Bij ontslag 'branden ze de tent af'

Van de 700 werknemers van de renbaan bij Athene, eigendom van de Griekse staat, zijn er hoogstens 300 nodig, erkent de directeur. Toch durft hij niemand weg te sturen.

ARJEN VAN DER ZIEL

MARCOPOULO - Als de paarden uit de laatste bocht komen, veert het groepje gokkers op de tribune van de renbaan op. Paardenhoeven roffelen op het zand, jockeys hangen voorover op hun dieren. Op de tribune worden ze luidkeels aangemoedigd. 'Precious Way', een rank paard met een jockey in een rood-wit shirt, gaat als eerste over de finish. 'Hè, jammer', zegt Gus. 'Ik had dit paard als favoriet aangekruist in mijn boekje, maar ik heb niet ingezet.'

De 67-jarige Gus, een dikke man met een rood hoofd, is een van de weinige gokkers die nog naar de paardenrenbaan van Athene komen. Ook deze warme middag zitten op de tribune slechts enkele tientallen bezoekers. Het overgrote deel van de blauwe kuipstoeltjes is leeg.

Het gebrek aan belangstelling is een gevolg van de economische crisis. Veel Grieken hebben geen geld meer om te gokken. Maar het is nog veel meer het gevolg van de afgelegen locatie. De renbaan is eigendom van de Griekse staat, en die besloot ter gelegenheid van de Olympische Spelen van 2004 de baan te verplaatsen. De baan verhuisde van het centrum van Athene naar een locatie op zo'n drie kwartier rijden van de stad, een plek die met het openbaar vervoer nauwelijks is te bereiken. 'Een of andere gek heeft besloten tot die verhuizing', zegt Gus op de tribune. 'De meeste gokkers hebben geen zin om hierheen te komen. Ze gokken in de wedkantoren in de stad.'

De renbaan is een van de vele staatsbedrijven die zullen worden geprivatiseerd in Griekenland. Het land balanceert op de rand van een faillissement en wordt overeind gehouden door tientallen miljarden euro's aan noodleningen van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds. In ruil voor die hulp moet de Griekse regering niet alleen drastisch bezuinigen, de belastinginkomsten opschroeven en de economie liberaliseren, maar ook grootscheeps privatiseren.

De Grieken moeten dit jaar voor 3,5- tot 5,5 miljard euro aan staatsbezittingen verkopen, waaronder twee havens, een waterbedrijf, een staatsbank, en dus ook de renbaan van Athene. Tot en met 2015 moet voor 50 miljard worden geprivatiseerd.

Hoe realistisch dat is, is onduidelijk. Vakbonden organiseren demonstraties en stakingen tegen de privatiseringen. Premier Papandreou is er niet in geslaagd steun van de oppositie te krijgen. En hij stuit ook in zijn eigen socialistische partij op weerstand. Bovendien zijn de meeste staatsbedrijven er beroerd aan toe.

Ook de paardenrenbaan lijdt al jaren verlies. Op de vraag hoe groot dat het afgelopen jaar was, begint directeur Alexandros Zacharis te hakkelen. 'Uhhh, dat weet ik niet hoor.' Na enig aandringen scrollt Zacharis wat in zijn laptopje. 'O ja, het verlies was 29,5 miljoen euro.' De directeur, een forse man met opgestroopte mouwen en een stoppelbaardje, is sinds een jaar in functie. Terwijl hij meer cijfers opzoekt, is buiten een race gaande. Opgewonden aankondigingen van een omroeper komen via een open raam het kantoor binnen.

Volgens Zacharis heeft de baan zo'n 700 werknemers, terwijl 200 à 300 genoeg zou zijn. De overbemanning is een gevolg van vriendjespolitiek. Politici hebben de renbaan, net als andere staatsbedrijven, jarenlang gebruikt om aanhangers te belonen met baantjes. 'Ik zou de helft van de mensen kunnen ontslaan, zonder dat het bedrijf er iets van merkt. Alles zou gewoon doordraaien.' Waarom hij het niet doet? De directeur buldert van de lach. 'Omdat ze dan de tent afbranden.'

Het IMF en de EU proberen de Griekse regering aan te moedigen dit soort cliëntelisme en corruptie terug te dringen. Sommige Europese landen, waaronder Nederland, dringen bovendien aan op buitenlands toezicht op de privatisering. Ze willen er op toezien dat de Grieken vaart maken. Ook willen ze voorkomen dat de verkoop ontaardt in een plundering van staatsbezittingen door politici.

'De gedachte dat het IMF en de EU de Griekse politici kunnen aanzetten tot een andere manier van werken, is een waanidee', zegt Manos Matsaganis, docent economie aan de Athens University of Economics and Business. 'Het is net zoiets als het exporteren van democratie naar Irak. Dat was ook onmogelijk. De enigen die Griekenland kunnen veranderen, zijn wij Grieken zelf.'

Op de renbaan zijn de meningen verdeeld over de privatiseringen. Veel personeelsleden zijn tegen. 'Wij staan hier op het punt alles te verliezen', zegt werkneemster en vakbondsactiviste Magda Panoussou. De ogen van de mollige vrouw worden vochtig. 'Ik ben 56 jaar en ik werk al 26 jaar in dit bedrijf. Waar moet ik heen als ze mij ontslaan?'

Anderen zijn voor. 'Ik hoop dat ze het bedrijf zo snel mogelijk verkopen', zegt een gebruinde paardeneigenaar bij een van de stallen. 'Elke dag dat het zo doorgaat, is pijnlijk.' De man gebaart naar het manshoge gele gras langs de baan. 'Het gras wordt niet gemaaid, de gebouwen worden niet onderhouden, er wordt niet geïnvesteerd in een goede onderlaag van de baan, waardoor onze paarden blessures oplopen.'

Bij de ingang van de stal spuit een knecht een paard af met een tuinslang. Het glimmende donkerbruine dier staat in een grote plas water. De eigenaar zegt dat hij, als de privatisering niet doorgaat, mogelijk eieren voor zijn geld kiest. Hij glimlacht: 'Ik denk erover met mijn paarden in Turkije te gaan racen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden