Column

'Binnen een half uur wist half Gelderland van de vechtpartij'

Hoe een scholierenruzie via sociale media echt uit de hand kan lopen.

Margriet Oostveen
Montessori College Arnhem. Beeld
Montessori College Arnhem.Beeld

Een gewone schoolpleinruzie loopt uit de hand als de beelden op Whatsapp verschijnen. Zulke filmpjes zijn niet nieuw: zie de 'kopschopper' uit Enschede twee jaar geleden, of de meiden die elkaar vorige zomer te lijf gingen op een schoolplein in Emmen. Maar bij het Montessori College in Arnhem kwam ook de buitenwereld zich er dankzij sociale media in levende lijve mee bemoeien. Eerst leerlingen van andere scholen via Whatsapp; toen volgers van een Instagram-account met de naam 'Terror Fight Group', inclusief volwassenen.

Schooldirecteur Berni Drop is zich wezenloos geschrokken. Het Montessori College is een kleine school voor mavo en havo, ruim zevenhonderd leerlingen. 'Scholieren in Arnhem massaal op de vuist', berichtte De Gelderlander op 20 januari. Achteraf is dat overdreven, het ging om een stuk of zes daadwerkelijke vechtersbazen in een meute. Toch wilde Berni Drop er drie maanden niet over praten, bang dat nieuwe aandacht de boel weer zou doen oplaaien: 'Ik heb gezien hoe het zuigt, hoe leerlingen elkaar opfokken'. Nu is er een ouderavond en mag ik langskomen om met leerlingen, schoolpersoneel en ouders na te praten.

Terwijl Berni Drop iedereen welkom heet ('Dapper dat jullie zijn gekomen') is Tom van Berkel in de weer met de koffie. Tom (62) is sinds dertig jaar conciërge op het Montessori College. Hij sprong met wat docenten in de vechtpartij. Het begon met een vechtpartijtje tussen twee leerlingen op maandagmiddag, zegt hij. Beetje duwen en trekken, een klap. Komt op dinsdag een leerling naar hem toe: 'Meneer, er staat een filmpje van op Whatsapp.' Tom haalt de leerlingen uit de les en geeft een waarschuwing.

'Dinsdagmiddag stonden die jongens weer buiten, nu met een grote groep eromheen.' Nu krijgen ze een dag 'interne schorsing': geen les, op school huiswerk maken. Daarmee leek het wel klaar, zoals bij schoolruzies van alle tijden. Dit viel dus tegen, zegt Tom: 'Vroeger was er geen Whatsapp en ze hadden ook geen scooters. Nu wist binnen een half uur half Gelderland ervan.'

'Die jongens hadden allang berouw', zegt Berni Drop. 'Maar op Whatsapp bleven kinderen stoken.'

Sophie Rademaker (17) uit havo 5 schrijft intussen haar profielwerkstuk over 'het incident'. Het Instagram-account met de naam 'Terror Fight Group', zegt Sophie, was al kort voor Kerst aangemaakt door leerlingen van verscheidene Arnhemse scholen. Ze verzamelden daar filmpjes van vechtpartijen, want dat was leuk.

Volgers van de 'Terror Fight Group' kondigen woensdag aan bij het Montessori College langs te komen. Tom belt zekerheidshalve de wijkagent en zegt: 'Misschien gaat hier iets uit de hand lopen.' Die reageert langzaam. 'Na afloop zei de politie: je had 112 moeten bellen. Maar in het echt gebéúrde nog niets. Er gebeurde alleen wat op die telefoontjes.'

Conciërge Tom van Berkel en leerling Sophie Rademaker. Beeld
Conciërge Tom van Berkel en leerling Sophie Rademaker.Beeld

Woensdag aan het eind van de middag staan opeens zestig jongeren van elders buiten de school. Zes beginnen er te vechten. Op filmpjes is te zien hoe zomaar een leerling hard in zijn gezicht wordt geschopt. Als Tom ertussen springt, schreeuwt een piepklein jongetje: 'Ik ga jou doodmaken!' Dan komt de politie toch, slaan de jongens op de vlucht en is het al over.

Maar de Whatsappgroepen van Arnhemse scholieren blijven gonzen. Er gaan filmpjes rond. Ook GeenStijl plaatst beelden op videokanaal Dumpert (intussen ruim 289 duizend keer bekeken). Een moeder: 'Ik vroeg mijn zoon van vijftien of hij erbij betrokken was: Nee. Bekijk ik 's avonds dat Dumpert-filmpje en wie staat er vooraan: mijn kind.'

Ramona Stael, afdelingsleidster onderbouw, kijkt ook op Instagram en ziet in 'Terror Fight Group' foto's van wapens en teksten als 'We gaan jullie koud maken'. Volwassen Arnhemmers 'van het type zware jongen' kondigen aan wel even te komen helpen. Verzamelplaats: het centrum van Arnhem, de volgende avond.

Donderdag heeft Berni Drop de hele dag contact met andere schooldirecteuren en de politie. Die avond is koopavond in Arnhem. Overal zwerven groepen jongeren op zoek naar een vechtpartij. De politie is intussen op hooligan-sterkte. Tom: 'Ze hadden vierhonderd man op de been en de Mobiele Eenheid stond klaar. En daardoor was het opeens over.'

Het Instagram-account is later onder druk van de politie opgeheven. Maar er zijn nieuwe, zegt Sophie, met steeds andere namen.

De school heeft natuurlijk lessen over pesten, en een protocol over sociale media en de risico's. 'Allemaal heel keurig en gewenst en natuurlijk belangrijk om te doen', zegt Berni Drop. Maar wat kan ze verder? 'Dat vind ik beremoeilijk.'

Beelden van de vechtpartij. Beeld
Beelden van de vechtpartij.Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden