerden campagne voor de Grondwet te voeren, uit angst geassocieerd te worden met de EU. En toen ging het fout', herinnerde Juncker zich eind 2014 tijdens een interview met de Volkskrant. De EC-voorzitter fulmineerde verder: 'Het 'nee' tegen de Grondwet was niet het succes van de populisten, maar de schuld van de traditionele partijen. Ik zat die avond in deze kamer met Commissievoorzitter Barroso, belde mijn goede vriend Jan Peter Balkenende en zei: 'Gefeliciteerd! Je hebt gewonnen!' Omdat de Nederlandse regering geen vinger had uitgestoken. Omdat ze halfhartig meeboog met de kritiek van de tegenstanders.'

VVD-premier Rutte stelde Juncker zondag alvast gerust door uit te spreken dat hij voor een 'ja' zal stemmen tijdens het Oekraïne-referendum. 'Ik en mijn collega's gaan ook uitleggen aan Nederlanders waarom we dat doen. Het is een vrijhandelsverdrag en dat leidt tot meer banen hier. En het is géén pre-toetredingsverdrag, zoals tegenstanders zeggen', aldus Rutte in het televisieprogramma Buitenhof.

Eerder hield de premier zich op de vlakte over het referendum. Een actieve ja-campagne met slogans en spotjes komt er echter niet, houdt Rutte vol. Wat meespeelt - maar wat het kabinet niet hardop zegt - is het trauma van het referendum over een Europese Grondwet in 2005. Kiezers zeiden toen massaal 'nee'. Het kabinet hoopt dat de opkomst voor het Oekraïne-referendum minimaal is. Dan is de uitslag niet geldig.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden