Bij incheckbalie van Stena Line is het muisstil - zijn we te laat?

Op een doordeweekse vakantiedag is op de ferry's naar Harwich slechts 25 procent van de plaatsen bezet. Vooral gezinnen en senioren met caravans wagen de oversteek.

HOEK VAN HOLLAND - De terminal van Stena Line in Hoek van Holland maakt een uitgestorven indruk, anderhalf uur voor het vertrek van de Stena Hollandica naar Harwich. Het is volop hoogseizoen, maar bij geen enkele incheckbalie staat een rij. De passagiers die binnendruppelen kijken even verwonderd om zich heen in de leegte, om dan snel in de buik van het schip te verdwijnen.


'Mensen denken hier altijd dat ze of de eerste, of te laat zijn', zegt een baliemedewerkster. 'Ze zijn de sneldienst nog gewend, waarbij iedereen eerst op de kade moest verzamelen om allemaal tegelijk aan boord te gaan.' Ze schetst het beeld van reizigers die door elkaar krioelen als mieren. 'Nu is het hier alleen even druk als er net een bus of trein aankomt.'


Toch kunnen ook de geruststellende woorden van de dame achter het loket niet verhullen dat slechts een kwart van de beschikbare kaartjes voor deze overtocht zijn verkocht. Stena Line heeft moeite de twee nieuwe superferry's die sinds vorig jaar de lijndienst Hoek van Holland-Harwich onderhouden, vol te krijgen. 'U bent nu op een donderdagmiddag komen kijken, dan zijn er zo'n 300 passagiers aan boord', zegt Pim de Lange, algemeen directeur van Stena Line Nederland. 'Op de avondafvaarten en in de weekenden is het wel drukker hoor, dan hebben we zo 900 passagiers.'


Het is bij lange na niet genoeg om de superferry's te vullen. De gloednieuwe schepen bieden ruimte aan 300 vrachtwagens, 300 personenauto's en 1.200 opvarenden. Achteraf noemt De Lange het moment waarop Stena Line de capaciteit op de lijn met 30 procent heeft verhoogd dan ook heel ongelukkig.


Superferry's

'In 2007 beleefden we een topjaar', blikt De Lange terug op de aankoop van de superferry's. 'In het hoogseizoen waren onze schepen in de weekeinden en op populaire nachtvaarten voor 100 procent gevuld. Over het hele jaar gemeten hadden we toen een bezettingsgraad van 60 procent; dat is heel goed. Toen hebben we besloten om voor 420 miljoen euro twee nieuwe schepen te laten bouwen.' Maar dat was voor de crisis. Nu krijgt de reder zijn schepen gemiddeld nog niet eens halfvol.


Stena Line is niet de enige aanbieder van veerdiensten die worstelt met de economische malaise. Uit cijfers van het Britse onderzoeksbureau IRN Research over scheepsbewegingen op de Noordzee blijkt dat de sector als geheel krimpt. De passagiersstromen over de Noordzee dalen jaarlijks met 1 tot 2 procent. Het aantal vrachtwagens dat de oversteek waagt, is in 2009 door het uitbreken van de crisis in één klap met 20 procent afgenomen. Toch tonen de cijfers ook een andere, opvallende trend: op de drie veerdiensten die vanuit Nederlandse havens op Engeland varen, nemen de passagiersaantallen structureel toe.


Het aantal passagiers op de verbinding van DFDS Seaways tussen IJmuiden en Newcastle groeit het snelst. Maakten in 2007 jaarlijks nog 450 duizend personen gebruik van de verbinding, inmiddels staat de teller op 555 duizend per jaar. 'Wij hebben het voordeel dat we weinig concurrentie hebben voor reizen naar Schotland', verklaart de algemeen directeur van DFDS Nederland Teun-Wim Leene de opmars van zijn lijn.


'Er zijn geen lowbudgetmaatschappijen die op Schotland vliegen en voor de Kanaaltunnel moeten mensen te ver omrijden.'


Volgepakte stationwagens

Het is slechts een deel van de verklaring. Want wonnen de goedkope vliegmaatschappijen begin deze eeuw nog snel terrein op de veerboten, afgelopen jaar groeit het aantal bootpassagiers tussen Nederland en Engeland weer sneller dan het aantal personen dat per vliegtuig reist. Zelfs op de lijnen die wel moeten concurreren met de goedkope aanbieders van luchtreizen, zoals de verbinding tussen Hoek van Holland en Harwich.


Eén blik op de passagiers die in Hoek van Holland voor de slagboom voor het autodek staan te wachten, verraadt de groeiende populariteit. Stationwagens vol fietsen en kinderen, senioren met caravans, volgepakte vakantiefietsers en een enkele motorrijder wachten geduldig tot ze hun voertuigen de buik van het schip in mogen sturen. 'In het vliegtuig betaal je voor iedere extra koffer die je meeneemt', zeggen twee oudere dames die met hun overvolle caravan op het punt staan om in te schepen.


Een vader met een uitpuilende gezinsauto: 'Ik wil in Engeland de beschikking hebben over een auto. En mijn vrouw en kinderen laat ik ook niet thuis. Maar als je met een gezin bent en in Engeland ook nog eens een auto moet huren, is goedkoop vliegen in vergelijking met varen gewoon niet zo goedkoop.'


------------------------------------


Vrachtvervoer voor P&O Ferries en Stena Line van groot belang

Voor ferrydiensten P&O Ferries (Rotterdam-Hull) en Stena Line (Hoek van Holland-Harwich) is de terugval van vrachtverkeer een veel groter probleem dan voor DFDS Seaways (IJmuiden-Newcastle). De laatstgenoemde maatschappij heeft zich in Nederland vooral gespecialiseerd in vakantieverkeer en heeft slechts beperkt plek voor vrachtwagens. Bij Stena Line en P&O Ferries moeten de vrachtwagens juist een substantieel deel vormen van de ferry's. Ook hebben deze maatschappijen aparte veerdiensten voor vrachtwagens.


Pim de Lange, algemeen directeur van Stena Line Nederland, denkt dat de markt voor vrachtwagens wel weer zal aantrekken. 'In 2009 dacht ik dat we in 2012 weer op niveau zouden zitten.' Nu houdt hij er rekening mee dat het niveau van vóór de crisis pas in 2014 wordt bereikt. 'In Engeland wonen 65 miljoen mensen, die 70 procent van hun spullen importeren. Zij hebben door de crisis en de bezuinigingen van de regering-Cameron weinig te besteden. Maar als de economie eenmaal aantrekt, gaan ze weer massaal geld uitgeven op het Europese vaste land.'


Stena Line heeft tot nu toe 'een aantal procenten' teruggewonnen van de 20 procent terugval van vrachtverkeer die de reder in 2009 te verwerken kreeg. Een woordvoerder van P&O Ferries meldt voor 2011 een groei van 7 tot 8 procent ten opzichte van 2010.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.