'Bindende' CDA-demagogen

Wie na een paar weken vakantie de Nederlandse kranten en opiniebladen leest, zou denken dat hij teruggekeerd is in een dictatuur, aan de vooravond van een revolutie

Nausicaa Marbe

Termen als opstand, aanslagen, dissident, verzet en vijand van de rechtsstaat vliegen je om de oren.
De rechtsstaat en de Grondwet zouden in levensgevaar zijn. Er worden comités opgericht en handtekeningacties gestart. Partijprominenten, Eerste Kamerleden, burgemeesters, links en rechts brult. Menigeen is in rep en roer om ‘het gehele Nederlandse volk’ (de uitdrukking is van het Comité voor de Rechtsstaat) te redden van terreur, apartheid, fascisme, racisme en ander ernstig verval.

Ramp
Gezien de paniek die hieruit spreekt, zou je denken dat de ramp al heeft plaatsgevonden. Maar is het rechtse regeerakkoord in kannen en kruiken, met als thema de torpedering van de rechtsstaat? Is er wekenlang geformeerd over afschaffing van de vrije verkiezingen, vrije pers, de onafhankelijke rechtspraak? Wordt de Grondwet vervangen door oekazes en noodwetten van het despotische triumviraat Mark, Maxime en Geert?

Welnee, het gaat om Wilders, om z’n nabije geur. Wederom blijkt hij de inspiratiebron voor politiek-alarmistische horrorfictie. Gezien de feiten valt te verwachten dat met de PVV buiten de coalitie, de VVD en het CDA het anti-islamitisch programma van Wilders niet overnemen. En mocht dat toch gebeuren, dan kan er alsnog actie worden ondernomen.

Maar in plaats van de feiten af te wachten, in plaats van de democratische coalitievorming in een rechtsstaat (daar ging het toch om?) te respecteren, gaan (ex)politici alvast doen wat ze ‘splijtzwam’ Wilders doorgaans verwijten. Angst aanjagen, rampenscenario’s produceren, speculeren, stoken, stemming maken, verdeeldheid zaaien. De ironie: al deze ontbindende, veelal op polarisatie gerichte herrie vindt plaats in naam van een ‘bindend kabinet’. Dat is tenminste wat CDA-voorzitter Bleker gisteren aan de formateurs verordonneerde: binding.
En daar moet Wilders, waar niemand zich aan mag binden, voor buigen. Hilarisch, ook hierom: het CDA, de ruziepartner van de sociaal-democraten in het vorige kabinet, de venijnige verkiezingsopposant van de ‘bindende leider’ Cohen, slaat intern aan het rebelleren en komt ten slotte naar buiten met de PvdA-slogan.

Feit is dat de bindingswens, in deze context, van alle geloofwaardigheid wordt ontdaan. Fantasten dromen van eeuwige saamhorigheid, soit. Maar wat betekent binding concreet? De liberale rechtstaat bindt – in abstracte zin – zijn burgers door hun gelijkheid voor de wet. Maak je echter van ‘binding’ een politieke maatregel, een programmapunt, een regeringsvoorwaarde, dan moet die tastbare vorm krijgen. Een persoon kan wel bindend optreden, maar een hele samenleving? Verplicht? Dan wordt ‘binden’ al gauw een ideologische dwangbuis. Het gedweep met deze term als panacee tegen Wilders en als garantie voor de rechtsstaat is louter demagogie.

Rechtsstaat
Ageren de anti-Wildersalarmisten werkelijk in naam van de rechtsstaat? Kom nou. Als de rechtsstaat zo zwak zou zijn dat hij de gedoogsteun van de PVV niet zou overleven, dan was hij allang ziek, dan was er allang reden tot paniek. Heb ik de alarmisten van nu nooit over gehoord. Ik heb ze ook nooit gehoord toen CDA-bewindslieden blasfemiewetten overwogen, toen cartoons en kunstwerken leidden tot arrestaties en verhoren. Stom waren ze ook in de lange ijstijd van de politieke correctheid, toen het misdadig zou zijn om vraagtekens te plaatsen bij de invloed op de democratie van migranten met intolerante normen en waarden die haaks stonden op die van het cultureel gemêleerde, vrijzinnige Nederland. Dacht men soms dat dit de rechtsstaat nooit zal aantasten?

Ideaal
Vreemd dat de alarmisten van nu de rechtsstaat in staat achten islamitisch fundamentalisme te overwinnen, maar niet het her en der geplukte electoraat van Wilders, dat amper een brandend ideaal in het hart heeft. Hieruit spreekt de megalomanie van regenten die de gedachten van anderen denken te kennen, te moeten beheersen en censureren. Sharia? Neuh, niet bij ons, onze moslims zijn gematigd. Nazi-Duitsland? Jazeker, de toekomst, tenzij we de PVV-stemmers heropvoeden. Wie zo generaliseert en gefixeerd is op de eigen vinger in de pap, heeft niet de wijsheid in pacht voor binding en verzoening.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden