REPORTAGEheropening basisonderwijs

Bij het weerzien schrikt de docent van de verhalen van zijn leerlingen

Nu de scholen weer open zijn, schrikt docent Floris ter Veen van De Buikslotermeer in Amsterdam-Noord. Zijn leerlingen zitten vol verhalen over vechtpartijen in de buurt. ‘En ze hebben de afgelopen weken geen boek opengeslagen, dat is duidelijk.’ 

Dat Floris ter Veens leerlingen zijn achteruitgegaan mag geen verrassing heten. ‘Maar ergens hoop je toch dat ze het tegendeel bewijzen.’Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het gezicht van Floris ter Veen glimt al de hele morgen, maar om tien voor negen barst het open in een brede grijns. Daar komen ze aangelopen, schuchter lachend en stipt op tijd: zijn leerlingen. ‘Hee man, wat goed je te zien!’ ‘Strakke coupe gozer!’ De kinderen lachen onwennig. Daarna houden ze hun handen op. Voor ze het klaslokaal in mogen, krijgen ze van van de docent een klodder antibacteriële handgel.

Na acht stille weken klinken er sinds maandag weer volop kinderstemmen in basisscholen. Op De Buikslotermeer in Amsterdam-Noord komt het vrolijke geroezemoes langzaam op gang. Om drukte op de gangen te voorkomen, heeft de school elke klas een ander begintijdstip gegeven. De jongste kinderen starten om half negen, daarna loopt het op.

Om tien voor negen is de beurt aan de groep 8 van Ter Veen. Hij heeft zijn klas in tweeën gedeeld. Vandaag komen de kinderen die de lessen het hardst nodig hebben.

Wegglippen

De Volkskrant keek vorige maand ook mee met de groep 8-docent. Na een paar weken onderwijs op afstand signaleerden scholen met uitdagende groepen leerlingen dat de kansongelijkheid erdoor vergroot dreigde te worden. Er raakten naar schatting  duizenden leerlingen uit beeld. 

Ook op De Buikslotermeer glipten er kinderen weg. Ze deden niet mee aan de onlinelessen en waren niet of nauwelijks te bereiken. In een laatste poging contact te krijgen, vroeg Ter Veen op een maandagochtend in april vijf leerlingen naar school te komen. Ze kwamen allemaal opdagen. Maar daarna verdween het meisje dat toch al het moeilijkst te bereiken was alsnog van de radar.

Na twee bezoekjes van de leerplichtambtenaar belde haar moeder. Dina (uit privacyoverwegingen niet haar echte naam) zou voorlopig niet meer komen, zei ze. Dat mocht niet ‘van president Rutte’. 

Nu komt het meisje toch weer het klaslokaal binnengelopen, vijf minuten te laat weliswaar. ‘Meid, wat ben ik blij jou te zien’, zegt Ter Veen opgelucht. Het is de tweede meevaller van vanmorgen. Ook een ander meisje dat oorspronkelijk van haar vader niet naar school mocht, is toch gekomen.

Vechtpartij

Al snel blijkt dat er ook het nodige is dat minder vrolijk stemt. Als Ter Veen zijn leerlingen vraagt hoe ze de afgelopen weken zijn doorgekomen, komt de een na de ander met een verhaal over geweld. Een jongen in een grijze trui vertelt dat hij getuige was van een vechtpartij onder jongeren. Hij kende het slachtoffer, maar durfde hem niet te hulp te schieten. ‘Die anderen waren te groot.’ Ogenschijnlijk emotieloos vertelt hij over de afloop. ‘Zijn gezicht zat onder het bloed. Zijn kaak hing scheef.’

Een andere jongen zegt dat hij twee mannen heeft zien vechten. ‘Toen pakte één zijn mes erbij.’ Meerdere leerlingen hebben het over een schietpartij in de buurt, al lijken ze er niet erg door aangedaan. ‘Er werd alleen maar in de lucht gesloten.’ Een meisje in een rood trainingspak vertelt over een jongen uit hun klas die er nu niet bij is. Een oud-klasgenoot zou hem hebben bedreigd. ‘Hij zei dat hij iemand met een mes zou sturen.’ 

‘Jeetje mensen’, onderbreekt Ter Veen de stortvloed aan verhalen. ‘Ik schrik hiervan. Vinden jullie het normaal  dit soort dingen te zien?’ Een paar kinderen schudden hun hoofd. De jongen in de grijze trui steekt zijn vinger op. ‘Het komt door corona. Mensen hebben niks anders te doen.’

Geen boek opengeslagen

Als de docent even later aan zijn eerste les begint, blijkt ook dat niet mee te vallen. Zoals veel scholen richt De Buikslotermeer zich tot de zomer op de belangrijkste vakken: rekenen en taal. Ter Veen begint met technisch lezen, aan de hand van een tekst over 4 en 5 mei. Nadat ze de tekst hebben doorgenomen op moeilijke woorden, laat hij de hele klas de tekst synchroon voorlezen. De zwakkere lezers kunnen zich zo optrekken aan de sterken. 

Ze waren er goed in, maar nu loopt het al na een paar zinnen zo in de soep dat Ter Veen ingrijpt. ‘Stop maar. Dit kunnen wij toch veel beter?’ Na nog twee mislukte pogingen deelt hij de klas op in kleine groepjes. Dat gaat beter, al is  nu goed te horen dat sommige kinderen helemaal niet meelezen.

‘Ze hebben de afgelopen weken geen boek opengeslagen, dat is duidelijk’, zegt Ter Veen als de leerlingen een kwartiertje pauze hebben. Ze zijn naar het plein gegaan voor een potje voetbal. De docent kijkt vanaf een afstandje toe, minder vrolijk dan vanmorgen. Dat zijn leerlingen zijn achteruitgegaan mag geen verrassing heten, zegt hij. ‘Maar ergens hoop je toch dat ze het tegendeel bewijzen.’

Lees hier het verhaal dat eerder in de Volkskrant verscheen over De Buikslotermeerschool. Sinds de school dicht is, is Dina verdwenen

Vanaf maandag gaan de basisscholen weer open. Hoe creëer je een veilige anderhalvemeterschool? Een kijkje bij de Lorentzschool in Leiden. ‘Gaat dit nog goed?’

Een onduidelijk protocol. Een boze kinderopvangsector. Het opengooien van de basisscholen verliep niet helemaal op rolletjes. Waar ging het mis? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden