Bijbeunen voor feesten en gsm

Scholieren beunen flink bij om zich een luxe leventje te kunnen veroorloven...

'Toen ik 15 was, werkte ik 130 uur per maand. Dat was best veel.'

Een scholier pronkt graag en heeft dus liefst de snelste scooter, het nieuwste mobieltje en de meest trendy kleding. Het leven op en om school kost geld, heel veel geld. Pa en ma betalen niet alles, daarom werkt de helft van de scholieren na schooltijd in de supermarkt, de horeca of in de schoonmaak.

'Het was niet de bedoeling dat ik op mijn veertiende al achter de kassa zou zitten', zegt de nu 16-jarige Hilversumse Lieke Walet. De vwo-scholiere werkt nog steeds in dezelfde supermarkt. Zo'n vijftien uur per week voor zo'n 3,68 euro bruto per uur, één euro boven het minimumjeugdloon. Ze geeft het uit aan kleding, modebladen en make-up. Daarnaastheeft ze 'een vette' spaarrekening.

Jongeren hebben veel te besteden dankzij zakgeld én een bijbaan. Ze werken al vroeg. Volgens budgetteringsinstituut Nibud werkt zo'n zestien procent van de 12-jarigen werkt naast school. Al staan ze nog niet in de officiële boekhouding aangezien een jongere pas vanaf zijn dertiende mag werken. Op die leeftijd mogen ze alleen 'niet-industriële hulparbeid van lichte aard' doen. Dus achter de kassa zitten is er officieel nog niet bij.

De Rotterdamse Tino van den Burg (18) ging op zijn vijftiende werken bij McDonald's. Het was vakantietijd en hij verveelde zich. 'Ik had geen idee wat ik met al die vrije tijd aanmoest.' Zijn ouders spraken voor het eerst over werk, maar hij had 'geen idee' waar hij 'zoiets' kon vinden. Zijn moeder haalde voor hem een intake-formulier van de fastfoodketen. 'Die heb ik wel zélf ingevuld en langs gebracht.'

Na de zomervakantie bleef de havo-scholier bijbeunen. Dat was 'lekker verdienen', maar het ging wel ten koste van zijn huiswerk. 'Toen ik net vijftien was, werkte ik 130 uur per maand. Dat was best veel.' Hij bleef een jaar zitten, maar 'leerde veel' in die periode.

Tino heeft bijvoorbeeld wat meer sociale vaardigheden gekregen en weet nu dat hij later niet in de horeca wilt werken. 'Nu vind ik het werk nog leuk, maar ik zie het mezelf niet tot mijn zestigste doen.'

Inmiddels besteedt hij wat meer tijd aan school en werkt hij vijftien tot twintig uur per week. Daar verdient hij maandelijks zo'n vierhonderd euro mee dat wordt uitgegeven aan kleding, muziek, snoep, drinken, tijdschriften, dvd's en de computer. Sparen doet hij nauwelijks.

Volgens het Nationale Scholierenonderzoek 2002 geven jongens vooral geld uit aan alcohol, kleren en snacks. Meisjes kopen in de eerste plaats mode-accessoires, gevolgd door alcoholhoudende drankjes en de gsm. Scholieren hebben gemiddeld 113 euro per maand te besteden. Een twaalfjarige heeft gemiddeld 43 euro te besteden, een achttienjarige al 351 euro per maand.

Meisjes verdienen doorgaans 75 eurocent minder dan jongens. In Europa verdient de Nederlandse jongere volgens onderzoek op een heel gemiddeld niveau. In Denemarken krijgen ze het meest (maandelijks 160 euro) en in Griekenland het minst (maandelijks 30 euro) 'Jongeren hebben veel geld tegenwoordig en daar is op zich niets mis mee', zegt Caroline Sodekamp van het Nibud. Alleen weten veel scholieren niet dat ze veel geld hebben, soms kunnen ze meer besteden aan 'leuke dingen' dan hun ouders. Zodra ze zelf vaste lasten moeten betalen, gaat het mis, zegt ze. 'Zij veranderen niets aan hun uitgavenpatroon en blijven alleen maar geld besteden aan leuke dingen.'

Vorige week presenteerde het Nibud een onderzoek over schulden onder jongeren. Zestig procent van de jongeren tussen de 21 en 25 jaar zou financiële problemen hebben. Soms kleine schulden, soms grote, die kunnen oplopen tot tienduizend euro. De helft van de meisjes staat rood bij de bank. 'Het is lekker dat ze geld kunnen uitgeven, maar spaar ook eens wat', zegt Sodekamp.

Tim de Wilde (16) uit Amersfoort zet af en toe een klein bedrag opzij van het geld dat hij verdient. De meeste euro's belanden echter in de benzinetank van zijn scooter. Daarnaast koopt hij merkkleding en gaat eens in de week uit. Ook heeft hij deze zomer vakantie gevierd op Terschelling.

Op zijn veertiende begon hij met vakkenvullen bij een supermarkt. In de vakantie, toen hij meer uren werkte, kreeg hij ruim vierhonderd euro op zijn rekening gestort. 'Dat was gek, ineens zoveel geld voor jezelf.' Inmiddels maakt hij schoon en wast hij af. In de vakanties maakt hij extra uren in een magazijn. Gemiddeld krijgt hij zes euro per uur voor het afwassen krijgt hij 7,50 euro per uur.

Het werk dat hij doet heeft niets met school te maken, zegt de ROC-leerling. 'Maar een bijbaan is wel handig voor later. Je krijgt discipline en leert op tijd te komen.' Hij verdient best veel, vindt hij. 'Maar daar heb ik deze baantjes ook op uitgezocht.' Bovendien: 'Het is hard werken. Niet iedereen wil afwassen.'

Jongeren zijn inderdaad kritisch als het om een baantje gaat. Volgens uitzendbureau Tempo-Team willen ze het liefst werken in de horeca of de administratie. Minder favoriet is schoonmaken of productiewerk in een fabriek. Ook al verdient kranten bezorgen meer, ze werken liever in een verwarmde supermarkt.

Zoals vwo-scholiere Lieke Walet. 'Het bezorgen van kranten lijkt me niets, zo werken in de kou en de regen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.