Bill Cosby opnieuw voor de rechter, maar verwacht geen herhaling van de vorige rechtszaak

Vijf redenen waarom het tweede proces anders kan lopen

Bill Cosby komt aan bij de rechtbank in Norristown. Beeld EPA

Met het nodige rumoer is even buiten de Amerikaanse stad Philadelphia maandag de misbruikzaak tegen Bill Cosby opnieuw van start gegaan. Tientallen vrouwen wachtten de 80-jarige komiek en voormalige ster van de tv-serie The Cosby Show op voor de rechtbank van Norristown met protestborden met leuzen als ‘Take rape seriously’ en ‘Justice for survivors’.

Een vrouw met ontbloot bovenlijf en daarop de tekst ‘Women’s Lives Matter’ wist zelfs de over de politieafzetting te klimmen en bracht Cosby enigszins van zijn stuk. De zaak tegen Cosby wordt nogmaals gevoerd, omdat een 12-koppige jury vorig jaar niet tot een eensluidend oordeel kon komen of Cosby in 2004 zich schuldig heeft gemaakt aan het drogeren en aanranden van Andrea Constand, een basketbalcoach van Temple University in Philadelphia.

Vorige week werden twaalf nieuwe juryleden gekozen. Opmerkelijk genoeg werden net als bij de vorige rechtszaak weer zeven mannen en vijf vrouwen geselecteerd om over het lot van Cosby te beslissen. Sterker nog: de huidige jury bestaat wederom uit 10 witte juryleden en twee  een man en een vrouw – Afro-Amerikaanse juryleden. Een kopie van de samenstelling van de jury die tien maanden geleden niet tot een oordeel kwam.

De twee jury’s zijn vergelijkbaar. De rechtszaal is dezelfde. En ook nu zal Constand opnieuw getuigen dat Cosby haar destijds pillen heeft gegeven ter ontspanning, waardoor zij verlamd en willoos op de bank van zijn huis lag toen de komiek zich aan haar zou hebben vergrepen. Iets wat Cosby zelf via zijn advocaten opnieuw zal ontkennen. Volgens Cosby stemde Constand in om seks te hebben.

Toch belooft het nieuwe proces tegen Cosby, die tot 30 jaar cel boven het hoofd hangt,  geen herhaling van zetten te worden. Vijf belangrijke redenen waarom. 

Duur van het proces

De vorige keer waren aanklager en advocaten al binnen zes dagen klaar met het horen van getuigen en hun pleidooien. Tijdens de 52 uur dat de jury zich vervolgens beraadde, liepen de emoties zo hoog op dat juryleden geregeld spontaan in huilen uitbarstten. Eén van hen sloeg uit frustratie zelfs hard op een betonnen muur. Zo’n achtbaan aan emoties wordt niet weer verwacht. Bovendien heeft rechter Steven O'Neill al aangekondigd dat er meer tijd wordt uitgetrokken voor het nieuwe proces en dat deze misschien wel een maand kan gaan duren. Maandag liep de zaak al gelijk vertraging op toen Cosby’s advocaat jurylid nummer 11 gediskwalificeerd wil hebben omdat die vorige week zou hebben geroepen: ‘Ik denk gewoon dat hij schuldig is.’ Rechter Steven O'Neill legde maandag het proces stil om het bewuste jurylid te ondervragen.

Cosby’s verdediging

Advocaat Brian McMonagle stapte op omdat Cosby's woordvoerder zich te veel met de gang van zaken zou hebben bemoeid. Cosby heeft voor zijn verdediging nu een nieuw team advocaten aangenomen. Belangrijkste man is Tom Mesereau jr., die eerder een belangrijk aandeel had in de vrijspraak van de King of Pop’ Michael Jackson toen die werd beschuldigd van kindermisbruik in 2004.

Getuigen

Bij de vorige zaak mocht naast Constand slechts één andere vrouw, die Cosby ook ervan beschuldigt dat hij haar heeft gedrogeerd en misbruikt, haar verhaal doen. Nu mag de aanklager vijf andere mogelijke slachtoffers, onder wie voormalig supermodel Janice Dickinson, laten getuigen. Hij wil daarmee aantonen dat Cosby jarenlang systematisch vrouwen drogeerde om seks met ze te hebben. Tientallen vrouwen hebben Cosby beschuldigd van seksueel misbruik. De meeste van die gevallen zijn echter verjaard.

Ook de verdediging van Cosby krijgt in de nieuwe zaak meer troeven in handen: zo mag een eerder geweigerde getuige worden opgeroepen. Deze Marguerite ‘Margo’ Jackson, omschreven als een ‘vriendin en collega’ van Constand, claimt dat Constand haar in vertrouwen nam over een plan om een bekend persoon te beschuldigen van aanranding, om hem dan aan te klagen voor een grote som geld. Constand beweerde destijds zich Jackson noch het gesprek te kunnen herinneren, maar Cosby’s verdediging heeft nu twee getuigen gevonden die een directe link tussen Jackson en Constand zouden kunnen leggen.

Betogers bij de rechtszaal. Beeld AP

Schikking

Cosby schikte al in oktober 2006 voor een nog onbekend bedrag met Constand. Opmerkelijk genoeg mocht deze civiele regeling niet als bewijs dienen tijdens het vorige proces. Ook mocht er tijdens de pleidooien van de aanklager en Cosby’s advocaat geen verwijzing worden gemaakt naar de schikking. Dat mag nu wel. Cosby’s verdediging zal – samen met de getuigenis van Jackson 
ermee willen aantonen dat Constand gewoon uit was op geld. De aanklager ziet op zijn beurt in de schikking een aanwijzing dat Cosby destijds geld heeft betaald omdat hij wel voelde dat hij fout zat.

#MeToo

Cosby is de eerste Amerikaanse ster die terechtstaat voor seksueel misbruik sinds het ontstaan van de wereldwijde #MeToo-beweging. Na het proces tegen Cosby is #MeToo pas echt losgebarsten. Talloze vrouwen hebben, vaak na jaren zwijgen, sindsdien hun verhaal gedaan over aanranding, verkrachting en ander grensoverschrijdend gedrag en hebben daarvoor veel begrip gekregen. Sommige deskundigen in de Amerikaanse media denken dat het huidige #MeToo’-klimaat’ de juryleden in de Cosby-zaak mogelijk ook een grotere bereidheid kan geven om slachtoffers van seksueel misbruik te geloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.