Binnen als de grote redder, eruit met een stadionverbod

Met de twijfelachtige repu-tatie van Zjordania hoefde aanvankelijk niemand aan te komen bij Vitesse. Maar van dat vertrouwen in is niets meer over.

Bij zijn komst naar Arnhem in augustus 2010 werd Merab Zjordania door de supporters op handen gedragen. Er hing zelfs een spandoek voor hem in het Gelredome: 'Merab, let our dreams come true'. Inmiddels is de voormalige eigenaar door de achterdeur vertrokken en heeft Vitesse-directeur Joost de Wit hem de toegang tot het stadion ontzegd.


De Wit zou zelfs met een persoonsalarm rondlopen, omdat hij zich bedreigd voelt door Zjordania. 'I'll cut off your fingers', waren de letterlijke woorden van de Georgiër, die maandag niet ontkende dat hij zoiets had gezegd. Wel was hij volgens Omroep Gelderland verbaasd dat De Wit zijn woorden als een bedreiging had opgevat. In het Georgisch wordt het spreekwoord ook door jonge kinderen gekscherend gebruikt.


Toch heeft de directeur aangifte gedaan bij de politie en legde hij Zjordania een stadionverbod op van drie jaar. Bovendien mag de Georgiër, volgens clubwatcher Marcel van Roosmalen, de wedstrijden van zoon Levan niet meer bezoeken, een van de talenten uit de jeugdopleiding.


Hoe konden de verhoudingen tussen Vitesse en Zjordania zo verstoord raken? Bij de presentatie van de nieuwe eigenaar sprak voorzitter Maasbert Schouten op 16 augustus 2010 onomwonden van 'een nationale feestdag' voor de club. Die kon met vreemde miljoenen eindelijk zijn stoutste plannen ten uitvoer brengen.


Een landstitel was het minste waarvoor Zjordania ging, zo maakte hij duidelijk. Hij kondigde aan zich met zijn gezin te vestigen in Arnhem en beloofde de club pas te verlaten als al zijn ambities waren gerealiseerd. Kampioen worden in 2013 was het doel - en anders wel in 2014. Of in 2015.


Vitesse had de poorten wagenwijd opengezet voor Zjordania en zijn miljoenen. Ja, ook technisch directeur Ted van Leeuwen was aanvankelijk sceptisch over een buitenlandse overname van de club. In Arnhem hadden wel vaker investeerders op de stoep gestaan, zei hij. 'Maar deze club was op sterven na dood, er was geen andere keuze.'


Met de twijfelachtige reputatie van de nieuwe geldschieter hoefde niemand aan te komen in het Gelredome. Zowel Vitesse als de KNVB had volgens Schouten een antecedentenonderzoek laten verrichten naar Zjordania.


Hij sprak voor zijn beurt in 2010, want de bond laat in een reactie weten dat clubs 'geen formele goedkeuring voor een aandelenoverdracht' hoeven te geven aan de competitiewakers in Zeist. Wel moeten ze een zogeheten verklaring van goed gedrag over hun nieuwe eigenaar kunnen indienen.


De mecenas zelf ontkende alle aantijgingen. Of hij tijdens een ruzie over een transfer met een pistool had gezwaaid, zoals werd beweerd? 'Nee, natuurlijk niet', klonk het in staccato Engels. Trainer Jan Boskamp verdedigde zijn vriend in de Volkskrant door te zeggen dat Georgiërs wel vaker in de lucht schieten, bijvoorbeeld bij de viering van een bruiloft.


Technisch directeur Van Leeuwen keek weleens voor de zekerheid onder zijn auto, zei hij gekscherend. Maar Vitesse deed het strafblad dat Zjordania in zijn vaderland zou hebben opgebouwd af als een 'politieke kwestie'.


Twee keer zat de voormalige voorzitter van de Georgische voetbalbond vast op verdenking van verduistering en belastingfraude. Zo wordt hij in december 2003 gearresteerd omdat hij 266 duizend euro zou hebben verdoezeld. Als hij vrijkomt, retourneert hij dat bedrag aan de staatskas.


Verder gaat zowel de grootte als de herkomst van zijn fortuin in nevelen gehuld. Zelf zegt Zjordania geld te hebben verdiend met tv-marketing en de verkoop van spelers. Maar wie dat zijn, laat hij in het midden. Interviews met hem zijn toch al zeldzaam en bij de Georgische kranten en de nationale voetbalbond zwijgt men angstvallig op vragen over de redder van Vitesse.


Zo rijk als de pers hem maakt, is hij volgens Boskamp in elk geval niet. 'Merab is rijk, maar miljardair? Dan moet hij de laatste paar jaar wel heel veel hebben verdiend.' Wel beschikt hij volgens de vroegere trainer van Zjordania's oude club Dinamo Tbilisi over een omvangrijk netwerk in het voetbal. Chelsea-eigenaar Abramovitsj en UEFA-voorzitter Platini behoren - of behoorden - tot zijn vriendenkring, aldus Boskamp.


Zo was althans de situatie toen Zjordania het Nederlandse voetbal opschudde met zijn komst. Inderdaad stalde Abramovitsj een aantal van zijn overbodige spelers bij Vitesse, dat de laatste twee jaar niet voor niets als zesde en als vierde eindigde, maar ondanks een sprankelende eerste competitiehelft ook dit jaar de titeldroom zal moeten uitstellen.


Intussen bestaan er twijfels over de vermeende warme band tussen Abramovitsj en zijn Georgische zetbaas. In oktober deed Zjordania (53) vanuit het niets zijn aandelen over aan zijn goede vriend Aleksandr Tsjigirinski. Die zou op betere voet staan met landgenoot Abramovitsj.


Zjordania was in elk geval niet vrijwillig opgestapt bij Vitesse, maakte hij twee maanden later duidelijk in De Telegraaf. 'Vitesse is mijn kind. En wie wil nou zijn kind verkopen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden