Binnen of buiten: dat is de vraag

Inge de Bruijn arriveert vandaag, morgen komt haar trainer Paul Bergen. Dan is de Nederlandse zwemploeg (17 personen) compleet in het olympische trainingskamp....

Het is voor de Nederlandse zwemmers in deze drie beslissende weken van de olympische voorbereiding een twee-keuzen menu. Het is binnen of buiten.

'Binnen' is zwemmen in het olympisch stadion van Como: acht banen onder een stevig dak, gelegen aan de boorden van het Noord-Italiaanse Meer van Como. 'Buiten' betekent meters maken onder de scherpe zon, in de twee baantjes die vrij zijn gemaakt in het drukbezochte recreatiezwembad van Chiasso.

Voor het laatste, het buitenzwemmen, moet een paspoort worden meegebracht. Chiasso ligt in Zwitserland. Het zwembad ligt 500 meter achter de paspoortcontrole: eerst de weinig oplettende Italiaanse, dan de strikte ZwitserseDe rit vanuit Cernobbio, de centraal gelegen verblijfplaats van de Nederlanders, is naar het Zwitserse Chiasso zelfs korter dan de trip naar de zuidelijke buitenwijk van Como. Maar een kwartier of tien minuten rijden, daar draait geen zwemmer de hand meer voor om.

Het twee-keuzen menu in de accommodatie heeft met smaak en voorkeur te maken. De zuidelijke vleugel van het Nederlandse zwemmen, de profs van Philips, de semi-profs van PSV en die van Topzwemmen West-Nederland TWN, heeft een duidelijke voorkeurvoor binnenzwemmen. Al hun trainingssessies spelen zich in Noord-Italindoor af.

Olympisch kampioen Pieter van den Hoogenband zegt zich geen onzekerheden te kunnen veroorloven in de laatste dagen voor de Spelen. VdH: 'In ons trainingskamp van juni in Loano, hier in Italian de Bloemenrivi, zwommen we ook buiten, maar hadden we toch een paar dagen met minder fraai weer te maken. Je bent stijf, alles voelt zo'n dag koud aan. Dat wilden we niet opnieuw.'

Vorige week zaterdag ervoer hij zijn gelijk, zegt Van den Hoogenband in de fraaie lounge van Il Grande Hotel di Como waar de ober deze dinsdag, voor hem en zijn trouwe trainingsmakker Gijs Damen, nog een extra ontbijtje laat aanrukken. 'Op die zaterdag goot het hier een dag lang van de lucht. Er was onweer. Het was een verloren trainingsdag geweest. Ik dacht: toch goed dat we voor een indoorbad zijn gegaan.'

De andere kant van het keuzenspectrum wordt beheerd door TZA-coach Fedor Hes, namens de Amsterdamse vleugel. Hij is de mening toegedaan dat nu er in Athene onoverdekt wordt gezwommen de bouw van de Calatrava-koepel boven het olympische bad werd dit voorjaar definitief afgeblazen er ook onoverdekt geprepareerd moet worden.

Hes: 'Echt, Athene is straks ook buitenzwemmen en daar moet je je goed op voorbereiden. Dat is voor mij, en voor mijn zwemmers, buiten. Ook al denken andere trainers daar anders over.'

Hij heeft het er met zijn zwemmers over gehad. Hes: 'Marleen Veldhuis zegt dat zwemmen in buitenwater heel anders is. Je krijgt te maken met ander licht. De bodem weerspiegelt dat licht heel anders. Er is wind. Er is zon, eerst hoog aan de hemel, later bij de finales zal hij laag invallen, met alle gevolgen voor het zicht. Zelfs de golven voelen anders. Het zwemmen in een buitenbad zoals dat in Athene, wordt door veel zaken beloed. In mijn ogen valt dat niet na te bootsen.'

De zwemmers van TZA plus Amersfoortse eenling Annabel Kosten liggen graag in het water van Chiasso. Slechts enkele van de maximaal elf trainingen per week voeren ze in Como Olimpico uit. Dan zijn er de krachtsessies in een sportschool te Como, waar ook iedereen zijn eigen programma uitvoert.

De twee keuzen van het Nederlandse topzwemmen ogen als twee scholen, als twee richtingen. Gaan we naar het noordwesten (Chiasso) of het zuidoosten (Como)?

Eindhoven en Amsterdam de zuidelijke vleugel versus de hoofdstedelijke fractie zijn in het olympische jaar verschillende kanten uitgedreven. Het doet denken aan de EK van Madrid waar Van den Hoogenband een ander hotel koos dan de rest van de zwemploeg. 'Ach, een ploeg zijn we allang niet meer', sprak Hes toen op een onbewaakt ogenblik.

Opperhoofd Renekker, als teammanager de waarnemer van de officieel 'in Nederland achtergebleven' bondscoach Andrats, bestrijdt dat er een gebrek aan teamgeest zou zijn. Hij wijst op de gezamenlijke maaltijden, de vrije middagen bij het bad (Como Nuoto) aan het meer.

Dekkers opvatting: ieder doet zijn ding in de moderne topsport. En: er zijn meer wegen die naar Athene voeren. 'De trainers hoeven niet aan dezelfde badrand te staan om goede informatie-uitwisseling te hebben.'

Dekker wordt bijgevallen door de technisch directeur van NOC*NSF, Joop Alberda. Hij verschijnt donderdag in Cernobbio, voor een laatste inspectie van de troepen. Alberda, van Mn via Italip weg naar Cyprus, zegt dat topsport individueel toegesneden maatwerk is. 'Bij volleybal doe je alles samen, want daar is teamvorming de belangrijkste opdracht. Bij zwemmen ligt dat anders.'

Dinsdag moet de hele ploeg rond het middaguur in het hotel verschijnen. Er is een internationale persconferentie belegd. 'Dit is voor de lokale koerier', zegt Van den Hoogenband te weten. De hele ploeg poseert voor het hotel. Er worden door de lokale pers vragen over het eten gesteld en de kwaliteit van het zwembad.

En hoe is Nederland toch in godsnaam in Como beland? Ogen dicht en met een potlood op de kaart van Europa geprikt, zo maakt Van den Hoogenband een grap over de welbewuste keuze van het Nederlands team.

Philips-coach Jacco Verhaeren heeft met Hes en Cats zelfs vooraf een verkenning uitgevoerd. 'De ligging van dit trainingskamp is ideaal. Vijftig kilometer van de grote luchthaven van Malpensa. We hebben ook aan Montpellier gedacht, in Zuid-Frankrijk. Maar dan had je met langere vliegtijden naar Athene te maken. Bovendien is het klimaat ideaal. Er is hier geen tophitte. Dat woont je uit en dat kan niet in de aanloop voor Athene.'

De keuze van zwembaden is tegenwoordig een serieuze aangelegenheid. In de aanloop naar Atlanta 1996 ging het nog mis. Er was toen in South-Carolina een 'kniediep' bad geboekt. Die fout werd nadien liever niet meer gemaakt. Dream Team Italy, het betrokken sportreisbureau, heeft de zaken strak geregeld.

Het hotel, vijf sterren, is super, maar wel weer zo duur dat een rondje aan de bar er voor de zwemmers met beperkt zakgeld niet in zit.

Dekker: 'We mogen in de tuin onze eigen drankjes gebruiken. Als we een flesje wijn uit de supermarkt halen, dan maken de obers die zelfs open.'

Cernobbio is voor de Nederlandse sport een historisch oord. Feyenoord bereidde zich er voor toen het in 1970 in Milaan de Europa Cup I won. In 1934 onstond in hetzelfde hotel, Regina Olga, tweespalt in de voetbalploeg die in de eerste ronde van het WK ('We gaan naar Rome') sneefde. Dekker: 'Was dat een ander hotel? Mooi.'

In het weekeinde zal de derde richting van het Nederlandse topzwemmen binnenkomen. Vanmiddag half vier arriveert Inge de Bruijn die zich in de Verenigde Staten heeft voorbereid. Een dag later komt, rechtstreeks uit Oregon, haar trainer Paul Bergen. De Bruijn is dertien dagen later dan de bedoeling was. Coach Bergen hield haar liever onder de eigen hoede.

Niemand lijkt evenwel nog te weten in welk bad de drievoudig olympisch kampioene zich zal voorbereiden. Wordt het binnen of buiten? Fedor Hes: 'Inge is welkom in Chiasso. Ze mag erbij komen. Misschien is het ook wel zinvol dat de estafette op de 4x100 vrij eens met elkaar zwemt. Inge en Marleen (Veldhuis) hebben nog nooit een aflossing met elkaar gezwommen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden