INTERVIEW

'Bij de Mona Lisa is het erger'

Het is druk bij de tentoonstelling Late Rembrandt in het Rijksmuseum, volgens klagers te druk. Directeur Wim Pijbes legt uit: 'In de file is het niet anders.'

Drukte bij de Late Rembrandt.Beeld Vincent Mentzel

Sommigen overkwam het, u misschien ook. U toog naar het Rijksmuseum, kocht een kaartje voor de Rembrandt-tentoonstelling, en aanschouwde de schilderijen... of nee, u aanschouwde ze juist niet. Of maar half. Rustig kijken was er namelijk lang niet altijd bij, zo luidde een veelgehoorde klacht. En zoals het gaat met klachten: vaak komt er een tegenreactie.

Hier ook. In Trouw nuanceerde Rijksmuseum-directeur Wim Pijbes de drukte op zaal door het Rijks te vergelijken met nog drukkere musea en cultuurhistorische plekken als het museum Uffizi en de Sixtijnse Kapel, en vertelde dat hij bij het lezen van zo'n klacht dacht: 'Koop dan zelf een Rembrandt. Een museum is geen stiltezone.'

Wim Pijbes.Beeld anp

Ophef

Dat van dat kopen, zegt Pijbes nu over de telefoon vanuit New York, was bedoeld als grapje: 'Natuurlijk, die Rembrandts hangen in het Rijksmuseum en zijn dus van ons allemaal. Wat ik bedoelde: voor contemplatie was dit misschien niet altijd de ideale plek.'

Nadat er ophef ontstond over uw uitspraak schreef u in NRC Handelsblad een artikel waarin u onder andere het bollenseizoen en het regenachtige weer noemde als versterkende factoren voor de drukte. Bent u misschien óók slachtoffer geworden van een te fanatieke pr-campagne?

'Dat denk ik niet. Er zijn veel Rembrandt-tentoonstellingen geweest, onder andere in 1969, tentoonstellingen waar minder promotie voor werd gemaakt, maar die toch allemaal heel druk bezocht waren. Laat ik duidelijk zijn: de drukte komt door Rembrandt, niet door Pijbes.'

Wat was de oorzaak van de drukte?

'Mensen kochten een kaartje voor een timeslot van twee uur. Maar naar Rembrandt wil je lang kijken. Mensen bleven hangen, waardoor het aantal bezoekers zich ophoopte.'

Was het niet beter geweest om minder toegangskaarten beschikbaar te stellen?

'Dat had gekund, maar aan deze tentoonstelling ging een investering vooraf van 5 miljoen euro, en hoe minder beschikbare kaartjes, hoe hoger de standaardprijs. Nu was een kaartje 25euro inclusief toeslag. Bij de helft zo weinig kaarten: 50 euro.'

Evengoed: u had kunnen testen wat het maximale aantal bezoekers was om nog een prettige kijkervaring te garanderen.

'Dat hebben we ook gedaan. Maar het gaat niet enkel om de hoeveelheid mensen. Het gaat ook om waar in de zaal ze zich bevinden. Je kunt wel zeggen: we laten maximaal vijfhonderd bezoekers binnen, maar als die allemaal voor hetdezelfde werk gaan staan, dan belemmert dat nog steeds het kijken. In die zin hebben we geluk dat Rembrandts werken vrij groot zijn. Bij de Mona Lisa of bij een tentoonstelling van Vermeer is het nog veel erger.'

Drukte hoort gewoon bij bijzondere tentoonstellingen?

'In het Victoria and Albert Museum in Londen was een paar jaar terug een tentoonstelling van Alexander McQueen. Daar stonden mensen twaalf uur voor in de rij. Hier in New York is het bij het Vrijheidsbeeld ook druk. Als veel mensen ergens naartoe willen wordt het druk; in die zin is het niet anders dan in de file.'

Wat had u met de kennis van nu anders gedaan?

'Meer avonden inlassen. Zonodig: alle. Nu was een deel van de avonden gereserveerd voor sponsoren. Maar een extra avond inlassen betekent ook: extra personeel aanboren. Dat doen zonder dat je zeker weet dat het druk gaat worden is een grote gok.'

Moet uw net heropende Philips-vleugel niet gewoon worden uitgebreid?

'Nee, dat lijkt me niet. Rembrandt is exceptioneel. Je kunt wel een nieuwe ruimte bouwen, maar dan staat die nieuwe ruimte voor het grootste deel van de tijd leeg.'

U verwacht geen bovenmatige drukte bij de aanstaande Josephus Augustus Knip tentoonstelling?

'Dat zie ik niet gebeuren, nee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden