Bijnamen kleuren verkiezingen Brazilië

Waarnemers betreuren dat de Braziliaanse presidentsverkiezingen dit jaar zo kleurloos en voorspelbaar zijn. Maar de Brazilianen beschouwen het zelf als een teken dat hun land eindelijk de ‘kleurrijke chaos’ van de Derde Wereld achter zich heeft gelaten. Bovendien wordt er nog genoeg gelachen tijdens de campagne.

In het hart van de miljoenenstad São Paulo wordt meteen duidelijk dat het op 3 oktober niet alleen gaat om een presidentiële stembusrace, maar ook om verkiezingen op parlements- en deelstatenniveau. Een opmerkelijk personage, vreemd genoeg gehuld in een voetbalshirt van aartsrivaal Argentinië, deelt in de Rua Caetano Álvares folders uit. Hij heet Gilberto de Castro Carmo, maar presenteert zich voor een federale congreszetel als de ‘Maradona van Brazilië’.

Bijnamen toegestaan

Het gebruik van bijnamen is volgens de kieswet toegestaan. De Castro Carmo gaat helemaal op in zijn rol, al kun je twijfelen over de fysieke gelijkenis met de Argentijnse ex-vedette. ‘Iedereen wil altijd een praatje met me maken over voetbal. Dat wil ik politiek uitbuiten’, legt hij uit. Het probleem is echter dat zich nog drie anderen met dezelfde bijnaam hebben kandidaat gesteld, wat door hem ‘oneerlijke concurrentie’ wordt genoemd. Het zal nog interessant worden hoe de Maradona’s het ervan afbrengen tegen vier kandidaten die zich presenteren als Pelé, ’s lands historische voetbalheld.

Het centrum van São Paulo hangt vol met affiches van zangers, ballerina’s en fotomodellen die een sprong in de politiek wagen. Op de verkiezingsposter van Suéllem Rocha, een actrice met voluptueuze heupen, staat: ‘Mevrouw Peer in het parlement.’ De voormalige prostituee Gabriela Leite doet een gooi naar een regionale senaatszetel met de leuze ‘Een gedeputeerde hoer zal zich over u ontfermen’.

lachen

Van Ayres Britto, de vice president van het Hooggerechtshof, mag er gelachen worden tijdens de campagne. Hij schoof onlangs het verbod in de kieswet op imitaties en persiflages van politici terzijde. ‘De draak steken met publieke ambtsbekleders hoort tot de grondwettelijke beginselen van vrije meningsuiting’, aldus Britto.

Julio Silva Alves, eigenaar van een pompstation aan de snelweg Rodovia Dutre zegt dat er nu juist des te meer wordt gelachen. ‘We moeten wel.’

De belangrijkste presidentskandidaten – Dilma Rousseff, de favoriete van de regerende PT, en José Serra van de oppositiepartij PSDM – zijn ‘oersaai’, aldus Silva Alves. ‘Maar dat is een goed teken. Mijn zoon zegt dat in alle rijke landen de politici nogal grijs zijn.’ Silva Alves ziet aan de steeds luxere auto’s die zijn pomp aandoen, dat Brazilië in welvaart snel stijgt. Hij vindt het niet erg dat niemand in de familie zijn zaak wil overnemen. ‘Al mijn kinderen zijn universitair opgeleid. Net als het land, gaat mijn gezin een goede toekomst tegemoet.’

Drempel Eerste Wereld

In een dure espressobar in het winkelcentrum Guarulhos houdt João Ejzensberger pauze. De beleggingsadviseur aan de beurs van São Paulo zegt dat Brazilië op de ‘drempel van de Eerste Wereld’ staat. ‘Eindelijk hebben we geen typische, chaotische Derde Wereldverkiezingen meer. Er staan nu niet twee blokken met totaal verschillende programma’s tegenover elkaar’, aldus Ejzensberger.

Tussen Rousseff en Serra bestaan op sociaal-economisch gebied slechts nuanceverschillen. ‘Beiden staan een vrije markt voor, met iets meer of iets minder correcties. Niemand wil gelukkig meer particuliere bedrijven nationaliseren.’

Spionageschandalen

De laatste dagen probeert Serra zijn grote achterstand te reduceren door Rousseff in verband te brengen met corruptie- en financiële spionageschandalen. Maar die strategie werkt averechts. ‘Met modder gooien loonde vroeger, maar nu niet meer’, zegt Ejzensberger. ‘Ook dat is een bewijs dat we dicht bij hoge ontwikkeling en beschaving zijn.’ Volgens de beleggingsadviseur zal de nieuwe president, ‘om de laatste stap te maken’, structurele belasting- en pensioenhervormingen moeten doorvoeren.

Edivalda María Dias woont in de favela (krottenwijk) Rui Barbosa in de arme voorstad Juniaí. Dankzij sociale programma’s van de regering van de vertrekkende president Luiz Inácio Lula da Silva heeft ze onlangs krediet gekregen om haar eigen krantenkiosk te beginnen. De wijk is enorm opgeknapt de laatste jaren, zegt Dias. ‘Daarom ga ik op Dima, de kandidate van Lula stemmen.’ De politie heeft Rui Barbosa ‘gepacificeerd’ door de gewelddadige drugsbendes weg te jagen. Haar volkshuisvestingswoning heeft kogelvrije ramen en muren. ‘Maar dat is eigenlijk niet meer nodig’, zegt ze met een stralende glimlach. ‘Het verleden van verdwaalde kogels is voorbij.’

Dilma Rousseff is de grote favoriet. (AFP) Beeld AFP
Dilma Rousseff is de grote favoriet. (AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden