Bill Bradley loopt op zijn laatste benen

Gore groeide in zijn rol dankzij tegenstander Bill Bradley mag wel zeggen dat hij niet dood is, zijn campagne om de Democratische presidentskandidaat te worden, is dat wel....

Van onze correspondent Bert Lanting

'Zoals Mark Twain het zo treffend zei: de berichten over mijn ondergang zijn sterk overdreven', deelde de Democratische presidentskandidaat Bill Bradley gisteren opgewekt mee. Maar na zijn nederlaag bij de voorverkiezingen in de staat Washington is het vuur in hem gedoofd. In het debat met zijn rivaal Al Gore klonk hij alsof hij zijn capitulatieverklaring voorlas.

De vermoeidheid van de verliezer viel al van Bradley's gezicht af te lezen toen hij 's morgens om stemmen ging bedelen in Huntington Park, een buitenwijk van Los Angeles. Daar wonen voornamelijk immigranten uit Latijns Amerika.

Normaal stort Bradley zich met overgave in het bad in de menigte, maar ditmaal hield hij het bij een paar vluchtige handdrukken en wat handtekeningen op honkballen. Het ontbrak hem zelfs aan de energie zijn fans erop te wijzen dat hij ooit naam maakte als basketbalspeler.

Zijn optreden had iets plichtmatigs: alsof hij zich er al bij heeft neergelegd dat hij komende dinsdag - Super Tuesday - de voorverkiezingen in Californië en veertien andere staten gaat verliezen. Dat lijkt bijna onvermijdelijk na zijn nederlaag in Washington, waar hij zijn eerste overwinning hoopte te halen. Ondanks alle tijd die hij in de liberale staat had gestoken, werd hij daar verpletterend verslagen door zijn tegenstander Gore.

Alleen al de wijze waarop het debat werd aangekondigd, sprak boekdelen. Dit wordt misschien wel het 'laatste debat' uit de voorverkiezingen bij de Democraten, zei CNN-presentator Bernie Shaw. Kortom, na dinsdag doet Bradley waarschijnlijk niet meer mee.

Bradley zelf vond dat wat voorbarig, maar hij gedroeg zich zo mak dat het leek of hij de strijd al heeft opgegeven. Anderhalve week geleden vlogen de kandidaten elkaar nog naar de keel tijdens een debat in Harlem, maar nu onthield Bradley zich zorgvuldig van iedere onvriendelijke opmerking over zijn rivaal. En Gore beloonde hem gul: 'Ik ben het helemaal met Bill eens' of 'Daarin heeft Bill gelijk'.

Keer op keer liet Bradley de gelegenheid voorbijgaan om de vice-president aan te vallen. Nog maar een paar dagen geleden hamerde hij er voortdurend op dat Gore niet altijd voor het recht op abortus is geweest of dat hij vroeger de tabaksindustrie en de wapenlobby naar de mond praatte, maar ditmaal deed hij er een gedistingeerd zwijgen toe.

Pas toen de gespreksleiders hem begonnen uit te dagen, viel hij Gore aan. Hij verweet Gore dat hij ooit als senator tegen het intrekken van de belastingvrije status van hogescholen voor blanken had gestemd.

De suggestie was dat Gore niet altijd aan de goede kant heeft gestaan in de strijd om burgerrechten voor de zwarten. Maar als dat al zo is - volgens Gore stemde hij tegen omdat de maatregel vaste quota voor studenten uit minderheden voorschreef - maakt men zich daar in zwarte kringen kennelijk niet druk om.

Tekenend was dat de zwarte leider Jesse Jackson zich vlak voor het debat begon achter Gores kandidatuur schaarde. Daarmee raakte de voormalige senator de laatste kans kwijt nog iets te bereiken bij de zwarte kiezers, van wie de meesten op de hand van Gore zijn. 'Op een bepaald moment moeten we onze tent opvouwen en een grotere tent maken', was het advies van Jackson aan de ex-senator.

'Eindelijk hebben Gore en Bradley toegegeven dat ze het eigenlijk over alles eens zijn', merkte de conservatieve commentator Tucker Carlson na afloop van het debat op.

Dat is volgens wel meer waarnemers een van de redenen voor de neergang van Bradleys verkiezingscampagne: wat programma betreft lopen ze niet zover uiteen, maar de ex-senator profiteerde aanvankelijk van het stijve imago van Gore.

Uiteindelijk lijkt het erop dat Bradley ongewild vooral de rol van coach heeft gespeeld voor zijn rivaal: Gore is steeds losser, natuurlijker en scherper geworden. 'Natuurlijk had ik liever geen tegenkandidaat gehad, maar ik denk dat de concurrentie toch goed voor mij is geweest', erkende Gore gisteren.

Het grootste probleem voor Bradley is dat hij, als het erop aankomt, bij de gewone kiezers toch nog tamelijk onbekend is. 'Het lijkt erop dat hij goede ideeën heeft, maar het gaat mij erom wat hij voor de Latino-gemeenschap kan doen', zei Yvonne Correa na Bradleys bliksembezoek aan Huntington Park. 'Maar bij Gore weet je het. Clinton en Gore hebben veel voor ons gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden