Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Bijleveld door het oog van de naald, maar ze is nog lang niet klaar

Minister Ank Bijleveld dinsdagavond in debat met de wantrouwige oppositie. Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,
Terwijl de coalitie zoekt naar een uitweg uit de stikstofcrisis, likt minister Bijleveld haar wonden. Ze heeft nog veel vragen te beantwoorden.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Bijleveld door het oog van de naald

Soms is het voor de Kamer uitermate frustrerend dat de ministeriële verantwoordelijkheid wordt overgedragen van minister op minister, waardoor oud-bewindspersonen niet meer op het matje geroepen kunnen worden. De kwestie rond de burgerdoden bij Nederlandse luchtaanvallen in Irak bleek dinsdagavond zo’n kwestie: toenmalig minister Hennis wist al vrij snel na de aanval op de bommenfabriek in het Iraakse Hawija dat er veel onvoorzien leed was aangericht, maar Hennis besloot de berichten tegenover het parlement te ontkennen. Het is een frappant geval van onjuiste informatie aan de Tweede Kamer. Haar opvolger, Ank Bijleveld, ontsnapte dinsdagavond dan ook ternauwernood aan een motie van wantrouwen die eigenlijk grotendeels aan Hennis was gericht, hier ingediend door het GroenLinks-Kamerlid Diks: 

Toch blijven er ook voor dienstdoend minister Bijleveld nog genoeg vragen over. Bijleveld zelf legde ze in het Kamerdebat op tafel toen zij twee dingen vaststelde. Eén: direct na het bombardement in Hawija was voor alle betrokkenen duidelijk dat de gevolgen groter waren dan voorzien. De piloten merkten het zelf meteen. In de internationale pers werd er de volgende dag ook al over geschreven. Twee: het is ‘aannemelijk’ dat niet alleen Hennis maar ook de collega’s van Buitenlandse Zaken, Justitie én de minister-president daarvan spoedig in kennis werden gesteld. Daarover wil de Kamer nu de onderste steen boven hebben: wist premier Rutte dat Hennis de Kamer op het verkeerde been zette? ‘Daar staat mij niets van bij’, reageerde hij vandaag alvast. 

De tweede grote vraag gaat over de manier waarop Bijleveld wil voorkomen dat het de volgende keer weer zo zal gaan. In de Kamer is veel begrip voor het feit dat in de hitte van de strijd niet alles kan worden gedeeld, maar veel fracties willen toch meer zekerheid dat de feiten alsnog op tafel komen zodra het kan. Hennis draalde, maar ook Bijleveld wekte dinsdag de indruk dat haar verlangen naar de feiten pas opkwam nadat NRC Handelsblad en de NOS met hun onthullingen kwamen.

De argumenten die Bijleveld aandraagt voor die terughoudendheid, zoals de ‘veiligheid van de operatie’ en die van individuele piloten, zijn voor de meeste fracties niet overtuigend genoeg. Al is het maar omdat een grote bondgenoot als de Verenigde Staten daar een stuk opener in is, bijvoorbeeld met jaarlijkse rapportages aan het Congres. Een groot deel van de Kamer stuurt aan op een nieuw protocol en verwacht dat Defensie daarin nu het initiatief neemt. 

Voor Bijleveld is de boodschap duidelijk:  werk aan de winkel. Zij ging dinsdagavond door het oog van de naald. Nu zal ze aan de Kamer moeten bewijzen dat ze het voordeel van de twijfel waard is.

NIEUWS OP KOMST
Kabinet zoekt stikstofbesparingen

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Beeld ANP - Bart Maat

Het kabinet moet onder grote druk waarschijnlijk verdergaande maatregelen nemen om de stikstofcrisis te bestrijden dan de coalitie aanvankelijk van plan was. De Europese Commissie en de provinciebesturen nemen alleen genoegen met ‘solide oplossingen’, waarbij de overheid de stikstofuitstoot aantoonbaar weet terug te dringen, zo rapporteren onze verslaggevers Frank Hendrickx en Yvonne Hofs vanuit de wandelgangen in Brussel en Den Haag. 

Onder die druk buigen de coalitiepartijen zich vandaag over nieuwe berekeningen van meetinstituut RIVM over de stikstofopbrengst van diverse mogelijke maatregelen.  Ze hopen op basis daarvan nog deze week enkele knopen door te hakken. De oppositie kijkt intussen sceptisch toe en eist dat de berekeningen openbaar worden

ONDERTUSSEN IN....
Demonstrerend Nederland

Na de boeren en de bouwers was het vandaag weer de beurt aan de leraren om hun zaak te bepleiten. Ongetwijfeld tot opluchting van de middenstand in het centrum van Den Haag werden de acties dit keer verspreid over het land. Het Binnenhof reageerde geheel volgens verwachting: de oppositie eist meer geld voor de onderwijssalarissen, de coalitie is daar niet op tegen maar zegt dat het geld er nu niet is. Heel waarschijnlijk is het niet dat dit in het debat over de onderwijsbegroting vandaag en morgen nog anders wordt. Die kans lijkt groter rond dat andere heikele onderwijsdossier: het studieleenstelsel, waar de SGP deze week een eerste bres in tracht te slaan. 

Deelnemers tijdens de onderwijsstaking van Leraren in Actie in Den Haag. Beeld ANP - Robin van Lonkhuijsen

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden