Bij tegenslag haalt Europa zondebok Brussel van stal

As in de lucht, vliegtuigen aan de grond. Tienduizenden passagiers en tonnen vracht die overal in de wereld strandden, waardoor luchtvaartmaatschappijen dagelijks miljoenen euro’s verlies leden....

Brussel – lees: de Europese Commissie – zou niet hebben gereageerd. Of anders wel te laat en gebaseerd op verkeerde informatie. Terwijl de Commissie er niets mee te maken heeft. Het sluiten van het luchtruim is een nationale bevoegdheid. Europese regeringen baseren zich daarvoor op adviezen van Eurocontrol, de Europese luchtvaartorganisatie van 38 landen – elf meer dan het aantal lidstaten van de EU. De Commissie is slechts waarnemer in Eurocontrol, nationale regeringen stellen de adviezen op.

Europese ministers die de afgelopen dagen schande spraken over het aan de grond houden van vliegtuigen, moeten in de spiegel kijken. Zíj deden niets, op basis van hun eigen adviezen. Het aan Brussel afstaan van nationale zeggenschap over het luchtruim was de afgelopen jaren nauwelijks bespreekbaar. Dan zou er namelijk ‘unieke kennis’ van de nationale luchtvaartautoriteiten verloren gaan. Bovendien gruwen de hoofdsteden van Brusselse bemoeienis met militaire vluchten.

Voor zondebok Brussel zijn er vele stallen. Wie schreeuwen er nu moord en brand over Griekenland? Waarvan de schuldenberg de euro dreigt te pletten? Precies: dezelfde eurolanden die niets wilden weten van controle vooraf door Brussel op het economisch beleid van een lidstaat.

Begin dit jaar botsten in België twee treinen op elkaar; achttien mensen verloren het leven. Belgische politici wezen onmiddellijk met de beschuldigende vinger naar de Commissie. Die liep te treuzelen met de veiligheid op het spoor. Terwijl deze, net als de veiligheid in de lucht, een nationale bevoegdheid is.

Eind 2008 dreigden talloze banken om te vallen, nadat ze miljarden euro’s in zeer risicovolle producten hadden belegd. Het nationale toezicht op de financiële sector had gefaald. En op Europees niveau was niets geregeld omdat geen enkele lidstaat zijn nationale toezichthouder ondergeschikt wilde maken aan een Brusselse instantie.

Nog een laatste voorbeeld: de energiecrisis in de winter van 2008-2009. Rusland sloot de gaskraan naar Europa vanwege een conflict met Oekraïne. Brussel werd overladen met kritiek omdat het geen vuist maakte naar Poetin. Alleen beheert Brussel noch de pijpleidingen, noch de gas- en oliebronnen.

Vlieg- en treinverkeer, toezicht op banken en de energievoorziening: het ligt voor de hand dat deels op Europees niveau te regelen. Het aantal binnenlandse vluchten in Nederland is nu eenmaal beperkt. Maar die regels komen er pas als de wal het schip keert.

Maandag benadrukten de Europese transportministers plotsklaps de noodzaak van meer coördinatie bij het beheer van het luchtruim. Op gezamenlijke energievoorraden en -netwerken wordt gestudeerd. En de Europese regeringsleiders zijn het nu wel eens over een economisch bestuur van de EU.

Zelfs voor de ultragevoelige kwestie van Europese controle op grote banken ligt er inmiddels een voorstel bij het Europees Parlement. ‘Politiek is de kunst van het haalbare’, antwoordde de onverstoorbare Finse eurocommissaris Rehn (Economische Zaken) onlangs op de vraag waarom noodzakelijke maatregelen soms lang op zich laten wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden