Bijna 800 basisscholen stappen over naar particuliere eindtoets

Ruim 800 scholen zijn van de Citotoets in groep 8 overgestapt op een toets van een andere aanbieder. Hoe zit dat?

Leerlingen concentreren zich op de Citotoets. Beeld anp
Leerlingen concentreren zich op de Citotoets.Beeld anp

Is de Citotoets dan niet verplicht?
Nee. In de volksmond heet de toets in de hoogste groep van de basisschool de Citotoets, maar Sinds 2015, het jaar dat de centrale eindtoets verplicht werd, mogen scholen kiezen uit meerdere aanbieders. 35 procent van de scholen werkt met een toets van een ander bureau dan Cito, blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en het College voor Toetsen en Examens. Vorig jaar jaar stapten 800 scholen over van de oude Citotoets naar een particulier bureau. De toetsen van die partijen moeten wel zijn goedgekeurd door het ministerie. De toetsen van Route8 en IEP zijn het populairst. Zij traden direct toe tot de markt. Dit jaar kwamen Dia, CESAN en AMN daar nog bij.

Waarin verschillen die toetsen van elkaar?

Het ministerie legt vast wat er minimaal moet worden getoetst, maar de particuliere toetsers mogen zelf beslissen hoe ze toetsen en wat ze daaraan toevoegen. Zo is werkwoordspelling in alle toetsen een verplicht onderdeel, maar beslist het bureau of ze dat in open of meerkeuzevragen testen en in korte of in lange teksten. En ze mogen dus onderdelen toevoegen. In de volledig digitale Route 8-toets is luistervaardigheid een belangrijk onderdeel, terwijl dat in andere toetsen niet terugkomt.

Hoe moeten ouders de uitslagen van al die verschillende toetsen interpreteren?

Elke toets heeft zijn eigen schaal om aan te geven hoe goed een leerling heeft gepresteerd. Zo ligt de Citoscore altijd binnen de 501 en 550 en de IEP-toets binnen de 50 en 100. Het schooladvies mag dus niet afhangen van het soort toets dat een leerling maakt. Een onafhankelijke groep wetenschappers ziet vanuit het ministerie toe of die normering klopt. Tegelijkertijd gebruikt de Onderwijsinspectie de toetsresultaten om te beoordelen of het onderwijs op een school nog op orde is.

Alle kinderen hebben toch al een schooladvies binnen. Hoe belangrijk is die eindtoets dan nog?

Voorheen had de score op de eindtoets veel invloed op het schooladvies. Sinds 2015 is het oordeel van de leerkracht leidend. Het advies, dat alle leerlingen in groep 8 in februari krijgen, is nu 'gebaseerd op de film, niet op de foto', zoals voorstanders van dit systeem zeggen. Leerkrachten kijken namelijk niet alleen naar toetsscores uit meerdere jaren, maar ook naar motivatie en werkhouding. Een goede score op de eindtoets kan wel reden zijn het schooladvies naar boven aan te passen. Volgens critici is de huidige methodiek in het voordeel van kinderen van hoogopgeleide ouders. Zij zouden eerder het voordeel van de twijfel krijgen van leerkrachten. Een eindtoets levert een objectiever oordeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden