Bikkels mogen eindelijk vechten

Hun commandanten stonden te trappelen om de strijd aan te gaan met Bin Laden. 'Wij kunnen ons met de besten meten.' Maar pas vrijdag kregen de Groene Baretten hun zin van het kabinet....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

De kolonel heeft zijn zin gekregen, precies drie jaar na zijn omstreden pleidooi om de bikkels in te zetten tegen Osama bin Laden. Otto van Wiggen, commandant in 2002 van het Korps Commando Troepen (KCT), deed gepeperde uitspraken over het ontbreken van zijn mannen in Afghanistan. Zijn bazen in Den Haag namen hem dat niet in dank af.

Uitspraken in de Volkskrant als 'we wensen niet alleen katjes uit bomen te halen' of 'mijn mensen staan te trappelen om te worden ingezet', leverden de kolonel een reprimande op van zijn bevelhebber.

Er kwam een kortstondige deuk in zijn carrière. Maar Van Wiggen heeft nooit spijt gehad van zijn woorden. Want Den Haag moest wakker worden geschud. Drie jaar later, onder een nieuwe minister en bevelhebber, wordt alsnog gevolg gegeven aan zijn smeekbede om een commando-eenheid, aangevuld met mariniers, naar het zuiden van Afghanistan te sturen.

Gelukkig voor de ambitieuze Groene Baretten is er anno 2005 nog net zoveel te doen in Afghanistan als in 2002, toen de jacht op Osama bin Laden slechts enkele maanden oud was. De uitzending van Nederlands elite-eenheden naar Afghanistan voor oorlogs operaties, is het eerste teken dat het minister Kamp van Defensie menens is om de krijgsmacht ook in te zetten in het 'hogere geweldsspectrum'.

Volgens de minister, die zich onlangs liet fotograferen in stoer jack met een legermotor op de achtergrond, passen dit soort operaties in de expeditionaire krijgsmacht die Nederland moet krijgen. Eind 2003 had Kamp al tientallen commando's naar Zuid-Irak gestuurd om bij de grens met Saudi-Arabië op zoek te gaan terroristen.

Deze uitzending van de Groene Baretten was echter lang niet zo riskant als de nu geplande missie. Na een paar weken keerden de commando's van het KCT weer huiswaarts zonder een schot te hebben gelost in de Iraakse woestijn. Tenminste, voor zover bekend. Want over de operaties van eenheden zoals het KCT en de Bijzondere Bijstands Eenheid (BBE) van de marine, komt doorgaans weinig naar buiten.

In Zuid-Afghanistan zal het echter aanzienlijk minder rustiger zijn. Sinds Amerikaanse mariniers eind 2001 de luchthaven van Kandahar innamen, is Kandahar uitgegroeid tot het zenuwcentrum van de jacht op Bin Laden cum suis. Amerikaanse commando-eenheden, zoals de Navy Seals, worden hier al sinds 2002 bijgestaan door onder andere Duitse, Noorse, Britse en Jordaanse commando's.

'Als zelfs de Denen en Noren worden ingezet', vroeg Van Wiggen zich toen verbijsterd af, 'zijn wij dan zo ver afgezakt? Wij kunnen ons met de besten meten.' Het geloof bij het korps, dat tot nu toe vooral werd ingezet voor verkenningen, dat ze kunnen meedraaien met 'de groten' der aarde is anno 2005 nog net zo groot.

'We kunnen op hetzelfde niveau acteren', zei Van Wiggens opvolger, Marc van Uhm, een jaar geleden in deze krant. Ook Van Uhm stoorde zich overigens vanaf zijn aantreden mateloos aan de onwil in Den Haag om de commando's in het buitenland te laten meevechten met de bondgenoten. Hij maakte er zelfs een speerpunt van in zijn beleid. Zo werden Kamerleden bij het KCT uitgenodigd om hun te laten zien hoe waardevol het korps zou kunnen zijn in het buitenland.

'Je kan trainen tot je een ons weegt', betoogde Van Uhm toen, 'maar als de coach je nooit opstelt houdt het op een gegeven moment op. We willen ervaring opdoen. We willen worden ingezet in acties in het hogere geweldsspectrum.' Gezien de uitzending naar Zuid-Afghanistan, lijkt het erop dat Van Uhm, die vorige maand afscheid van het korps nam, een willig oor vond bij Kamp voor zijn argumenten.

De nieuwe missie, beseft ook Kamp, zal echter niet zonder gevolgen zijn. Sinds 2001 hebben met name Amerikaanse commando's verliezen geleden in het onherbergzame gebied bij de Pakistaanse grens. Als de dood in Irak van twee Nederlandse soldaten al zoveel reacties teweegbrengt, hoe zal het dan zijn als meerdere commando's in Afghanistan omkomen?

Noch Van Wiggen en noch Van Uhm zag dat probleem toen. Van Wiggen: 'Als je daarvoor wegloopt, moet je niet bij dit korps zijn.' Van Uhm: 'Er zullen altijd risico's zijn.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden