Reportage Pensioenstaking

Bij de pensioenstakers in Ahoy overheerst het ongemak, alle aandacht is bij Utrecht

Het had de dag moeten worden van het massale pensioenprotest, maar de politiek had maandag door de gebeurtenissen in Utrecht wel wat anders aan haar hoofd. In de Rotterdamse Ahoy willen de stakers niet echt scanderen.

Actievoerders in Ahoy tijdens de landelijke actiedag voor een goed pensioen. Beeld Freek van den Bergh/ de Volkskrant

Een harde knal galmt door de zaal in de Rotterdamse Ahoy. Gejuich stijgt op. Een persvoorlichter van vakbond FNV vloekt binnensmonds. Enkele duizenden mensen zijn naar de evenementenhal gekomen om een signaal af te geven aan de politiek: ‘66 is oud genoeg’. Die boodschap wordt door sommige stakers kracht bijgezet met vuurwerk.

De politiek, 25 kilometer verderop, heeft andere zaken aan haar hoofd. De aanslag in Utrecht eist alle aandacht op. Rond het middaguur, ruim een uur na de schietpartij, dringt het nieuws door tot de actievoerders in Rotterdam. De toespraken en muziek moeten nog beginnen, maar de meesten waren er al een uur eerder om zich te registreren als staker. Het zijn havenarbeiders, bouwvakkers, metaalwerkers. Heel veel mannen die met hun handen werken en opzien tegen doorwerken tot hun 67ste, of nog langer.

Ongemak hangt in de zaal, maar het protest gaat door. De situatie in Utrecht is op dat moment nog onduidelijk: gewonden, mogelijk doden, misschien een aanslag. Alex Tournier, 71, gepensioneerd, gekleed in CNV-hesje, deelt pennen uit van zijn stichting: Van zinloos geweld naar zinvol gedrag. Het nieuws bevestigt zijn vermoeden: het gaat de verkeerde kant op in de wereld. ‘Brussel, Barcelona, Parijs. Nu Utrecht. Er kan er hier in de zaal ook eentje rondlopen met een rugtas. Je hoeft maar op het verkeerde moment op de verkeerde plek te zijn en je bent er geweest.’

Een vakbondsman op het podium kondigt aan dat de acties in Den Haag zijn afgelast. Op het Malieveld zou een demonstratie van de politievakbond plaatsvinden.

Dit had de dag moeten worden van het massale pensioenprotest. Onder leiding van vakbonden FNV, CNV en VCP gingen boze werknemers en gepensioneerden in negen steden de straat op, van Groningen tot Heerlen. De dag begon met een staking van het treinpersoneel. Treinen stonden 66 symbolische minuten stil, van 6.00 tot 7.06 uur. De vakbeweging wilde met de acties een stemadvies afgeven voor komende woensdag: met een grotere linkse oppositie in de Eerste Kamer staan de bonden steviger bij een volgende ronde van pensioenonderhandelingen.

Die onderhandelingen tussen de bonden, de werkgevers en het kabinet over een nieuw pensioenstelsel liepen in november stuk. Vakbond FNV eiste dat de AOW-leeftijd werd bevroren op 66, dat zware beroepen eerder moeten kunnen stoppen, dat pensioenen meestijgen met de inflatie, dat het voor zelfstandigen makkelijker wordt pensioen op te bouwen. De wensenlijst was te lang voor minister Koolmees van Sociale Zaken. Hij hield vast aan de strenge rekenrente (die pensioenfondsen dwingt zoveel mogelijk geld in kas te houden) en het principe dat de AOW-leeftijd mee stijgt met de levensverwachting.

‘In beton!’

Vier maanden later schallen diezelfde wensen van FNV door Ahoy. De 66 moet ‘in beton’ gegoten, roept Niek Stam van FNV Havens. ‘In beton! In beton! In beton!’ Stam doet zijn best, maar het publiek wil vandaag niet echt scanderen. Utrecht overheerst. Angeline Willebrands scrolt door haar Twitter-tijdlijn op zoek naar het laatste nieuws. ‘Vreselijk’, zegt ze. ‘En dan gaat hier ook nog vuurwerk af.’ Ze is 64, haar man Herman bijna 65. Hij is zzp’er in de bouw en moet nog twee jaar door tot zijn AOW. ‘Ik werk al vanaf mijn vijftiende. Het is genoeg geweest.’

Op het podium probeert SP-leider Lilian Marijnissen woorden te geven aan het ongemak van de situatie. PvdA’er Lodewijk Asscher en GroenLinks-leider Jesse Klaver zouden ook komen, maar hebben afgezegd. ‘Ik was hier al’, zegt Marijnissen tegen de menigte. Het klinkt als een verontschuldiging. Ze betuigt medeleven. ‘Utrecht, stay strong!’ Om dan alsnog de pensioenstakers een hart onder de riem te steken. Bij de volgende pensioenonderhandelingen staat de SP aan hun kant, roept ze.

Ook 50Plus-voorman Henk Krol was er al. Hij praat niet hard genoeg in de microfoon en is nauwelijks te verstaan. Weer gaat een harde knal af. Een vakbondsman roept vanaf het podium: ‘Mensen, laat dat vuurwerk nou!’ Krol krijgt alsnog een applausje.

De voormalige Rotterdamse ambtenaar Wim den Boer (72) staat in Ahoy met gemengde gevoelens. ‘Vorige week Christchurch, nu Utrecht. Als je de beelden uit Nieuw-Zeeland ziet, dan schreeuwt je hart.’ Hij is vandaag gekomen om te protesteren tegen de wens van het kabinet om het stelsel om te vormen naar individuele pensioenpotjes. ‘De regering ondergraaft de solidariteit tussen mensen.’

De fut eruit

Terwijl FNV-vicevoorzitter Tuur Elzinga een toespraak houdt, beginnen mensen de zaal te verlaten. Het programma zou tot kwart voor twee doorgaan, maar tegen enen is de fut eruit. Net als de andere sprekers gaat Elzinga van sombere woorden over Utrecht naar de noodzaak van een luid pensioenprotest. Het is tegen de klippen op. ‘Omdat de politiek niet op onze heel redelijke eisen ingaat, rest ons maar een ding…’ De zaal reageert niet, hij moet zijn eigen voorzet inkoppen. ‘Dat is actie!’

Zijn speech is tegelijkertijd een dienstmededeling: het zit erop voor vandaag. De band speelt muziek, de zaal loopt leeg. Wim en Hannie Pellikaan uit Rhoon praten over Utrecht terwijl ze naar de uitgang lopen. ‘Het programma is ingekort’, zeggen ze. Ze werkten in het onderwijs en zijn allebei net met pensioen, maar kwamen uit solidariteit. ‘Er zit zoveel geld in kas. 66 is een mooie leeftijd.’

Buiten overlegt een groepje havenwerkers over wat te doen. Sommige jongens wilden als spontane actie door de Maastunnel gaan wandelen, zeggen ze. Geen goed idee, vinden zij. ‘De politie-inzet is nodig in Utrecht.’ Dan maar naar huis. Ze hebben van zich laten horen. ‘Nu is de politiek weer aan zet.’ Het is kwart over één. Ahoy is leeg. Een paar mannen lopen met een sixpack bier onder de arm richting de stad.

Rond half drie publiceren de vakbonden een kort persbericht op hun websites: alle regionale acties zijn afgerond, protesten in Den Haag en op Schiphol zijn afgelast.

Rond 13.00 uur zit de actie erop, het programma is ingekort. Beeld Freek van den Bergh/ de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.