Reportage

Bij bezetters is geen plaats voor compromissen

Even leek het erop dat de bezetters van het Maagdenhuis na zes weken hun biezen zouden pakken. Hoe het akkoord van dinsdagavond nog diezelfde nacht kon sneuvelen.

Met open mond stond Yasha Lange woensdagochtend te luisteren naar de persconferentie van De Nieuwe Universiteit (DNU). Het was kwart voor acht, een veegwagen zoemde het Spui schoon, karretjes voor de bevoorrading van winkels rammelden over het trottoir en de woordvoerder van de Universiteit van Amsterdam (UvA) wachtte tot de bezetters zouden aankondigen dat ze na zes weken uit het gebouw zouden vertrekken.

Dat gebeurde niet.

Naast het bordes van het Maagdenhuis vertelde een van de bezetters met een schalkse glimlach tegen de opgetrommelde pers dat het college van bestuur tijdens de onderhandelingen onvoldoende had toegegeven aan hun eisen. Die nacht, tijdens de democratische General Assembly van De Nieuwe Universiteit, hadden ze besloten het voorstel van het college van bestuur te verwerpen.

Hardere manier

Even later voegde Rudolf Valkhoff, UvA-docent en bezetter van het eerste uur, daaraan toe dat ze eisten dat het college van bestuur per direct zou aftreden. 'De acties zullen maandag op een andere en hardere manier worden voortgezet.'

Op herhaalde vragen of ze het Maagdenhuis nu wel of niet zouden verlaten, kwamen slechts antwoorden in vage bewoordingen. Ze konden er niets over zeggen, hadden ze afgesproken.

Yasha Lange zag het verbijsterd aan. Hij dacht dat er een akkoord was gesloten. Wat was er die nacht gebeurd?

Bestuursgebouw weer terug

Een dag eerder waren een delegatie van De Nieuwe Universiteit en een delegatie van het college van bestuur bijeengekomen in de universiteitsbibliotheek. Onderwerp van gesprek was de beëindiging van de bezetting van het Maagdenhuis. De UvA wilde na zes weken het bestuursgebouw weer terug.

Het college, vertegenwoordigd door Henk de Jong en Hans Amman, ging aanvankelijk met gestrekt been de onderhandelingen in. De bezetters moesten vertrekken, zei Amman, anders zouden ze gerechtelijke stappen ondernemen. En ja, daarbij zouden bezetters van wie ze een naam hadden individueel vervolgd worden, want een sommatie gaat altijd op naam.

Het krachtsvertoon viel slecht bij de delegatie van De Nieuwe Universiteit, en dat lieten de bezetters blijken ook. Een schorsing van de vergadering volgde, waarbij de delegaties tijd hadden voor ruggespraak. Een paar uur later keerden ze terug, waarbij rector-magnificus Dymph van den Boom de plaats innam van De Jong. Ook woordvoerder Yasha Lange schoof aan.

Beeld anp

Maatregelen

Ditmaal was de toon anders. Het college bleek bereid een groot aantal van de eisen in te willigen. Allereerst eisten de bezetters dat er geen juridische, disciplinaire, of academische maatregelen getroffen zouden worden tegen studenten en medewerkers die betrokken waren bij het protest. Daarnaast eisten ze dat het atrium van het Maagdenhuis beschikbaar bleef voor debatten en dat DNU eigen ruimtes in het Maagdenhuis zou krijgen.

Hoewel de vertegenwoordigers van De Nieuwe Universiteit eigenlijk geen mandaat hadden om te onderhandelen over de ononderhandelbare eisen, besloten ze toch in gesprek te gaan met het college. Ze zouden kijken waar ze uit zouden komen en een eventueel akkoord voorleggen aan de General Assembly. Her en der kwam water bij de wijn en de partijen stevenden af op een akkoord. Er werd afgesproken dat de bezetters zondagavond om 21.00 uur uit het Maagdenhuis zouden vertrekken. Een paar aanwezigen applaudisseerden voor het bereikte resultaat.

De partijen gingen uit elkaar.

Alleen de General Assembly kon nog roet in het eten gooien. De onderhandelaars - misschien niet allemaal - beloofden de plannen te zullen verdedigen.

Onacceptabel

De General Assembly vond dinsdagavond niet plaats in de centrale hal van het Maagdenhuis, maar in een zaal ergens boven. Vrij snel werd duidelijk hoe de vergadering over het onderhandelingsakkoord dacht.

Het was waardeloos, een puinhoop, onacceptabel.

De eisen die ze de onderhandelaars hadden meegegeven, die waren toch niet onderhandelbaar? En dat dreigen met rechtszaken, dat voelde ook niet goed.

De emoties liepen op, een paar onderhandelaars liepen geëmotioneerd de kamer uit, enkele gematigde toehoorders schudden het hoofd omdat zo'n mooi compromis werd afgeserveerd.

De vergadering worstelde zich voort, tot drie uur, vier uur, diep in de nacht. Radicale geluiden kregen de overhand. Ja, het college van bestuur moest ook wijken, het kon zo niet langer. Dat zouden ze morgen gaan roepen!

En zo kon het gebeuren dat De Nieuwe Universiteit woensdagochtend, ondanks het onderhandelingsakkoord van een dag eerder, opnieuw met de mededeling kwam dat er geen ruimte was voor concessies.

Het college van bestuur reageerde direct met een sommatie en dreigde met juridische stappen.

Nee, de strijd om het Maagdenhuis is nog niet voorbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden