Bij de SP is de 'middelvinger' verdwenen

De SP op het pluche was voor iedereen wennen, maar de 'tegenpartij' krijgt het besturen in de vingers. Politieke tegenstanders zijn verrast, hoewel 'soms zijn ze nog wat ondiplomatiek'....

'Stem tegen, stem SP', was nog niet zo lang geleden de slogan van deSocialistische Partij. Maar bijna geruisloos is de tegenpartij(actiesymbool: de tomaat) in diverse gemeenten bestuurderspartij geworden.De SP zit momenteel in de colleges van Nijmegen, Oss, Schijndel, Boxmeeren Doesburg. 'Besturen? Dat kunnen die actievoerders niet', was enigejaren geleden nog een veel gehoorde opmerking van politieke tegenstanders.Maar tegenwoordig klinken de kritieken genuanceerder, ja zelfs positief.Zoals VVD-fractievoorzitter Peter-Paul Leferink op Reinink in Nijmegen, dieronduit over de twee SP-wethouders Lucassen en Van Hooft zegt: 'Ze doen hetgoed en daar ben ik best wel verbaasd over. Toen SP'er Lucassen ook nogeens wethouder van Financiën werd, sloeg de schrik me om het hart. Maarhij heeft het keurig gedaan.'

In Oss, de bakermat van de SP, zitten de socialisten al langer in hetgemeentebestuur. Zes jaar geleden werden de SP-wethouders nog gewipt. DePvdA had geen vertrouwen in het financiële beleid en was 'het gedram ende dictaten' van de SP zat. Kort daarvoor was ook al het college vanSchijndel met een SP-wethouder gevallen. 'Er werden spelletjes gespeeld omons eruit te drukken. Op alle niveaus werden we door de PvdA-leiding alsbuitengewoon bedreigend ervaren', aldus algemeen secretaris van de SP Hansvan Heijningen.

Maar bij de verlate gemeenteraadsverkiezingen eind 2002 won de SP voorde achtste keer op rij en keerde met drie (van de vijf) wethouders terugin het college. Boegbeeld is loco-burgemeester Iding, die door vriend envijand lof krijgt toegezwaaid. 'Ik zal ruimhartig zijn, die doet het gewoongoed', zegt CDA-fractievoorzitter Ras. Ook wethouder Ermers krijgt van hemeen voldoende, maar over wethouder Van Gerven is hij niet te spreken. 'Diehuisarts heeft het ziekenhuis verspeeld.'

Volgens Ras heeft de SP geleerd uit de vorige bestuursperiode vóór2000. 'Ze zijn een stuk gematigder en zelfs bereid om compromissen tesluiten. In de gemeenteraad is veel minder gehakketak. Er wordt weer naarelkaar geluisterd.'

Dat vindt ook VVD-fractievoorzitter Joop van Orsouw: 'Het lijkt wel ofze volwassen zijn geworden. In de eerste periode kwam het nog geregeld voordat een wethouder zijn middelvinger opstak naar een raadslid of dat hijondernemers ronduit zakkenvullers noemde. Maar dat gebeurt niet meer.'

Zelfs de Kamer van Koophandel (KvK) kan in Oss door één deur met deSP. 'Het is prettig samenwerken met loco-burgemeester Iding', zegt Paul vanMoorsel van de KvK Oost-Brabant. 'Hij is duidelijk en helder. Natuurlijkstelt hij andere prioriteiten. De SP vindt de werknemer nu eenmaalbelangrijker dan de werkgever. Maar als een bedrijf wil uitbreiden en deSP wil de natuur niet opofferen, dan zoeken we samen naar eenwin-win-situatie. Hij krijgt de groenstrook, wij de uitbreiding van hetbedrijf.'

Volgens Van Moorsel zijn de socialisten tegenwoordig zelfs 'voor redevatbaar'. Toen de winkelstand in de knel kwam door het strengeanti-autobeleid, werden de bakens verzet. 'Het parkeerbeleid is gewijzigdten gunste van de winkels. Als dingen doorslaan, dan zijn ze niet teberoerd terug te komen op het uitgestippelde beleid.'

Toch is er nog genoeg kritiek. Zoals op de manier waarop Oss hetgevecht om de locatie van het nieuwe regionale ziekenhuis heeft verloren.Dat gaat nu naar Uden, een gemeente die maar half zo groot is als Oss.PvdA-fractievoorzitter Henny van Uden: 'Ze hebben zich te veel alsactiewethouders opgesteld. Daarmee bereik je niet het beste voor de stad.Zeker in de ziekenhuiskwestie had het college meer achter de schermenmoeten onderhandelen. Je moet wheelen en dealen. Maar in plaats daarvanopereerden ze als een actiecollege.'

Van Orsouw (VVD): 'Ze doen het heel goed voor de minima en de natuur.Maar als je het hebt over zakelijkheid, dan is het nul komma nul. In hetziekenhuisverhaal hebben ze zich gedragen als straatvechters. Diplomatiezit er bij de SP nog niet in.'

De voorman van de liberalen, tevens makelaar, geeft nog een voorbeeld:'Burgers die op een stukje grond willen bouwen, mogen dat vaak niet. Wantdan wordt landbouwgrond opeens bouwgrond en verrijkt de burger zich, datmag niet van de SP. Dat is tegen het zere been van veel burgers.'

Loco-burgemeester Iding merkt dat de SP steeds meer als gewone partijwordt geaccepteerd, ook op het pluche. 'Vroeger was er een sterketegenstelling tussen de SP enerzijds en de conservatieve partijen en PvdAanderzijds. Die krampachtige houding is gelukkig verdwenen. We zijn eencollege voor de hele stad, niet alleen voor de SP-aanhang. We zijn geenpotverteerders en hebben een heel gezonde financiële positie. Zelfs uithet bedrijfsleven hoor ik geluiden: het is onze kleur niet, maar ze pakkenwel aan', aldus de loco-burgemeester.

Het college heeft zijn uiterste best gedaan voor het ziekenhuis, zegtIding, maar het ziekenhuisbestuur besliste helaas anders. Hij verwacht datde SP ook als regeerpartij bij de komende gemeenteraadsverkiezingen winstgaat maken, voor de negende keer op rij. Iding mikt op een vooruitgang vande huidige vijftien naar minstens zestien (van de 35) zetels. Als Oss hetziekenhuis had behouden, waren dat er nog veel meer geweest. Iding: 'Eengepokte CDA'er vertrouwde me eens toe: als bestuurder zit je altijd opwinst, tenzij je het niet goed doet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden