Bij de dood van Charlie Gillett

Het was me ontgaan toen ik vorige week in Austin zat, en op SXSW hoorde ik er ook niemand over. Maar behalve Alex Chilton (op wie ik later deze week nog één keer terugkom) is ook Charlie Gillett overleden.

Ik las erover toen in de New York Times toen ik aan een schrikbarend lange terugreis begon. Hier staat de obituary. Ik was bijna vergeten dat de goede man Dire Straits heeft ontdekt, wat ermee te maken zal hebben dat in Nederland Ad Visser deze rol altijd geclaimd heeft. Wel kwam ik hem regelmatig tegen in de pas verschenen biografie van Ian Dury.

Maar er zijn twee zaken waardoor ik zijn naam altijd zal blijven herinneren. Allereerst behoorde hij tot het selecte gezelschap van een man of twintig die in 1987 bij elkaar kwamen in een Londense pub om een verzamelnaam te bedenken voor al die niet-Westerse (meestal Afrikaanse) pop die in die tijd steeds populairder werd in Europa.

Toen werd de term 'wereldmuziek' bedacht, world music voor de Engelsen. Gillett was in die rijd al veel bezig met Afrikaanse muziek, en is er tot aan zijn dood ook over blijven schrijven. Je zag medio jaren tachtig overigens veel meer rock 'n roll en soulliefhebbers afhaken bij de actuele popmuziek om zich over te geven aan Afrikaanse pop. Dat King Sunny Ade en Youssou 'N Dour ook hier populair werden ligt voor een deel aan het enthousiasme van wat oudere rockers die in Afrikaanse pop een soort authenticiteit terugvonden die ze in de toenmalige actuele pop waren kwijtgeraakt.

Zo iemand was Charlie Gillett ook vermoed ik. Want ik kende hem vooral van het boek The Sound Of The City, dat ik bij deze tot een van de allerbeste popboeken ooit zou willen uitroepen.

Het verscheen in 1970 (Gillett was 27 toen hij het schreef). Ik heb de herziene uitgave uit 1983 die ik las in 1985. Het boek behandelt de geschiedenis van de r&b en rock 'n roll tot aan het eind van de jaren zestig. Ik heb het vergeelde exemplaar hier voor me liggen en raak vooral vertederd van de talloze onderstrepingen van mij. Met potlood.

Blijkbaar zat het er op school aangeleerde idee dat je in boeken niet met pen moest kladden er toen nog diep in. Tegenwoordig kies ik er voor om gewoon met de balpen in de kantlijn te kliederen.

Ik weet ook nog hoe enthousiast ik was als ik weer eens een naam van Louis Jordan, Billy Ward of de Five Royals tegenkwam. Dat waren artiesten van wie ik net verschenen prachtige reissues had aangeschaft zoals die verschenen op labels als Ace, Kent en Charly.

Het is nu moeilijk voor te stellen maar in die jaren was oude soul en r&b nauwelijks anders te krijgen en dus te horen dan via 2e hands platenboeren. Totdat medio jaren tachtig Ace en Charly de ene na de andere prachtrelease in de schappen deden belanden. Ik las over al die labels als Sun, King en Atlantic en ging op jacht naar de platen en artiesten die erbij hoorden. Had ik het boek een paar jaar eerder gelezen dan had ik er waarschijnlijk geen muziek bij gevonden, en had het minder indruk gemaakt.

Voor mij is The Sound Of The City het popboek waar ik het meest van heb opgestoken en ik raad iedereen aan die interesse heeft in popgeschiedenis dit boek te lezen. Het schijnt nog altijd verkrijgbaar te zijn, al zie ik het tussen de alras inkrimpende planken met popboeken in de boekhandel, nooit meer staan.

Wat me het meest eraan is bijgebleven dat is de enorme hoeveelheid aan kleine independent labels die er toen al waren. Ik was toen een indie-kid (al bestond die term nog niet) en rekende Elvis Costello, Nick Cave, The Smiths en The Pogues tot mijn favorieten (allemaal indies). Al dat onderlinge gedoe tussen die labels en de jacht van de majors alsmede het onvermogen juist te handelen: er was eigenlijk niets veranderd.

Het was eigenlijk een heel actueel boek toen. Ik zou het eens moeten herlezen om te vast te stellen hoe actueel het nu nog is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden