Bijval groeit voor frauderende plantbioloog

De bijval groeit voor de in Utrecht van wetenschappelijke fraude beschuldigde plantencelbioloog Pankaj Dhonukshe. Medeauteurs van een Weense onderzoeksgroep zeggen deze week in een brief aan de Utrechtse rector dat er niets mis lijkt met een gewraakt artikel in Nature in 2008, terwijl dit een centrale rol speelde in Dhonukshes veroordeling.

Beeld ANP

De universiteit bevestigde dit weekend de ontvangst van de Oostenrijkste brief, maar wilde niet op de inhoud ingaan. Eerder dit jaar concludeerde de universiteit na lang, deels extern onderzoek dat de Indiaas-Nederlandse bioloog in enkele artikelen beeldmateriaal ontoelaatbaar en zonder verantwoording had gemanipuleerd.

Vorige week trokt Dhonukshe op aandringen van de Universiteit Utrecht een derde artikel terug, over effecten van hormonen op de richting van plantengroei, in 2013 gepubliceerd in Nature. 'Met gemengde gevoelens', aldus Dhonukshe in een verklaring.

De verdachte plantenbioloog (39) werkte tot 2013 in Utrecht en vertrok daarna naar Gent. Daar werd hij na klachten over beeldmateriaal in twee artikelen in Nature en Cell op staande voet ontslagen. Utrecht begon daarop een eigen onderzoek en concludeerde vorige maand dat Dhonukske systematisch fraude had gepleegd. Zijn mede-auteurs, onder wie de Wageningse Spinozaprijswinnaar prof. Ben Scheres, gingen vrijuit, zei de Utrechtse rector prof. Bert van der Zwaan toen in interviews.

Identiek beeldmateriaal
Het verwijt aan Dhonukshe was vooral dat hij identiek beeldmateriaal stiekem hergebruikte in artikelen over verschillende experimenten. Ook zou er geknipt en geplakt zijn in foto's van chemische analyses. Volgens de Weense plantbioloog prof. Jiri Friml geldt dat niet voor het Nature-artikel uit 2008. 'Het experiment is uitgevoerd en de afbeeldingen weerspiegelen de originele data', schrijft hij aan Utrecht.

Sinds de Utrechtse uitspraak vecht Dhonukshe, die baanloos thuis zit, voor zijn wetenschappelijke reputatie. In februari erkende hij slordigheden in zijn werk, maar ontkende hij dat daarbij van opzet sprake was. Ook zouden de wetenschappelijke conclusies overeind blijven. Dat hij als enige voor fouten in artikelen met meerdere co-auteurs verantwoordelijk wordt gesteld, noemt hij onterecht. Eerder gaf hij een uitgebreide verklaring uit, waarin hij stelde dat hij verdachte beeldmanipulaties niet eigenhandig had uitgevoerd, en dat het ook niet steeds om zijn eigen beeldmateriaal ging.

Integriteitscommissie
Los van de Weense interventie is ook de Universiteit Leiden in gesprek met de Utrechtse integriteitscommissie, bevestigt een Leidse woordvoerder. Inhoudelijk wil ze niet op de zaak ingaan.

Daarbij gaat het om data en beeldmateriaal in een artikel uit 2010 in het tijdschrift Development. Die blijken niet door Dhonukshe aangeleverd, maar afkomstig uit de groep van de Leidse plantenonderzoeker dr. Remko Offringa. Het artikel speelde een rol in het Utrechtse integriteitsonderzoek omdat de ongerechtigheden erin volgens de universiteit aangeven dat er sprake is van een patroon van manipulatie in artikelen waarvan Dhonukshe eerste of laatste auteur was. Zelf noemde Dhonukshe dat 'pure speculatie'.

Dhonukshe, opgeleid in Nederland, Duitsland en de VS, gold lang als een groot talent in de biologie. In 2012 kreeg hij een miljoenenbeurs van de European Research Council. Van het Nederlandse NWO ontving hij eerder een VIDI-beurs van 257 duizend euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden