Bild pakt anti-islambetogers aan

Pegida, de Duitse beweging tegen de 'islamisering', krijgt weerwerk met een staaltje actiejournalistiek.

Voorpagina van Bild dinsdag. Prominenten keren zich tegen Pegida. Beeld .

Het is een vorm van actiejournalistiek zoals die in Nederland nauwelijks voorkomt. Bild Zeitung, Duitslands grootste krant, zette dinsdagmorgen vijftig prominente Duitsers in het zonnetje onder de noemer: 'Nein zu Pegida!' Van zanger Heino tot ex-bondskanselier Helmut Schmidt (96), allen spreken zich stevig uit tegen de 'xenofobe' beweging 'Patriottische Europeanen tegen de Islamisering van het Avondland'.

Het was opmerkelijke journalistiek. Tientallen bekende Duitsers lieten zich in het blad afbeelden, vergezeld van een stevige quote tegen 'Fremdenhass'. Topsporters, kunstenaars, kerkleiders en politici van zowel linkse als rechtse signatuur. Zanger Udo Lindenberg ('Ich bin für 'n knallbunte Republik'), voormalig verspringster Heike Drechsler ('Ich bin global und denke global'). Wolfgang Schäuble, de machtige minister van Financiën, ex-bondskanselier Gerhard Schröder. Uiteraard ontbrak 'tv-legende' Thomas Gottschalk niet. Ook de voorman van Die Linke Gregor Gysi, normaal bepaald geen fan van het populistische blad, liet van zich horen: 'Pegida ist rassistisch und nationalistisch.'

Kortom, als Kai Diekmann belt - de machtige chefredacteur van Bild, de man die bondskanseliers en presidenten kan maken en breken - dan zeg je geen nee.

In het hoofdredactioneel commentaar wordt verwezen naar de 'migratieachtergrond' van de beste Duitse voetballers: 'Duitsland is bont geworden. Laten we het niet toestaan weer zwart-wit te worden.'

Bild spreekt zich unverfroren uit tegen de beweegredenen van Pegida. De grootste krant van Duitsland volgt daarmee bondskanselier Angela Merkel, die in haar nieuwjaarstoespraak voor haar doen ook stevige kritiek leverde op de politieke wandelingen in Dresden van de laatste maanden: 'Volgt u hen niet, die hiertoe oproepen! Daar het vaak om vooroordelen gaat, kilheid, ja, zelfs haat in hun harten.'

De verslaggevers van Bild zullen, net als Merkel ('Treten Sie zurück, Frau Merkel!'), niet met al te veel enthousiasme worden ontvangen op volgende bijeenkomsten van Pegida. Nu bestond er bij de deelnemers toch al weinig liefde voor de media.

'De pers' is de klos

Want niet alleen de Berlijnse politiek moet het tijdens Pegida-bijeenkomsten ontgelden, ook 'de pers' is de klos. Elke keer als het tijdens de toespraken over 'de media' gaat, worden de termen 'Lügenpresse' en 'Volksverräter' gescandeerd. Wel of niet toevallig, ook tijdens de nazitijd waren dit veelgehoorde leuzen. 'De pers', zo valt te beluisteren, schetst een vals beeld van de wensen van de burgers die wekelijks opdraven in Dresden.

Dat wil niet zeggen dat je als journalist niet kan praten met sommige deelnemers. Vraag je de demonstranten in Dresden naar hun beweegredenen, als bewoners in een stad waar slechts 0,4 procent van de bevolking moslim is, dan zeggen ze: 'Kijk naar wat er de afgelopen jaren met Duisburg is gebeurd, dat willen wij hier niet.' Duisburg is een stad met opvallend veel arme migranten. Ook een van de voorvrouwen van de beweging, Kathrin Oertel, laat zich wel voor de lopende camera's zien.

Het is niet zo dat de gevestigde media de Pegida-beweging doodzwijgen. Vanaf de eerste maandagavondbijeenkomsten in oktober vorig jaar wordt er verslag gedaan van de demonstraties. Van een cordon sanitaire is geen sprake.

Werd de nadruk in de kolommen eerst echter vooral gelegd op de onvermijdelijke neonazi's die zich onder de demonstranten bevonden en daarnaast op het opmerkelijke strafblad van voorman Lutz Bachmann, de laatste weken worden ook 'gewone' burgers aan het woord gelaten. Burgers die zeggen zich 'oprecht zorgen te maken over de toenemende islamisering van Duitsland'.

In de hoofdredactionele commentaren in kranten als de Frankfurter Allgemeine en de Süddeutsche Zeitung wordt de politiek opgeroepen serieus te luisteren naar de beweegredenen van de 'gewone burgers' die tijdens de demonstraties meelopen. Dat geluid valt trouwens al langer op te tekenen bij regionale kranten in Thüringen en Saksen. Minister van Financiën Wolfgang Schäuble (die in Bild zegt dat Duitsland juist migranten nodig heeft) sprak zich hier onlangs ook voor uit. Ook leden van de CSU in Beieren hebben hiertoe opgeroepen. Tot nu toe is overigens de eurosceptische en openlijk islamkritische partij Alternative für Deutschland de enige die deze week met de leden van Pegida om de tafel plaatsneemt.

Een PEGIDA-demonstrant in Berlijn. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden