Bij zijn debuut viel Donner al uit z'n rol

RAAD VAN STATE Reeds bij zijn eerste publieke optreden als vicepresident van de Raad van State bedreef Piet Hein Donner partijpolitiek.

Bij zijn eerste publieke optreden als nieuwe vicepresident van de Raad van State betoogde Piet Hein Donner dat we de nationale gezagsdragende instituties moeten koesteren; hij noemde met name het Centraal Plan Bureau (CPB), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Sociaal-Economische Raad (SER).


Vervolgens nam Donner zeer nadrukkelijk stelling in een belangrijke actuele politieke discussie, namelijk of de rijksbegroting voor 2013 een eenmalig tekort van meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product zou mogen vertonen. Nee, zegt directeur Knot van DNB; ja zeggen Coen Teulings, directeur van het CPB, en Christine Lagarde van het IMF. Van betrokkenen is dit standpunt te billijken, want DNB waakt over de rentestand, het CPB over de effecten op de economische groei, en het IMF over de internationale effecten. Maar waarom zou de vicepresident van de Raad van State zich hierover uitspreken? Donner is het eens met Knot, zo meldt hij. En daarmee dist hij de directeur van het CPB. Dat is geen koesteren van de instituties, dat is afserveren.


Deze opstelling is zeer ongewenst. Donner beschadigt de eerbiedwaardige Raad van State door partij te kiezen in een actuele politieke kwestie. Bekend is dat de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP van mening zijn dat het economisch en politiek onwenselijk is om in het jaar 2013 bovenop het lopende programma nog eens 15 miljard extra te bezuinigen. Wij hebben namens de PvdA in de Tweede Kamer betoogd dat het verstandig is om de economie structureel te versterken, om voor 2015 het saldo ruimschoots binnen de 3 procent te brengen, maar om voor 2013 aanspraak te maken op de mogelijkheid die het Europese verdrag biedt voor een kort uitstel in combinatie met werkelijk structurele maatregelen.


Het zou kunnen dat de regeringscoalitie van CDA en VVD daar anders over denkt. Maar het is in ons staatsbestel op geen enkele manier de taak van de Raad van State om partij te kiezen of mee te gaan babbelen. Spreekt Donner in deze kwestie overigens namens alle staatsraden? Heeft hij zich daar tevoren van verzekerd? Wij willen best met Donner in debat over de onwenselijkheid van 15 miljard bezuinigen in 2013, maar voor dat debat is de vicepresident vast niet beschikbaar; laat hij er dan ook zijn mond over houden.


De kwestie staat niet op zichzelf, want Donner pleit ook voor een nullijn voor ambtenaren. De PvdA is daar tegen, want door leraren en politieagenten in salaris achterop te zetten bij het bedrijfsleven maak je het land niet veiliger en slimmer. Maar ook hier is los van het inhoudelijke oordeel opnieuw de vraag: is dit de taak van de Raad van State? Stel dat het kabinet die nullijn in een wetsvoorstel zet, en advies vraagt aan de Raad van State, moeten wij dat advies dan nog serieus nemen?


De voorganger van Piet Hein Donner, Herman Tjeenk Willink, trad één keer per jaar op persoonlijke titel naar buiten. Dat was altijd een academisch betoog, waarin hij in algemene zin sprak over de democratie, de samenleving, de overheid. Tjeenk Willink snapte dat hij als hoogste raadgever van de Kroon geen partij moest kiezen in actuele politieke kwesties.


Het eerste publieke optreden van Donner heeft het gezag van de Raad van State geen goed gedaan. Dit is niet voor herhaling vatbaar. Vanaf nu dient Donner zich te beperken tot de wettelijke taken die zijn hoge ambt met zich meebrengen.


PIERRE HEIJNEN


en


RONALD PLASTERK


maken deel uit van de Tweede Kamerfractie van de PvdA.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden