Bin Laden droeg een 'cowboyhoed' buiten

Hoe kon Al Qaida-leider Osama bin Laden zich jarenlang verschuilen in het Pakistaanse Abbottabad? Door 'de collectieve incompetentie, onkunde en nalatigheid' van de Pakistaanse inlichtingendiensten, regering en diverse autoriteiten, schrijft een onderzoekscommissie.

VAN ONZE VERSLAGGEVER COR SPEKSNIJDER

AMSTERDAM - Toen zijn portret op televisie verscheen herkende de 9-jarige Rahma haar arme oom die zo stilletjes op de bovenetage woonde. De man die nooit naar de markt ging omdat hij geen geld had, was Osama bin Laden.

Rahma's vader, bewaker en koerier van de Al Qaida-leider, raakte in paniek door de ontdekking van zijn dochter. Hij had Rahma het verhaal over de arme oom op de mouw gespeld, nadat zij Bin Laden een keer bij toeval op de trap was tegengekomen. Om herhaling te voorkomen maakte hij het onmogelijk dat de vrouwen in huis nog naar tv konden kijken.

Het was een van de momenten dat de anonimiteit van Bin Laden, op de vlucht voor Amerikaanse wraak na de aanslagen van 11 september 2001, in gevaar is geweest. Het voorval staat beschreven in het rapport van een Pakistaanse commissie die onderzocht hoe het mogelijk was dat de meest gezochte man ter wereld bijna tien jaar ongestoord in Pakistan kon verblijven.

De commissie concludeert meedogenloos dat Bin Laden zich in Pakistan kon schuilhouden dankzij de 'collectieve incompetentie, onkunde en nalatigheid' van regering, inlichtingendiensten en autoriteiten op diverse niveaus. Het onderzoeksrapport kwam in handen van de Arabische zender Al Jazeera, die het op internet plaatste.

In het voorjaar van 2002, niet lang na de aanslagen in New York, kwam Bin Laden vanuit Afghanistan naar Pakistan. Na een aantal verhuizingen vestigde hij zich met drie vrouwen en meer dan tien kinderen in Abbottabad, in een nieuw, ommuurd wooncomplex. Daar bleef hij zes jaar tot zijn gewelddadige dood op 2 mei 2011.

Behalve bloedverwanten had de terroristenleider weinig mensen om zich heen. De zorg voor zijn veiligheid vertrouwde hij toe aan twee broers: Ibrahim (de vader van Rahma) en Abrar al-Kuwaiti. Zijn woonden met hun gezinnen op hetzelfde complex, maar gescheiden van de Bin Ladens.

Volgens de vrouw van Ibrahim ontsnapte Bin Laden ook een keer aan ontdekking toen zijn auto door de politie werd aangehouden wegens te hard rijden. 'Haar man regelde de zaak snel met de politieman, waarna ze wegreden', aldus het rapport.

Om de kans op herkenning zo klein mogelijk te maken leidde Bin Laden in Abbottabad een sober en teruggetrokken bestaan. Hij had bijzonder weinig kleren en zijn eetpatroon was eenvoudig. Om herkenning vanuit de lucht te voorkomen droeg hij een 'cowboyhoed' als hij zich op het ommuurde terrein begaf. Meestal bleef hij binnen.

Contacten met de buitenwereld werden vermeden. Kinderen gingen niet naar school. De omgeving dacht dat het complex werd bewoond door de broers Al-Kuwaiti en hun gezinnen. Gebruikmakend van valse namen lieten zij vier aparte gas- en elektriciteitsaansluitingen aanleggen. Zo moest worden vermeden dat het hoge energieverbruik zou opvallen.

Het bedrijf dat een tv-kabel wilde bevestigen aan een paal naast het huis, kreeg te horen dat het maar een andere paal moest zoeken. Bin Laden had een schotel. Bij aankoop en bouw van de woning werd menig voorschrift genegeerd, maar nooit verscheen er een controleur aan de deur.

Volgens een ex-topman van de Pakistaanse inlichtingendienst ISI heeft Bin Laden zich in Pakistan 'tot op zekere hoogte' kunnen bezighouden met het plannen van terreuroperaties. Maar sinds het oppakken van Al Qaida-terrorist Khalid Sheikh Mohammed in 2003 heeft hij persoonlijk contact met geestverwanten gemeden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden