Bij de bakker in vrij Syrië: levensgevaar

Ongehinderd bombardeert Assad burgerdoelen, keer op keer.

AMSTERDAM - Het ontbreken van een no-flyzone boven Syrië moedigt de Syrische luchtmacht steeds meer aan tot opzettelijke en willekeurige bombardementen op burgers. Sinds juli vorig jaar zijn daarbij ruim 4.300 burgers gedood. Volgens de mensenrechtengroep Human Rights Watch komen de aanvallen neer op oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.


Human Rights Wacht (HRW) bracht donderdag een rapport uit over de bloedige bombardementen met MiG's en helikopters van Assads luchtmacht, ziet echter nog geen aanleiding te pleiten voor de instelling van een vliegverbod.


'Als er een no-flyzone was geweest, zou de Syrische luchtmacht het merendeel van deze aanvallen niet hebben kunnen uitvoeren', zegt HRW-medewerkster Anna Neistat telefonisch vanuit Kilis aan de Turks-Syrische grens. 'Maar de instelling van zo'n zone is niet simpel. Het zou neerkomen op een internationale interventie in de burgeroorlog. Voorlopig pleiten we voor andere maatregelen, zoals internationale druk.'


De Russin Neistat en andere HRW-medewerkers brachten 59 bombardementen in kaart waarbij de vliegers van de MiG-21's en MiG-23's in strijd met het internationale recht met opzet burgerdoelen troffen. Het ging onder andere om bakkerijen en ziekenhuizen.


Volgens de mensenrechtengroep maken de willekeurige bombardementen, in onder andere de steden Homs, Damascus, Aleppo en Hama, deel uit van een 'systematische en uitgebreide' campagne tegen de burgerbevolking.


De schaal van de bombardementen maakt pijnlijk duidelijk hoe president Assad en zijn generaals handig gebruik maken van de internationale verdeeldheid over een vliegverbod. Tot maart vorig jaar durfde Damascus de ruim 600 gevechtsvliegtuigen tellende luchtmacht, een van de grootste van de regio, niet in te zetten tegen het verzet. Assad vreesde een herhaling van de oorlog in Libië, toen al in de eerste dagen een no-flyzone werd ingesteld.


Mede door dit vliegverbod, kon het Libische leger op de grond niet meer vrij opereren. Pas in juli 2012, ruim een jaar na het begin van de burgeroorlog in Syrië, begon Assad geregeld bombardementen uit te voeren op dorpen en steden in handen van het verzet.


HRW, die ruim 140 slachtoffers en ooggetuigen sprak, denkt dat het dodental mogelijk veel hoger ligt. Populair bij de vliegers zijn de bakkerijen om de bevolking te intimideren en de schrik aan te jagen. Volgens de oppositie waren minstens 78 bakkerijen het doelwit van lucht-of artillerieaanvallen. Bij alle acht bombardementen die HRW onderzocht, was er geen militair doelwit in de buurt.


Omdat de luchtmacht nauwelijks over geavanceerde, satellietgeleide bommen beschikt, worden 'domme' bommen gebruikt die onnauwkeurig zijn. Dit beamen ook vier uitgeweken piloten met wie HRW sprak. Hun commandanten gaven toch opdracht tot de luchtaanvallen, om de bevolking schrik aan te jagen.


Een van de bloedigste aanvallen was op het stadje Azaz, vlakbij de Turkse grens, waar in augustus 34 burgers omkwamen. 'Ik heb twaalf familieleden begraven', zei Ahmed die kort na het bloedbad met HRW-medewerkers sprak. 'De jongste was 40 dagen oud.'


Neistat: 'Deze slachtingen, die nog steeds gebeuren, mogen niet doorgaan. Recentelijk waren er nog vier bombardementen waarbij 73 burgers werden gedood, onder andere door clusterbommen. De internationale druk moet worden verhoogd, zoals op Rusland, dat Syrië wapens levert. En op Irak, wiens luchtruim wordt gebruikt om het regime van wapens te voorzien.'


pagina 14

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden