Bij beraad over Midden-Oosten gloort wat hoop

Een sprankje hoop gloorde gisteren in Londen na een dag vol besprekingen van de Amerikaanse minister Albright met de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse leider Arafat....

THEO KOELE

Van onze verslaggever

Theo Koelé

LONDEN

De belangrijkste vraag is welk deel van de Westelijke Jordaanoever Israël zal overdragen aan Arafats Palestijnse Autoriteit, wanneer en onder welke voorwaarden.

Londen was gisteren het toneel van koortsachtige diplomatie op de vierkante kilometer. De hoofdrolspelers waren in hotels ondergebracht die zich op loopafstand van elkaar bevonden. Minister Albright pendelde heen en weer.

De rol van gastheer Blair, de Britse premier, tevens dienstdoend voorzitter van de Europese Unie, beperkte zich officieel tot het verwelkomen van de tegenstrevers uit het Midden-Oosten. Bij die gelegenheid toonde Arafat noch Netanyahu zich optimistisch.

In de loop van de dag deden echter berichten de ronde dat er toch enig schot in de besprekingen zat. Het optimisme werd gevoed door een meer dan vier uur durend gesprek van Madeleine Albright met Benjamin Netanyahu. Dat suggereerde flexibiliteit van Israëlische zijde. Een Israëlische topdiplomaat sprak over 'nieuwe voorstellen' van Netanyahu, die bovendien bereid was in Londen te blijven voor een - onvoorzien - onderonsje met Arafat.

Van Palestijnse zijde werd vermoed dat Netanyahu slechts tijd probeert te winnen. Een lid van de Palestijnse delegatie zei gisteravond 'niets nieuws' van de Israëli's vernomen te hebben. Niettemin besloot Arafat zijn vertrek, voorzien voor de avond, uit te stellen.

De Israëlische premier noch de Palestijnse leider had veel politieke bewegingsruimte. Netanyahu's regering steunt op een krappe meerderheid in het parlement, waarvan een deel het liefst geen millimeter land wil prijsgeven aan de Palestijnen. Het kabinet heeft bepaald dat onder geen beding meer dan 9 procent van de Westelijke Jordaanoever aan Arafat en de zijnen afgestaan kan worden, terwille van de veiligheid van de staat Israël. Het gaat ondermeer om het risico dat enkele Joodse nederzettingen geïsoleerde, moeilijk te verdedigen enclaves in Palestijns gebied worden.

Ook de speelruimte van Arafat was beperkt toen hij naar Londen vertrok. Hij heeft aarzelend ingestemd met het - nooit officieel gepubliceerde - Amerikaanse idee dat Israël 13 procent van de Westoever zou overdragen aan de Palestijnse Autoriteit.

Dat is minder dan de helft dan de Palestijnen voor ogen hadden. Onder het Palestijnse volk, en niet alleen in kringen van de militante Hamas-beweging, leeft de opvatting dat Arafat al te toegeeflijk is geweest.

Aan de vooravond van het marathonberaad in Londen had Arafat gezegd dat op het Amerikaanse voorstel geen centimeter mocht worden afgedongen. Daarmee reageerde hij op berichten uit Jeruzalem, dat Netanyahu bereid zou zijn geen 9 maar 11 procent van de Westoever op te geven - zij het onder voorwaarden.

De regering had al eerder een ellenlange verlanglijst aan Arafat voorgelegd. Centraal staat een krachtige bestrijding van 'moslim-terrorisme'. Andere eisen zijn: het schrappen van elke verwijzing in het PLO-Handvest naar de vernietiging van de staat Israël, en de inkrimping van het Palestijnse veiligheidsapparaat.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden