Bij Willem Pluygers stroomde de drukinkt door de aderen

Het eeuwige leven: Willem Pluygers (1914-2017)

Na de oorlog richtte zakenman Willem Pluygers het Algemeen Dagblad op en in 1970 redde hij de NRC door die samen te voegen met het Algemeen Handelsblad.

Willem Pluygers. Foto Hollandse Hoogte / Hans van den Bogaard

Zijn bijnamen waren veelzeggend: Woeste Willem, de Napoleon van de Westblaak, Luitenant Prikkeldraad.

Willem Pluygers was een gedreven ondernemer en kleurrijk mens. Pluygers was de laatste echte courantier van Nederland. Iemand bij wie de drukinkt door de aderen vloeide. Hij was oprichter van het Algemeen Dagblad (AD).

Op de gezegende leeftijd van 103 jaar overleed hij op 28 oktober in het Zeeuwse Burgh-Haamstede. 'Hij las zijn kranten nog altijd', zegt zijn zoon Hans Pluijgers (met een ij in plaats van y). 'Maar hij was soms meer geïnteresseerd in de dikte van het papier en de kwaliteit van de inkt dan de inhoud.'

Pluygers was geen idealist die met zijn krant een zuil wilde bedienen of de wereld wilde veranderen. Hij was zakenman. Het AD was vooral bedoeld om inkomsten te genereren voor de instandhouding van de elitaire Nieuwe Rotterdamse Courant (NRC), de andere krant in zijn bedrijf. Pluygers was klein van stuk en ouderwets autoritair. Hij had het hart op de tong, maar was loyaal aan zijn mensen.

Zijn vader was een Rotterdamse zakenman die bevriend was met Henricus Nijgh, eigenaar van de Nieuwe Rotterdamse Courant. Nijgh adviseerde Willem Pluygers een internationale grafische en uitgeversopleiding in Leipzig en aan Fleet Street in Londen te volgen. In 1936 aanvaardde hij een baan bij de NRC aan de Westblaak. Vier jaar later was hij bedrijfsleider.

Tegelijkertijd volgde hij een opleiding tot reserveofficier bij de infanterie. Bij de mobilisatie in 1940 was hij gelegerd op het eiland Vlieland, dat hij wilde beschermen met prikkeldraadversperringen. Vandaar de naam Luitenant Prikkeldraad. In 1944 moest Pluygers onderduiken en wist hij naar bevrijd gebied te ontkomen, waar hij nog verbindingsofficier voor de British 2nd Army werd.

Toen na de oorlog verscheidene kranten een verschijningsverbod kregen opgelegd wegens collaboratie, zag Pluygers een gat in de markt voor een nieuwe populaire massakrant: het Algemeen Dagblad. Hij erkende dat het 'een beetje slap naampje was'. 'Eerlijk is eerlijk, ik wist niks beters', zei hij later.

Toen op 26 april 1946 het eerste Algemeen Dagblad van de persen rolde, was Pluygers zelf gemobiliseerd. Hij nam als reserveofficier deel aan de politionele acties in Nederlands-Indië, waar hij nog een overzeese editie van de NRC publiceerde.

Toen De Telegraaf vanaf 1949 een spectaculaire comeback maakte, probeerde hij de concurrent af te troeven door in 1954 de start van de Tour de France naar Nederland te halen - de eerste keer dat de Tour niet in Frankrijk begon. In één klap kreeg het Algemeen Dagblad hierdoor nationale bekendheid. Maar het lukte Pluygers niet van het AD de gedroomde melkkoe voor de NRC te maken. In 1970 moest hij de NRC redden door die met het Algemeen Handelsblad te laten fuseren. In 1979 werd de dagbladonderneming, inmiddels NDU genoemd, verkocht aan Elsevier. Pierre Vinken - de toenmalige Elsevier-topman - werd een jaar later zijn opvolger. Vinken was niet gezegend met drukinkt in de aderen en wilde van de kranten af.

Toen dat in de jaren negentig eindelijk lukte, was Pluygers ziedend. 'Dat zijn relikwieën, die mag je niet verkwanselen. Het is geen schoenfabriek.' Pluygers was verder commissaris bij OGEM en Slavenburgs Bank, was actief voor het Rode Kruis en de Nederlandse Blindenbibliotheek. Zijn andere passies waren zeilen, auto's en reünies van legeronderdelen.

Hij trouwde drie keer (zijn eerste twee echtgenotes overleden in 1971 en 2000) en had twee kinderen uit zijn eerste huwelijk.

Meer over