Bij dit diner voor eenzamen voelt niemand zich alleen

Lonely Lochem wil mensen uit hun isolement halen

Er is niks geks aan eenzaamheid, weten ze in Lochem. Veel gescheiden mensen, maar ook alleenstaande jongeren hebben er last van: 'Ik had wel wat vrienden, maar ja, daar kon ik geen 2 keer per week terecht. Het voelde ook ongemakkelijk, zo van 'daar heb je haar weer.''

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dat niet alleen ouderen gebukt gaan onder eenzaamheid, blijkt als op deze donderdagavond de eetzaal van Lonely Lochem langzaam volloopt. Leonie Modderkolk (31) uit Zutphen schuift aan met Xavi (4). Sinds Leonie met de vader van haar kind uit elkaar ging, merkte ze dat ze zich steeds verder begon af te zonderen. Ze raakte vrienden en kennissen kwijt. 'En ik kon 's avonds niet meer weg omdat m'n zoontje dan in bed lag.' Bij Lonely Lochem, waar ze Xavi gewoon mee naar toe kon nemen, kreeg ze nieuwe vrienden. 'Nu heb ik op donderdag altijd een plek om heen te gaan, waar het gezellig is en ik kan kletsen.'

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De stichting - die deze week precies 6 jaar bestaat - organiseert elke donderdag een etentje speciaal voor eenzamen tussen de 18 en 65 jaar. Vanavond staat er vlees met zelfgemaakt frieten en een bieten-appelsalade op het menu. De groep van 20 eenzamen krijgt bij binnenkomst een kop koffie, thee of een glaasje water. Tafels zijn gedekt met placemats, servetten en kaarsen.

Initiatiefnemer Gerben te Hennepe (31), ooit zelf erg eenzaam, begon met de avondjes omdat hij lotgenoten uit hun isolement wilde halen. Hij vond dat er voor eenzamen erg weinig werd gedaan, terwijl andere doelgroepen, zoals mensen met psychische problemen, op veel meer plekken terecht konden. Te Hennepe ziet dat er nog steeds een groot taboe rust op eenzaamheid en dat het lastig is om hiervoor uit te komen. 'Terwijl er niks geks aan is.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Voor Lienke Freriks (63) was het de kat die haar aanzwengelde om contact te zoeken met Stichting Lonely Lochem. Als ze thuiskwam zat hij op de deurmat, waar hij zich net zolang tegen haar benen vleide tot ze hem op schoot nam. 'Maar zo'n kat miauwt alleen maar,' zegt Freriks die vanavond aan tafel bij Lonely Lochem haar verjaardag viert, 'en ik kon niks met hem delen.' Op deze momenten besefte de in Winterswijk geboren Freriks, die nu alweer 42 jaar in Lochem woont, hoe eenzaam ze was. 'Ik had wel wat vrienden, maar ja, daar kon ik geen 2 keer per week terecht. Het voelde ook ongemakkelijk, zo van 'daar heb je haar weer.'

Volgens Coalitie Erbij, die sinds 2008 elk jaar in september 'de Week van de Eenzaamheid' organiseert, voelen meer dan een miljoen Nederlanders zich sterk eenzaam. Dit blijkt ook uit onderzoeken van landelijke GGD's, het RIVM en het CBS. Tijdens de Week van de Eenzaamheid treden maatschappelijke organisaties naar buiten met concrete acties en activiteiten om te laten zien wat ze doen tegen eenzaamheid. Zoals de organisatie Humanitas, die een telefooncirkel in het leven heeft geroepen waarbij deelnemers elkaar elke dag op een vast tijdstip bellen. Dat het belangrijk is om eenzaamheid tegen te gaan blijkt wel uit de folder die de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid samen met het RIVM maakte: 'Eenzaamheid leidt tot gezondheidsrisico's. Het is van alle leeftijden, komt in alle lagen van de samenleving voor en kan levens ontwrichten.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Initiatiefnemer Te Hennepe weet dat deze avond voor zeker de helft van zijn 20 gasten het enige moment van de week is dat ze onder de mensen zijn. 'Vrijdag kijken ze alweer uit naar de volgende donderdag', zegt hij, 'maar soms gaan ze onderling ook nog op andere dagen met elkaar afspreken. Dat moedig ik natuurlijk aan.' Het laatste jaar organiseert Te Hennepe op zaterdag een extra spelletjesavond. 'Zodat ze nog een moment in de week hebben dat ze terecht kunnen.' Dat Lonely Lochem ook aandacht geniet vanuit andere steden, vindt Te Hennepe alleen maar leuk. 'Sinds half jaar is er ook 'Lonely Montferland', die hanteren het hetzelfde concept. Het liefst breid ik uit naar nog meer plekken.'

Een definitie van eenzaamheid hanteert Te Hennepe niet. 'We gaan natuurlijk geen mensen weigeren omdat ze niet genoeg in een isolement zitten. Eenzaamheid valt niet te toetsen.' De ervaring van Te Hennepe is dat het vaak niet te zien is aan mensen. Het kan zijn dat een eenzame wel veel mensen om zich een heeft, maar nergens echt een 'klik' voelt. Of dat iemand door financiële zorgen geen geld heeft om uit eten te gaan met vrienden of om een smartphone aan te schaffen. 'Zonder internet kun je niet appen en ook niet op sociale media.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Daarom zijn de maaltijden bij Lonely Lochem steevast 3 euro. Te Hennepe: 'en als ook dat niet lukt, dan mogen de mensen zelf een bedrag kiezen. We willen niet dat geld een drempel vormt.' Er schuiven bij Lonely Lochem allerlei soorten eenzamen aan, die door schulden in een isolement zijn beland, of na een ongeluk of een ziekte. Maar de grootste groep blijft toch degene die een scheiding achter de rug hebben, zoals Rita van der Wel (60), wier man er na 28 jaar met een ander vandoor ging. Ze had een advertentie van Lonely Lochem in de krant zien staan, maar durfde in eerste instantie geen contact te zoeken. 'Ik schaamde me zo. Toch ben ik blij dat ik het gedaan heb. Ik voel me stukken beter en iedereen heeft hier een rugzakje. Over de kerstdagen hoef ik me ook geen zorgen meer te maken, want dan zit ik gewoon bij Lonely Lochem.'

Toch is niet iedereen welkom bij de Stichting. 'Mensen met zware psychische problemen die zich bij ons melden kunnen wij niet helpen,' zegt Te Hennepe. 'Die ontwrichten onze groep, dus die stuur ik dan door.'

Af en toe krijgt een bezoeker een warm afscheid, als diegene niet langer eenzaam meer is. Te Hennepe: 'Dat is mooi, zo iemand gaat weer verder. Ik zie sowieso dat de sociale vaardigheden van mensen hier enorm groeien. Die kunnen ook zonder Lonely Lochem straks weer nieuwe vrienden maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.