Bij KPN lag het slagersmes nog op het directiebureau

De onheilstijding van Eelco Blok komt rechtstreeks uit het handboek voor de nieuwe topbestuurder, stelt

De nieuwe topman Eelco Blok van KPN is koud twee weken de baas bij het telecombedrijf of hij gooit er 5.000 werknemers uit. Topman Frans van Houten van elektronicabedrijf Philips had drie weken nodig om de roemruchtige televisieafdeling deels aan de Chinezen te verkopen. Zijn de problemen daadwerkelijk zo groot of is de aankondiging vooral stoere taal van een nieuwe baas?


De onheilstijding van Blok komt rechtstreeks uit het handboek voor de nieuwe topbestuurder. Wie het roer wil omgooien, moet dat direct doen.


De voorbeelden zijn legio: Van Jan Timmer en Cor Boonstra bij Philips tot Peter Voser bij Shell en Paul Polman bij Unilever. Allemaal lanceerden ze vlak na hun aanstelling een saneringsronde of een radicale koerswijziging. Bloks voorganger Ad Scheepbouwer kwam toevallig ook met 5.000 ontslagen op de proppen.


Al deze aankondigingen zijn bedoeld om de plannen voor de aankomende jaren aan de buitenwereld te ontvouwen. De ontslaggolf van KPN leest als een regeringsverklaring. Waar Mark Rutte belooft namens zijn kabinet over vier jaar 18 miljard te bezuinigen, zal Blok bij KPN eind 2015 5.000 arbeidsplaatsen hebben geschrapt.


Vooral aan beleggers wil hij laten zien dat hij net als voorganger Scheepbouwer niet talmt als harde maatregelen nodig zijn.


Bij KPN is wel de vraag of de omstandigheden zo beroerd zijn dat het slagersmes noodzakelijk is. Toen Scheepbouwer in 2001 zijn ontslagdoel bekendmaakte, stond KPN aan de rand van de afgrond. Baanverlies was bittere noodzaak om geld binnen te halen om de schulden van de dure mobiele avonturen van het bedrijf te kunnen aflossen.


En om de vergelijking door te trekken: de bezuinigingen van Rutte houden nauw verband met de geëxplodeerde staatsschuld.


Bij KPN lijken de omstandigheden minder zorgelijk. Verlies aan omzet is uiteraard een probleem en reden om daadkrachtig te handelen. Maar een omzetkrimp van 1,3 procent staat wel in schril contrast met het banenverlies van 20 tot 25 procent. Zeker aangezien een deel van deze krimp door een afgedwongen tariefsverlaging al was aangekondigd.


Ter vergelijking: de koerswijziging van Philips is bijvoorbeeld veel meer in balans. Over de kwakkelende tv-tak van Philips bestaat al jarenlang zorgen. De oplossing om samen met Chinezen voortaan toestellen te gaan maken, was nauwelijks een verrassing te noemen.


KPN heeft wel te maken met gedragsverandering van zijn klanten. Dankzij mobiele applicaties worden minder sms'jes verzonden. Deze begrijpelijke trend is in scenarioanalyses bij KPN ongetwijfeld al voorzien. Alleen de snelheid waarmee de negatieve veranderingen zich nu voordoen kunnen voor de top als een echte verrassing komen.


Het banenverlies oogt minder onverwachts. Bij KPN circuleerde al langer het idee om nog meer banen naar India te verplaatsen. Scheepbouwer gaf in het verleden in interviews al vaak op over de voordelen van uitbesteding aan Aziatische landen.


De transformatie van de lucratieve sms'er in een zuinige facebookgebruiker is voor Eelco Blok niet meer dan een gelegenheidsargument om de al bedachte verplaatsing van arbeidsplaatsen versneld aan te kondigen.


.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden