Binnen wordt buiten

Omdat ze er het gevoel wilden hebben op vakantie te zijn, lieten deze zes Nederlanders hun buitenhuisje ontwerpen door een architect. Hoe krijg je dat voor elkaar, dat vakantiegevoel vlak bij huis?

Tuinhuisje, Groningen (2011)

Opdrachtgever/architect: Haiko Meijer (Onix)


Kosten: 55 duizend euro (Meijer is de enige van de zes eigenaren die een prijs wilde noemen; de overige huisjes variëren van enkele tienduizenden euro's tot meerdere tonnen)


Hoe breng je dat met architectuur tot stand, het ultieme vakantiegevoel? Voor die uitdaging stelde Haiko Meijer zichzelf. Meijer: 'Het heeft te maken met verlangens die je in het dagelijks leven onderdrukt. Zodra ik hier kom - hij wijst op de open haard en de ingebouwde buitenbarbecue - wil ik fikkie stoken. Bij een tweede huis komt het anarchistische in de mens naar boven.'


Het populieren tuinhuisje dat Meijer - hij is zelf architect - voor zijn gezin heeft ontworpen op een volkstuinencomplex in Groningen, heeft geen voordeur. Meijer moet via zijn tuintje achterom lopen, de achterdeur openen, de geur van hout opsnuiven, door het huisje naar de voorkant lopen en daar de voorgevel openen: een houten wand die naar buiten de voortuin in klapt, terwijl een zee van zonlicht de ruimte binnenstroomt. 'Dan begint het', zegt Meijer. 'Dan is binnen buiten geworden. Dit huisje is nu mijn parasol en mijn paraplu. Dit is vakantie.'


Het opheffen van de grens tussen het interieur en exterieur - hét thema van de modernistische architectuur midden vorige eeuw - speelt een grote rol bij het vakantiegevoel, legt Meijer uit. 'Vroeger gebruikten ze daarvoor glas en kolommen. Maar binnen blijft dan toch binnen. Nu zoeken architecten naar manieren om het helemaal open te gooien. Je wilt die plek beléven.' Wat daarbij meehelpt zijn natuurlijke materialen en energiebronnen. Meijer timmerde zijn huisje van Hollands populierenhout en zette, voor de elektriciteit, een zonnepaneel op het dak.


Meijers huisje, dat hij samen met timmerman Freddie Brossois bouwde, heeft in de architectuurwereld een cultstatus. Hoewel het met 35 m2 niet groter is dan een flinke tent, doet het ruimtelijk royaal aan.


'Wat ik met dit ontwerp wil laten zien, is dat je met weinig middelen veel kunt bereiken. Dit kun je ook met een schuur of een garage doen. Of je haalt het ín je eigen huis. Op dit moment ben ik bezig om voor iemand een trekkershut te bouwen in de kap van zijn woonboerderij.' Wat zijn eigen huisje uiteindelijk zo onweerstaanbaar maakt, is, zegt Meijer, het gevoel dat je overvalt als je alleen al de foto's ziet. 'Dat je helemaal wég bent.'


Vakantiewoonboot, Muggenbeet (2005)

Opdrachtgevers: Petra en Rob Gerard


Architect: Arnoud Olie, B+O Architectuur en Interieur


Veel mensen die een tweede huis laten bouwen, willen aan hun drukke bestaan in de stad ontsnappen. Doorgaans in de natuur en liefst voorzien van alle gemakken, want wie kiest voor een tweede húís, wil immers niet kamperen.


Zo ook Petra en Rob Gerard (45 en 49, ondernemers), voor wie architect Arnoud Olie een luxe vakantieboot ontwierp in het Overijsselse plaatsje Muggenbeet. De Gerards konden na een tip van kennissen pal aan de Wetering in het natuurgebied de Weerribben een stuk grond kopen met daarop een oude woonboot. 'Een monster van een ding', zegt Olie. 'En het landje was compleet verwilderd. Het eerste wat Rob deed was de bosjes te lijf gaan met een kettingzaag. Ja, dat is het oergevoel dat in de vakantieman naar boven komt.'


Het probleem is alleen dat zoiets niet zomaar kan in Nederland. Bij het bouwen van een recreatiewoning in de (beschermde) natuur komen veel regels kijken. Wil je een boom omhakken? Dan eerst een kapvergunning aanvragen. Een oud schuurtje slopen? Wel even nagaan of er geen vleermuisnest zit, zo midden in het broedseizoen. En dan zijn er ook nog strikte voorschriften voor het maximaal te bebouwen oppervlak - in dit geval 36 vierkante meter - de hoogte van het dak en de materialen die wel of juist niet 'aansluiten op de regionale architectuur'.


Architect Olie zag genoeg mogelijkheden in Muggenbeet. Hij belde de gemeente, verontschuldigde zich voor de omgezaagde bomen en beloofde het goed te maken met een 'landschappelijk perfect ingepaste woonboot'.


Het werd een boot als een waterlelie. Als hij niet bewoond wordt, zijn de witte 'bloembladen' - enorme stalen luiken - gesloten. Als de Gerards in het weekend komen aanrijden, opent de boot zich met een druk op de knop. De luiken veranderen dan in riante terrassen.


Recreatiewoning Loosdrechtse Plassen (2011)

Opdrachtgever: wil onbekend blijven


Architect: 2by4 architects


Voor architect Remko Remijnse was het een droomopdracht. Een vermogende opdrachtgever, die in het vliegtuig in een tijdschrift een tuinhuisje zag dat het bureau eerder bouwde, vroeg hem een buitenverblijf te ontwerpen. Op een sublieme plek, een eilandje in de Loosdrechtse Plassen. Met een ruim budget en een architectonische carte blanche.


'De belangrijkste wens van onze opdrachtgever was dat hij op de beschikbare 21 vierkante meter 'alles moest kunnen doen', aldus Remijnse. 'Koken, slapen, douchen, gasten ontvangen en er voor langere tijd verblijven.'


Dat een huis op zo'n toplocatie maximaal transparant zou moeten zijn, is volgens de architect evident, net zoals het gegeven dat het makkelijk in onderhoud en bediening is.


De crux van een goed vakantiehuisje zit volgens Remijnse in het oog voor detail. 'Van alles is de schaal kleiner dan bij een gewoon huis - het is een soort grote maquette. Elk hoekje, elk gaatje zie je. Je moet goed nadenken over hoe je meubels inpast en systemen integreert.' Hier zijn alle noodzakelijk functies - keuken, wc, douche, berging, installaties - in een dichte wand verstopt. Zo bleef de ruimte verder helemaal open naar het omringende water. Om dezelfde reden is de open haard niet ingemetseld, maar opgehangen aan het plafond. 'Hij is trouwens ook draaibaar', laat Remijnse zien, 'zo kun je hem binnen én buiten gebruiken.' Voor de glazen pui van 160 kilo bedacht de architect een soepel schuifsysteem met kogellagers van skateboardwieltjes. De uitvouwbare houten gevel is eveneens een uitvinding van de ontwerpers.


Vanwege het grote aantal aanvragen van particulieren die 'ook wel zo'n huisje willen' is 2by4-architects bezig simpelere prefab huisjes te ontwikkelen die met een aantal opties aangepast kunnen worden aan de wensen van de klant en relatief snel geplaatst kunnen worden. Binnenkort te bestellen, vanaf 40 duizend euro.


Vakantiehuis, Vlieland (2007)

Opdrachtgevers: Foppe de Lang en Jannie Vierstra


Architect: Jelle de Jong architekten


Architect Jelle de Jong bouwde op Vlieland een woning in 'duintinten'. Zijn opdrachtgevers, de gepensioneerde Foppe de Lang (72) en zijn vrouw Jannie Vierstra (68) vonden het vooral belangrijk dat het zou passen in het duinlandschap. 'Onze architect hebben we meteen gezegd dat we geen kijk-mij-nou-huis wilden' zegt De Lang, die zich verwondert over de recreatiewoningen die elders op Vlieland opgetrokken worden. 'Officieel mag je hier bouwen tot een nokhoogte van 8,5 meter. Idioot vind ik dat; je moet niet concurreren met deze omgeving.'


Jelle de Jong architekten ontwierp daarom een huis dat zich als een kameleon voegt tussen de duinen. Het volume is bescheiden van vorm en is 5,5 meter hoog. De gekozen materialen - zink voor het dak, blauwgrijze baksteen en hout voor de gevel - sluiten aan bij de kleuren van de duindoorn en het zand. De grootste uitdaging voor de architect was om op 85 vierkante meter een woonkamer, keuken plus de gewenste vier slaapkamers en twee badkamers, in elkaar te puzzelen. Het lukte door alle kasten op maat te ontwerpen en in de kap twee 'tentkamertjes' te maken waar de kleinkinderen slapen en hutten bouwen.


Zelf brengt De Lang het liefst zijn tijd door op het overdekte terras. 'Als ik daar zit, heerlijk uit de wind, luisterend naar de branding, heb ik het gevoel dat ik helemaal niets hoef. De koffie smaakt daar bovendien lekkerder dan binnen.'


Vakantiehuis 'De IJsbloem', Terschelling (2010)

Opdrachtgever: Familie Bruinsma


Architect: Jelle de Jong architekten


'Een vakantiehuisje moet vooral niet op je eigen huis lijken', vindt Geert Jan Bruinsma (44, ict'er). Daarom is het huis van de familie Bruinsma op Terschelling strak en modern - anders dan hun woning uit 1720 in Loenen aan de Vecht. 'Het contrast maakt de vakantie', zegt Bruinsma. 'Het moest ook niet te groot worden, we wilden dat het knus zou zijn, met een open haard en een kleine woonkamer. En het moest de omgeving respecteren. Deze woning ziet eruit zoals een kind een huis zou tekenen. Aan de voorzijde valt hij helemaal niet op.' Aan de achterkant, waar een weiland is, mocht architect Jelle de Jong van Bruinsma wel 'helemaal los gaan'. Daar ontwierp hij een spectaculaire façade die kan worden uitgevouwen, zodat hij verandert in een zonwering en een overkapping voor het terras. Een architectonische vondst, ook omdat het terras nu niet binnen het maximaal te bebouwen oppervlak van 85 vierkante meter valt, terwijl de familie er wel beschut kan zitten.


Het vakantiegevoel schuilt volgens Bruinsma in de openheid van het huis. 'Als je goed kijkt, zie je dat er alleen glazen deuren in de gevel zitten. Het enige raampje is dat van de badkamer.'


Huisje aan de Geul (2013)

Opdrachtgever: wil onbekend blijven


Ontwerp en uitvoering: Upfrnt met WHD-interieurbouw


Gevel: Zwarthout.com


Langs de rivier de Geul in Zuid-Limburg loopt dwars door het heuvellandschap een zanderig wandelpad met daarlangs een dichte heg. In die heg zit een 'geheime' deur. Hij is gemaakt van gitzwart geblakerd hout, dat glinstert in de zon; en de deurgreep is een glad gepolijst stuk boom. Het is een deur als in een sprookje. Wanneer je haar opent en naar binnen gaat, betreed je een wereld van snel stromend water, van ruisende boomkruinen en tjilpende vogels, van dassen, hazen en eekhoorns.


Het is een houten huisje gebouwd op boomstammen met 'Japanse' zwart houten gevels en enorme glazen vensters.


De eigenaren waren op slag verliefd op de plek toen ze er tijdens een wandeling bij toeval belandden. Het huisje dat er toen nog stond, en dat illegaal gebouwd was, mochten ze slopen en er een nieuw voor in de plaats zetten.


De maximale bouwhoogte van 3 meter vormde een probleem. De rivier treedt geregeld buiten haar oevers en het bestaande huisje was al vaker overstroomd. Omdat de welstandscommissie adviseerde te werken met zwart hout, kwamen de opdrachtgevers terecht bij Pieter Weijnen van zwarthout.com. Die opperde het huis niet aan de oever maar aan het hoger gelegen pad te bouwen, op boomstammen. Architect Mark Spijkerman van Upfrnt werkte dit idee uit tot een experimenteel, CO2- en energieneutraal ontwerp. De elektriciteit voor licht en koken wordt opgewekt met zonnepanelen, warm douchen kan dankzij de zonneboiler, verwarmen en koelen gebeurt met behulp van aardwarmte. Het gebruikte hout komt uit de buurt, is niet chemisch behandeld én onderhoudsvrij.


Het mooist vinden de eigenaren 'dat het totaal anders is dan ons appartement zonder balkon in Amsterdam. De natuur, het compacte van zo'n huisje, het buiten leven, de rust. Als je hier boven zit en naar buiten kijkt zie je alleen maar schoonheid. Slecht weer bestaat hier niet. Toen het de eerste week dat we hier zaten regende, was binnen licht en danste onze dochter onder de goot in het regenwater.'


5 KEER MOOIE HUISJES VOOR IEDEREEN

Park Duynzoom op Texel. Zes luxe houten villa's ontworpen door Studio JVM op een flink groot terrein, ingericht door bureau OPG Landscape.


duynzoomtexel.nl


Op Schiermonnikoog bouwde De Zwarte Hond een ensemble van elf vakantiewoningen 'als hazen tegen het duin'. Door de uitgekiende compositie van gebouwen en beplanting genieten alle huizen - elk met een dakterras en veranda - van het fraaie uitzicht én veel privacy.


deville-buiten.nl


WTS architecten bedacht de hippe slaapzandhuisjes, waarin je op het strand slaapt. Gebouwd in Julianadorp aan Zee (bij Den Helder) en Domburg.


landal.nl en slaapzand.nl


Op een voormalige scheepswerf in IJlst bouwde Zijlstra architecten vier sinnehúskes (Fries voor zonnehuisjes) aan het water. Mooi én duurzaam - zelfs de boten (inbegrepen bij de huurprijs) worden opgeladen door de zon.


werfijlst.nl


De Trek-in, ontworpen door studenten van de TU Eindhoven, is een coole trekkershut met de kampeersfeer van een tent en het comfort van een huisje. Er staan Trek-ins in Beers (Noord-Brabant), IJsselstein (Utrecht) en Kollummerpomp (Friesland).


trek-in.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden