Bijzonder onderwijs weert allochtonen níet

De oproep om het bijzonder onderwijs te dwingen alge meen toegankelijk te wor den, suggereert dat het mede debet is aan het ontstaan van zwarte scholen....

De zwartepiet voor het ontstaan van zwarte basisscholen ligt nu bij het bijzonder onderwijs. Protestantse en katholieke scholen zouden allochtone leerlingen weren. Hoe valt anders te verklaren dat 20 procent van de leerlingen op openbare scholen allochtoon is, tegen 10 procent op niet-openbare scholen?

Die landelijke gemiddelden vertekenen echter het beeld, want zwarte scholen zijn een overwegend randstedelijk probleem. Dáár staan maar liefst 200 van de 250 zwarte scholen (scholen met 75 procent zwarte leerlingen of meer). Dáár moet dus ook geturfd worden hoe de allochtone leerlingen verdeeld zijn over de verschillende zuilen.

En wat blijkt? In het openbaar onderwijs in de vier grote steden is 52 procent van de leerlingen allochtoon. Op katholieke scholen is 47 procent allochtoon en op protestantse scholen is dat 45 procent.

Met deze cijfers in de hand kan niemand meer beweren dat protestantse en katholieke scholen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid ontlopen. Ze zouden ook wel gek zijn. De helft van de basisschoolkinderen in de vier grote steden is allochtoon. Zonder die doelgroep zou het bijzonder onderwijs in de Randstad marginaliseren.

Anders ligt de situatie in de rest van het land. Daar zijn openbare scholen wel zwarter dan de niet-openbare, zo blijkt uit cijfers van het ITS, het Instituut voor Toegepaste Sociologie.

Van de kinderen op een openbare school is 12 procent allochtoon tegen 6 procent op katholieke en protestantse scholen. Maar ook deze cijfers rechtvaardigen niet de conclusie dat het bijzonder onderwijs de poort sluit voor allochtonen.

Uit recent onderzoek onder 2200 katholieke scholen blijkt dat de samenstelling van een wijk bepalend is voor het aandeel allochtone leerlingen op een katholieke school. Scholen in een zwarte wijk hebben de neiging met hun omgeving mee te kleuren, ongeacht of dit een openbare of bijzondere school is.

Dat verklaart ook de grillige verdeling van allochtone kinderen over de zuilen. In sommige steden vangt het katholiek onderwijs relatief heel veel allochtonen op en in andere steden juist weer niet, zo blijkt uit een onderzoek van de verenigde katholieke schoolbesturen.

Het verschijnsel zwarte scholen staat terecht op de politieke agenda. En er wordt ook terecht naar oplossingen gezocht. Maar de partijen D66, GroenLinks en de SP verspillen hun energie als ze het bijzonder onderwijs willen dwingen algemeen toegankelijk te worden.

Zij suggereren daarmee ten onrechte dat het bijzonder onderwijs op slot zit voor allochtone leerlingen. Het overgrote deel van het bijzonder onderwijs - met uitzondering van reformatorische scholen -is allang algemeen toegankelijk: al was het alleen maar uit lijfsbehoud.

Door het handjevol orthodox-christelijke scholen te dwingen voortaan ook leerlingen op te nemen die de Bijbel níet aanvaarden als richtsnoer, zal de verhouding witte en zwarte scholen niet ingrijpend wijzigen.

En ook de optimale schoolkeuzevrijheid voor ouders waar D66 de mond van vol heeft, is met dit voorstel niet gediend. Als orthodox-christelijke scholen niet langer mogen eisen dat hun leerlingen de Bijbel als richtsnoer aanvaarden, raken deze scholen hun identiteit kwijt. Net als de antroposofische-, islamitische-, hindoeïstische-, Plato-, en vrijmetselaarscholen. Dan valt er domweg niet meer te kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden