Bij D66 is iedereen voorlopig 'happy'

D66 kijkt uit naar de gemeenteraadsverkiezingen. De partij zou in Amsterdam de PvdA weleens naar de kroon kunnen steken. 'Maar onze geschiedenis is er een van pieken en dalen.'

AMSTERDAM/DEN HAAG - D66 blijft maar in de lift zitten: volgens de peiling van Maurice de Hond van dit weekeinde zijn de democraten met 21 virtuele Kamerzetels inmiddels de derde partij van Nederland. Niet verwonderlijk dus dat 'Kereltje Pechtold' en de zijnen afgelopen zaterdag in opperbeste stemming het startschot geven voor de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart.


'Eerst gaan de Olympiërs voor goud. En daarna wij', roept partijleider Alexander Pechtold zaterdagmiddag vanaf het podium in de statige Beurs van Berlage in Amsterdam. De afsluitende woorden van Pechtold op het 99ste D66-congres worden gevolgd door een daverend applaus en een staande ovatie voor de partijleider. Uit de geluidsboxen schalt het populaire, vrolijke nummer Happy van Pharrell Williams:


Sunshine she's here, you can take a break


I'm a hot air balloon that could go to space


Because I'm happy


Clap along if you feel like a room without a roof


Nog niet zo lang geleden waren D66'ers helemaal niet zo blij en ging het dak er zeker niet af. 'Rondom 2006 raakten we bijna de nullijn', memoreert D66-prominent Sophie in 't Veld. Sinds 2006 groeit de partij zonder onderbreking. Vorige week kwam D66 uit op 24 duizend leden, het hoogste aantal in de geschiedenis van de partij. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 verdriedubbelde het aantal raadszetels. Afgelopen november boekte D66 winst bij de herindelingsverkiezingen. In Alphen, in Leeuwarden, in Heerenveen en in de Friese Meren. In maart stoot D66 mogelijk voor het eerst in 66 jaar de PvdA van de troon in Amsterdam.


Vanwaar dit succes?


'D66 helpt het land verder, we nemen onze verantwoordelijkheid. In tegenstelling tot SP en PVV bijvoorbeeld: die zijn alleen maar tégen', zegt een ouder D66-lid dat actief is in Friesland tijdens de koffie- en lunchpauze van het congres. Het is een boodschap die Pechtold best mag uitventen in het land om kiezers te winnen, vertellen ook andere D66-leden eensgezind. In hun woorden klinkt trots op de 'gedoogconstructie', geen kritiek. 'D66 heeft zijn nek uitgestoken, impasses doorbroken, daar mag je best de credits voor nemen', zegt voorzitter Stefan de Koning van de Jonge Democraten.


Het is tijd om te gaan oogsten na het Herfstakkoord, erkent Pechtold. 'Ik hoop dat mensen zelf de analyse maken dat D66 niet een partij is die alleen maar vanaf de zijlijn staat te roeptoeteren.' Door de steun die Pechtold heeft gegeven aan het kabinet, wist hij voor D66'ers belangrijke zaken binnen te halen. Zoals 650 miljoen euro extra voor onderwijs. Afgelopen december is het geld voor het eerst gestort.


'In diverse gemeenten vonden jonge docenten geen ontslagbrief op de deurmat, maar een nieuw contract. Het maakt direct verschil en het helpt bij onze campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen', zegt Jan Paternotte, het 29-jarige talent dat als lijsttrekker in Amsterdam gaat proberen om groter te worden dan de PvdA - een tot voor kort ondenkbare mogelijkheid. De campagnestrategie in Amsterdam is niet veel anders dan in andere gemeenten. 'Het draait om meer banen, minder lasten en beter onderwijs.'


De Democraten zijn de eersten die de groei en het deels virtuele succes relativeren. 'Een lift kan naar boven, maar ook naar beneden', zegt Sophie in 't Veld. 'Hoe goed de ideeën ook zijn, onze geschiedenis is er ook een van pieken en dalen.' 'In het verleden bleek de basis soms niet sterk genoeg', zegt Pechtold.


Voor een juichverhaal is het nog te vroeg, want D66'ers weten dat er altijd een addertje onder het gras zit als het om peilingen gaat. Zodra kiezers in het stemhokje staan, stemmen ze niet zelden strategisch. Dus toch rechtser, op de VVD of PVV, of juist linkser, op de PvdA of SP. Het idee dat D66 de grootste partij kan zijn en ook echt iets voor elkaar kan boksen, is nog geen gemeengoed en zorgt ervoor dat de gunstige peilingen lang niet altijd verzilverd worden in echte zetels.


Pechtold danst daarom zaterdag in Amsterdam behendig op een koord om zijn mensen optimistisch toe te spreken en tegelijk bescheiden te blijven. Zo zegt hij: 'Op een steenworp hiervandaan, 47 jaar geleden, op derde Kerstdag 1966, ging D66 officieel van start in Hotel Krasnapolsky. Het was zeven weken voor de landelijke verkiezingen. D66 boekte een glorieuze overwinning die de wereld over ging. Letterlijk. Op de voorpagina van The New York Times schitterde Hans van Mierlo ('Star rises in Dutch politics', red.). Dus Jan Paternotte, ik reken op 20 maart op weer zo'n voorpagina. Op z'n minst van Het Parool.'


Uit de zaal klinkt applaus en gelach. De D66'ers dromen van winst, maar dan wel voorzichtig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden