Bijenziekte velt ook wilde hommels

Ziekteverwekkers kunnen van honingbijen overspringen naar wilde hommels. Besmettelijke ziekten in de bijenhouderij kunnen dus andere soorten bestuivers aantasten.

AMSTERDAM - Dat schrijven Britse, Duitse en Oostenrijkse onderzoekers deze week in het tijdschrift Nature. De niet eerder zo sterk aangetoonde besmetting verloopt onder meer via bloemen waar beide insecten honing zoeken.


Het aantal wilde bestuivers gaat wereldwijd achteruit. De auteurs denken dat de overdracht van ziekten vanuit de bijen- en hommelhouderij een van de oorzaken is. De bijenhouderij wordt geteisterd door een aantal ziekten die een permanente bestrijding vergen.


De onderzoekers deden proeven in het lab waarbij ze hommels infecteerden met bijenziekten. Ze concentreerden zich op twee veelvoorkomende ziekteverwekkers, het 'verkreukelde vleugels-virus' (DWV) en de exotische schimmel Nosema ceranae, die verbonden is met de schadelijke varroamijt. Beide blijken op hommels te kunnen overgaan, waarbij met name DWV hun levensduur aanzienlijk bekort.


De auteurs deden daarna een grootschalige veldstudie in Groot-Brittannië en op het eiland Man naar het voorkomen van de beide ziekteverwekkers in het wild. Die wees uit dat beide pathogenen wilde bijen en hommels wijd en zijd hadden geïnfecteerd. DWV bleek zich ook actief uit te breiden.


Bijen en hommels die op dezelfde plek waren verzameld, bleken meer genetisch verwante virusstammen bij zich te dragen dan insecten die op verschillende locaties waren vergaard. Dat wijst op voortgaande besmetting.


De auteurs blijven voorzichtig. De gegevens bewijzen niet onomstotelijk dat de besmetting met DWV van honingbijen naar wilde hommels verloopt. Maar omdat het virus het meest voorkomt bij de bijen is het aannemelijk dat zij de besmettingsbron zijn.


Bijenspecialist Tjeerd Blacquière van Plant Research International / Wageningen Universiteit spreekt van een relevante studie. 'De auteurs tonen aan dat de pathogenen kunnen overgaan van bijen naar hommels en die ook ziek maken. En ze maken aannemelijk dat dit ook echt gebeurt.'


Blacquière verwacht consequenties voor de bijenhouderij. 'De overheid zal imkers moeten aansporen meer ernst te maken met de bestrijding van de varroamijt, nu blijkt dat laksheid gevolgen kan hebben voor wilde bestuivers.' Misschien moeten natuurgebieden waar zeldzame soorten hommels voorkomen, verboden terrein worden voor honingbijen, aldus Blacquière.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden