Bij de Rabo-musical kom je toch voor de wave

THEATER..

PATRICK VAN DEN HANENBERG

De Tijd-affaire, tekst: Guus Vleugel en Ton Vorstenbosch, muziek: Erik Visser en Ben van den Berg, regie: Eddy Habbema. Jaarbeurs Utrecht.

Aan het bedrijfsfeestje herkent u het bedrijf. De Rabobank bestaat honderd jaar en biedt haar medewerkers en relaties een avondje theater aan: een maand lang in de Utrechtse Jaarbeurs. vijfduizend bezoekers per avond.

Met bussen worden de hypotheekjongens, vriendelijke meisjes achter het loket, schoonmakers en koersbewakers naar Utrecht vervoerd. Er hangt een schoolreisje-sfeer. In de pauze wordt spontaan de wave ingezet. Het inmiddels ingeburgerde verzoek om de mobiele telefoon af te zetten, wordt met gegrinnik ontvangen. Een bank-meneer zet zijn mobiele telefoon nooit uit!

Aanvankelijk was het de bedoeling om dit knusse uitje onder ons te houden. Nu wordt echter mondjesmaat de buitenwacht toch toegelaten. Na anderhalf jaar zwoegen met tweehonderd zangers, muzikanten, dansers en figuranten willen de makers toch eigenlijk wel weten of de voorstelling in het reguliere theatercircuit zou kunnen overleven. De grote producenten zijn al uitgenodigd om te kijken of er een doorstart kan worden gemaakt in het volgende seizoen. Daar kunnen we heel duidelijk over zijn: in deze vorm, met deze muziek, met deze tekst. . .geen schijn van kans.

De Tijd-affaire is in vrijwel alle opzichten een wanproduct. De schrijvers Guus Vleugel en Ton Vorstenbosch kregen de opdracht om een schets te maken van de twintigste eeuw. Het was grotendeels voltooid toen Vleugel in augustus overleed. Het stuk schiet kris kras door de tijd. Dat botst soms vreemd, zoals de beroerde situatie op het platteland in de jaren twintig en de jaren zestig hippie-beweging soms letterlijk op elkaar.

Dat zou aardige conflicten op kunnen leveren als het verhaal maar niet zo stompzinnig was. Aan het eind van de eeuw is de tijd in de war geraakt. Heden en verleden lopen door elkaar. Dubieuze wetenschappers menen de oorzaak voor dit millennium-probleem te hebben gevonden: de mens wordt te oud. Daarom mogen bejaarden de honderd niet meer halen. Gelukkig worden de wetenschappers net op tijd ontmaskerd en wordt het leven van de (krasse) oudjes gespaard.

Aan het begin van de tweede helft legt een indringende stem het nog even uit aan het publiek. En dat is geen overbodige luxe, want het script is warrig. De liedteksten van Guus Vleugel zijn helaas het duidelijke bewijs dat Vleugel als tekstdichter in de jaren negentig geen schim meer was van de felle, venijnige man uit vroeger jaren.

Ook zijn maatje Vorstenbosch was niet echt in vorm. Hij had zeker nog een kliekje Wilhelmina liggen van zijn toneelstuk, want de koningin wordt er ook nog even tussengefrommeld om wat zalvende woorden te spreken.

De zwakke muziek maakt het allemaal nog erger. Een paar keer zet Flairck-man Erik Visser een versnelling in, maar verder is het een saaie hap. En dat maakt de medewerking van een aantal toppers ook zo triest. Adèle Bloemendaal als directrice van het bejaardentehuis, en Liesbeth List als de journaliste die het onrecht bestrijdt moeten het doen met fantasieloze muziek waar geen eer aan te behalen valt.

De enige die zich staande houdt in deze malaise is Ben Cramer, als oude man wiens leven bedreigd wordt. Hij heeft het voetbalveld dan ook een paar keer voor zichzelf en laat dan zien en horen dat hij de massa aankan.

Bij regisseur Eddy Habbema staat al een tijdje 'groot-groter-grootst' op het voorhoofd geschreven, dus die voelt zich als een vis in het water in zo'n megalomane productie. Auto's, een koets met vier paarden, een golf-veld waar de balletjes door de lucht vliegen, niets is hem te veel. De grossier in effecten heeft natuurlijk de grote rode vlaggen uit Les Miseèables uit de kast gehaald, en hij zag er geen bezwaar in het slotbeeld uit Cats te jatten.

Er zijn een paar fraaie technische oplossingen bedacht. Zo ziet de watersnoodramp van 1953 er aardig uit, en is ook het straatbeeld aan het begin van de eeuw smaakvol gedaan. Maar Habbema is er absoluut niet in geslaagd om dit spektakel menselijk te houden. Het publiek zal zich echter nauwelijks aan deze malle revue hebben geërgerd. Dat kwam voor de wave, en daarin werd het niet teleurgesteld.

Patrick van den Hanenberg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden