NIEUWSGGD's

Bij meer dan de helft van de besmettingsgevallen achterhaalt de GGD de bron

Het lukt de GGD’s bij meer dan de helft van de met corona besmette personen de bron te achterhalen van hun besmetting. Dat weerspreekt het beeld dat het de GGD’s meestal niet lukt de besmettingsbron te achterhalen.

GGD-medewerkers in Nijmegen buigen zich over de verspreiding van het coronavirus.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant.

Dit zegt Christian Hoebe, hoogleraar infectieziektebestrijding aan de Universiteit Maastricht en hoofd infectieziekten bij de GGD Zuid-Limburg.

Sinds 1 juni kan iedereen met milde klachten als hoesten of koorts zich laten testen op een van de ruim tachtig testlocaties. Van degenen met een positieve uitslag moeten de 25 regionale gezondheidsdiensten achterhalen met wie zij nauw contact hebben gehad. Ook deze contacten moeten in quarantaine en kunnen zich laten testen als zij klachten ontwikkelen. Zo moet verdere verspreiding van het virus worden voorkomen.

Van de 2.658 ‘nauwe contacten’ van met corona besmette personen die zich sinds 1 juni hebben laten testen na het belletje van de contactonderzoekers van de GGD, bleek 13,9 procent het virus onder de leden te hebben, tonen cijfers van het RIVM. Dat percentage ligt aanzienlijk hoger dan de 1,4 procent positieve uitslagen onder alle 180 duizend personen die zich sinds 1 juni hebben laten testen.

Met het bron- en contactonderzoek zijn landelijk nu 370 besmettingen opgespoord. ‘De GGD’s hebben met hun onderzoeken honderden besmettingsgevallen gedetecteerd die onder de radar waren’, zegt Hoebe.

Maar van hoe vaak de besmettingsbron wordt gevonden in een contactonderzoek, zijn geen exacte cijfers. De 25 GGD's rapporteren hun data aan het RIVM. Maar dat instituut moet nog besluiten op welke manier en wanneer zij hierover gaan publiceren, laat een woordvoerder van het RIVM weten.

Gezin

Behalve naar de nauwe contacten vraagt de GGD ook aan besmette personen of zij een idee hebben wie de bron zou kunnen zijn van hun besmetting. Hoebe: ‘Meestal vindt die besmetting plaats in het gezin, in de familie of op het werk. Inherent aan deze vorm van onderzoek is dat je ook soms de bron niet kunt traceren.’

Soms zijn mensen op zoveel plekken geweest, dat ze zich niet kunnen herinneren bij wie ze langer dan 15 minuten binnen de anderhalve meter afstand verkeerden. ‘Of ze willen ons niet alles vertellen’, zegt Hoebe. Van sommige situaties is onmogelijk terug te vinden wie er aanwezig was. ‘Bijvoorbeeld tijdens het winkelen, in het openbaar vervoer of in de horeca.’

Een corona-app zou een rol kunnen spelen om ook die contacten te achterhalen. ‘Maar die werkt alleen als er genoeg mensen aan meedoen en als deze voldoet aan alle eisen van privacy en veiligheid.’

Langzaam

‘De GGD’s zijn op de goede weg, al is het langzaam gegaan’, zegt epidemioloog Arnold Bosman, die de verrichtingen van de GGD’s kritisch volgt. Bosman vindt dat Nederland te laat is begonnen is met structureel bron- en contactonderzoek. Ook vindt hij dat het RIVM te weinig inzicht geeft in wat daarvan het resultaat is, bijvoorbeeld met een toegankelijk dashboard.

Nu het aantal besmettingen laag ligt, is het volgens Bosman zaak het systeem verder aan te scherpen, om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op een mogelijke tweede golf. Bijvoorbeeld door treinreizigers te vragen een foto te maken van het coupénummer van hun treinstel. Als vervolgens blijkt dat een besmet persoon met de trein heeft gereisd, kan het betreffende treinstel en het tijdstip bekend worden gemaakt.

‘Zo kunnen, zonder schendingen van privacy en zonder een app, toch mensen worden gevonden die in de buurt zijn geweest van een besmet persoon’, aldus Bosman. Ook vindt hij dat mensen zich om die reden zouden moeten registreren als zij bijvoorbeeld een horecagelegenheid bezoeken.

Bij veel GGD’s is het buitengewoon rustig nu het aantal besmettingen laag is. Bij bijvoorbeeld de GGD regio Utrecht doen ze nu soms niet meer dan vijftien contactonderzoeken per dag, terwijl vooraf met een veel hoger aantal rekening was gehouden.

‘De besmettingen in bijvoorbeeld de horeca vallen nog steeds mee’, zegt Hoebe. ‘Ik had zelf vooraf gedacht dat het aantal besmettingen zou oplopen na de versoepelingen van 1 juni, bijvoorbeeld door te enthousiaste feestjes in kroegen in de kleine uurtjes. Maar de versoepelingen hebben nauwelijks effect gehad op de virustransmissie.’

Nieuwe versoepelingen op 1 juli: dit kunt u verwachten
Woensdagavond geeft het kabinet de (voorlopig) laatste persconferentie over corona. Na eerdere versoepelingen bleef een tweede golf uit, dus kunnen er volgende stappen worden genomen. Dit kunt u verwachten.

Er zijn te veel maatregelen, maar welke kunnen we missen?
Dat wel te veel doen om corona te bestrijden staat eigenlijk wel vast. Maar het virus is allerminst verslagen, dus wat is wijsheid? Een overzicht in vier dilemma’s. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden