Bijten, keffen of kwispelen in maatpak

Gezeik van oude mannen, vindt de hoofdredacteur van Quote de kritiek van zijn oud-collega's op het blad. 'We zijn sneller, evenwichtiger en levendiger dan ooit!...

HANS FABER

Jong, fris, goedgebekt. Zo mag Quote-hoofdredacteur Jort Kelder, zelf 'een vroegoude dertiger', die jaren geleden als stagiair bij het blad begon, ze graag zien. Net afgestudeerde twintigers heeft hij 't liefst. 'Die schrijven de beste verhalen en zijn nog niet verpest door een ander bedrijf.'

Wie tien jaar na de oprichting van het tijdschrift bezadigde veertigers verwacht, komt bedrogen uit. De journalisten die dezer dagen het redactielokaal aan de Amsterdamse Singel bevolken, zijn eind twintigers, begin dertigers. Anno 1996 lijkt Quote vitaler dan ooit.

De statusgevoelige voorman waakt zorgvuldig over het imago van het blad. Gaat zelfs mee als een uitverkoren redacteur zich een maatpak mag laten aanmeten. Kissing buttons en extra smalle broekspijpen zijn een absolute must. Een beetje krijtstreep kost dan al gauw tweeduizend gulden, maar je bezuinigt niet op een bonus voor een hardwerkende medewerker en de young Kennedy-look is nu eenmaal niet goedkoop. De kas kan het bovendien trekken.

Dat was tien jaar geleden wel anders, toen een bijeengeraapt groepje journalisten voor de opdracht stond een glossy maandblad te maken. Niets stond het creatieve proces in de weg. 'We hadden geen bladformule, hoogstens een bladindeling en wat voorbeelden uit de VS', zegt toenmalig hoofdredacteur Peter van der Klugt. 'Een Manhattan Inc. of Fortune wilden we maken. Spraakmakende, vernieuwende journalistiek over bedrijven en ondernemers. Niks verhalen over saaie aandeelhoudersvergaderingen of jaarcijfers, we wilden het werkelijke bedrijfsleven laten zien. Kritisch. Inclusief schandalen en relletjes.'

Quote, de pitbull van het bedrijfsleven, zou Nederland laten zien hoe financiële journalistiek werkelijk bedreven moest worden.

Die belofte heeft Quote redelijk weten in te lossen, zij het pas na een paar jaar. Naam werd er gemaakt met geruchtmakende verhalen over wantoestanden bij de toenmalige NMB-bank en Noro, een beleggingsclub voor rijke Nederlanders. Vooral het Noro-artikel was een gewaagd staaltje journalistiek, aangezien Noro een grote aandeelhouder van de nog jonge Quote-uitgeverij was. De affaire kostte Noro-topman John Fentener van Vlissingen zijn baan en zijn carrière. Dat deerde Quote allerminst. Carrières waren er toch om geknakt te worden?

Het waren journalistieke hoogtepunten, maar hoogtepunten met een schaduwzijde die in de anekdoten niet wordt verteld, vinden ze nu. Quote was toen een walking dead, zoals uitgever Maarten van den Biggelaar het uitdrukt. Het haalde bij lange na niet de oplage van vijftigduizend die de investeerders in het businessplan was voorgespiegeld.

'Door de schandalen haalden we wel de pers, maar we verkochten er niet beter door. De oplage stabiliseerde en winst werd er niet gemaakt', blikt Van den Biggelaar terug. 'Commercieel ging het gewoon beroerd.'

'Quote scheet in zijn eigen nest', beaamt Kelder. 'Dat is niet erg, maar als je alleen dat doet, keren de lezers zich tegen je. En van lezers moet een blad het toch hebben.'

Wie zijn eigen nest bevuilt, wordt er uitgegooid, hebben ze bij Quote bemerkt. Een kritische ondertoon wordt nog wel gewaardeerd door de zakenlieden, advocaten en marketeers die in Quote vaak lijdend onderwerp waren, maar frontale aanvallen worden niet echt op prijs gesteld door de professionals, die wel werden geacht iedere maand vrolijk 9,95 gulden voor het blad neer te tellen.

'Het Nederlandse bedrijfsleven was niet gewend aan een al te kritisch business-blad', verzucht Van den Biggelaar. In plaats van de beoogde oplage leverde Quote hem 'een hoop advocaten-ellende' van onsportieve ondernemers op. 'Nee, dan Amerika. . .'

Klantvriendelijker dus. Tegenwoordig krijgt de lezer meer feitjes (de spectaculairste promotie), meer lijstjes (twintig extreem succesvolle bedrijfjes) en meer servicerubrieken (de best geklede man) en -verhalen (de businessclass-test) voorgeschoteld.

En wie een handvol cover-kreten van de afgelopen maanden bekijkt ('Jonge helden, de vijftig snelste carrières', 'Kassa! de tien beste beleggers' of 'Uw secretaresse. Tiepgeit, stoeipoes of steunpilaar?') moet vaststellen dat Quote-nieuwe-stijl ook ondernemersvriendelijker is geworden.

'Het kan ook niet anders', zegt Theo Bouwman, directievoorzitter van de tijdschriftengroep van VNU, 's lands grootste bladenmaker. 'Het is net als met voetbaljournalistiek. Als je je al te zeer onmogelijk maakt, heb je geen entree meer bij de voetballers en dus geen interessante verhalen.'

Quote schrijft nog altijd prikkelend en plagerig. De schenen van het establishment hebben het nog wel eens te verduren, en de hoofdredacteur belooft dat er volgend jaar weer onthullingen zullen volgen, maar het is allemaal wat minder hard dan een paar jaar geleden.

Langzamerhand begint zelfs het zakenleven zijn visie op het blad te herzien. 'In ondernemerskringen is het bon ton om erg kritisch over Quote te zijn, maar dat vind ik niet helemaal terecht', zegt Mickey Huibregtsen, directeur bij organisatie-adviesbureau McKinsey. 'Het is in de loop der jaren toch een interessant, goed geïnformeerd en aardig blad geworden. Ik lees het met veel plezier.'

Commercieel is de nieuwe koers niet verkeerd uitgepakt. Het afgelopen kwartaal knalde regelmatig een champagnekurk tegen het systeemplafond om een nieuw oplagerecord te vieren. De omslagkreten die hoofdredacteur Kelder op papier wist te krijgen ('SEX', 'Au', Wááát?') hebben hun uitwerking op de losse verkoop kennelijk niet gemist. Met het afgelopen septembernummer, claimt Kelder, werd een verkooprecord van 31 duizend exemplaren gevestigd. Al plaatst menigeen in de uitgeverswereld vraagtekens bij dat getal. 'Dat is vast het aantal exemplaren dat ze drukken', sneert VNU-concurrent Bouwman.

Of er 31 duizend exemplaren van Quote worden verkocht of niet, onverlet blijft dat het blad steviger in zijn schoenen staat dan ooit tevoren. Resteert de vraag of Quote nog het 'bijtertje onder de zakenbladen' is, zoals het zichzelf afficheert op de uitnodiging voor het jubileumfeestje.

'Quote is zeker braver geworden, minder spannend. Het blad behoort inmiddels toch tot de gevestigde orde', zegt oud-redacteur Maarten Westermann.

'Een bijtertje? Dacht 't niet. Tegenwoordig meer een vrolijk kwispelend keffertje', zegt voormalige hoofdredacteur Van der Klugt.

'Allemaal gezeik van oude, sombere mannen', riposteert de huidige hoofdredacteur Kelder. 'We zijn sneller, evenwichtiger en levendiger dan ooit'

Zijn volgende omslagtekst? 'De rijken worden rijker (mooi zo!)' zal het niet worden. Die heeft ie pas nog gebruikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden