Reportage VVD

Bij de VVD overheerst teleurstelling als de vijfde zetel uitblijft

De tweestrijd tussen Rutte en Baudet heeft de VVD niet het gedroomde voordeel opgeleverd. ‘Het verschil met de PvdA is behoorlijk groot.’

De VVD tijdens de exitpoll van de Europese verkiezingen, helemaal vooraan lijsttrekker Malik Azmani. Beeld Katja Poelwijk

De VVD kiest op de exitpoll-avond voor ‘sober en doelmatig’. De liberalen houden hun verkiezingsfeestje in het eigen partijkantoor. Tegen achten staan campagnemedewerkers en kandidaten op de parkeerplaats prognoses af te geven. Veel bravoure is er niet te bespeuren: ze weten dat het spannend wordt. Kandidaat nummer 10, ambassademedewerker Michael Pistecky, denkt dat de PvdA wel eens onverwacht sterk uit de bus zou kunnen komen. ‘Frans Timmermans was heel zichtbaar in de campagne en is sterk in debatten.’ Maurice Hoogeveen (nummer 11) vreest de concurrentie van Forum voor Democratie het meest. ‘Nee joh, zijn debatoptreden gisteravond en dat vrouwonvriendelijke essay hebben denk ik veel Forum-kiezers afgeschrikt’, repliceert Pistecky.

Het gezelschap klimt naar de bovenste etage, waar de televisie staat. Lijsttrekker Malik Azmani heeft de afgelopen weken op campagne gezien uit welk vaatje de concurrentie tapt. Azmani reisde in een oranje Volkswagen-busje het land door (motto: Malik Maakt Meters). ‘Wat me bij al die ontmoetingen het meest is opgevallen? Dat de mensen alles willen houden zoals het is. Ze maken zich zorgen over immigratie en de kosten van de energietransitie.’ Forum voor Democratie gaat waarschijnlijk goed scoren, denkt hij.

Om 9 uur brengt de televisie het verlossende woord: vier zetels voor de VVD. Een lichte tegenvaller, want de meeste peilingen voorspelden vijf zetels. De nummer vijf van de kandidatenlijst, advocate Liesje Schreinemacher, ziet haar Brusselse droom vervliegen maar blijft dapper lachen. ‘Het is maar een exitpoll’, reageert ze. Vlak voordat de NOS naar de VVD-burelen overschakelt, worden alle VVD-kandidaten rond Azmani geposteerd om hard te juichen en te klappen voor de camera. Nederland moet geen sikkeneurig beeld voorgeschoteld krijgen en bovendien: vier zetels is er één meer dan de liberalen in 2014 binnenhaalden. Stiekem hoopt iedereen dat de tweede exitpoll de vijfde zetel alsnog binnenbrengt.

Livestream

Dionne Stax is net aan de geactualiseerde uitslag begonnen als haar hand in de lucht bevriest. De livestream van de NPO loopt vast. De VVD’ers hebben nog net meegekregen dat ze in procenten iets beter scoren dan in de eerste exitpoll, maar of dat genoeg is voor een extra zetel? Na een paar zenuwslopende minuten gepruts aan de tv is er teleurstelling: nog steeds vier zetels. Op de achterste rijen klinkt wat gezucht. Voorin, voor de camera’s, barst het gejuich weer los. Schreinemacher blijft hopen. ‘Misschien zitten we dicht bij een restzetel.’ Pistecky haalt ondertussen zijn gelijk: de PvdA is vanavond inderdaad de spreekwoordelijke derde die er met het been vandoor gaat.

Azmani voerde meerdere lijsttrekkersdebatten, maar wist daarmee nauwelijks media-aandacht te genereren voor zijn partij. De avond voor de stembusgang stond hij in Veghel in het voorprogramma van de kijkcijferknaller ‘clash der rechtse titanen’. De andere partijen moesten knarsetandend toezien hoe Rutte en Baudet de verkiezingsrace vernauwden tot een tweestrijd. Met als inzet de vraag: wie wordt de grootste op 23 mei? Terwijl de VVD en Forum alleen oog voor elkaar hadden, profiteerde de PvdA van het Timmermans-effect. Om tien uur komt partijleider Rutte binnen om de nederlaag te erkennen. ‘Het verschil met de PvdA is behoorlijk groot.’

Prognose: Timmermans brengt PvdA spectaculaire winst

De PvdA van Europees lijsttrekker Frans Timmermans is volgens de prognose onverwacht de grote winnaar van de Europese verkiezingen. De sociaal-democraten lijken daarmee aanzienlijk groter te worden dan de VVD en Forum voor Democratie, de partijen die meenden dat ze wedijverden om de eerste plek.

Geen droomuitslag voor Forum

Forum heeft niet de gedroomde uitslag behaald, maar de partij bevestigt wel de status als grote speler in het politieke landschap. ‘Maar met drie zijn we wel de grootste winnaar.’

PvdA kan ‘het Timmermans-wonder’ amper bevatten

Als eurocommissaris en Spitzenkandidat groeide Frans Timmermans uit tot de man die een zege van rechts heeft voorkomen. Zijn naam wordt zelfs gezongen: ‘Fran-sie Timmermans, la la la.’

Langs de stembureaus

Onze verslaggever ging langs bij verschillende stembureaus in het land; ’s ochtends vroeg in Volendam, tegen de avond in Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden