'Bijstandsfraude digitaal opsporen'

Het net rond frauderende bijstandsontvangers wordt aangehaald. Gemeenten mogen meer gegevens aan elkaar koppelen om misbruik op te sporen en om schijnbaar spoorloze fraudeurs te vinden. Dit kondigt staatssecretaris De Krom van Sociale Zaken vandaag aan in een brief aan de Tweede Kamer

Beeld Thinkstock

De Krom noemt fraude met uitkeringen 'diefstal van gemeenschapsgeld en een aanslag op de solidariteit van het socialezekerheidsstelsel'. In 2010 is voor 119 miljoen euro aan fraude met de sociale zekerheid vastgesteld, waarvan 53 miljoen met bijstandsuitkeringen. In dat jaar werd 4,3 miljard euro aan bijstand uitgegeven.

Pakkans vergroten
Om de pakkans bij fraude met de bijstand te vergroten, worden de gegevens van sociale diensten, de studiefinanciering, de banken, het handelsregister, de gemeentelijke basisadministratie en het kadaster zo gekoppeld dat uitkeringsfraudeurs sneller kunnen worden opgespoord.

De computersystemen gaan in veel gevallen een alarmmelding geven wanneer iemand met een bijstandsuitkering een te dure auto koopt, heimelijk samenwoont, inkomsten achterhoudt of eigen bezit verzwijgt.

Toegang tot bankgegevens
De gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de bijstand, stellen aan de toekenning ervan strikte eisen. Een alleenstaande mag bijvoorbeeld niet een auto bezitten of meer dan 5.600 euro aan spaargeld hebben. Om dat te controleren zullen gemeenten onder meer toegang krijgen tot veel meer bankgegevens van bijstandsontvangers.

Tot nu toe liet de Belastingdienst het alleen weten als er aan het eind van het jaar meer dan 500 euro op een rekening stond of als er meer dan 15 euro rente was uitbetaald. Nu zal de Belastingdienst gegevens beschikbaar stellen over alle bankrekeningen.

Kadaster
Ook de gegevens van het kadaster worden toegankelijk voor alle gemeenten. Zo kan worden gecontroleerd of de bijstandsontvanger onroerend goed bezit, zoals een huis of grond. Bij proeven in Maastricht en Den Haag werd voor 'enkele tonnen' aan bijstand teruggevorderd.

Om na te gaan of een bijstandsontvanger een bedrijf heeft, gaat het handelsregister open. Gegevens van de studiefinanciering moeten informatie opleveren over studiebeurzen die binnenkomen in het gezin van een bijstandsontvanger. Om een hogere beurs te krijgen doen studenten vaak alsof ze elders wonen terwijl ze thuis wonen. Dit is strafbaar.

'Verdwenen' fraudeurs

Verder wil De Krom het opsporen van 'verdwenen' bijstandsfraudeurs vergemakkelijken. Van alle mensen met een schuld bij de gemeente bestond eind 2008 70 procent uit voormalige bijstandsontvangers. Door te verhuizen naar een andere gemeente werden zij voor de gemeente 'onvindbaar'. Dat gaat veranderen. Zo kan uitkeringsinstantie UWV nagaan of iemand elders werkt. De Rijksdienst voor het Wegverkeer kan doorgeven of iemand een auto heeft en op welk adres het kenteken dan staat ingeschreven.

Met de operatie wil De Krom de gemeenten ook helpen het bevolkingsregister op orde te krijgen. Bij een proef bleek dat 58 duizend Amsterdammers bij hun werkgever en het UWV een ander huisadres hadden opgegeven dan waarop zij bij de gemeente staan ingeschreven. 'Dit is 7,5 procent van de Amsterdamse bevolking', schrijft De Krom. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat mensen zijn gaan samenwonen, ingeschreven blijven op het oude adres en die woning illegaal onderverhuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden