Bigger is better bij Polly's Playground, maar niet bij Capital C

Deze week Soms is 'big' wel groot maar helemaal niet creatief, maar een andere keer is 'big' inderdaad gewoon 'better'.

'Jans Muskee: Just what is it that makes today's homes so different so appealing.'

Amsterdam, 20 november

Was het 't weer? Trumpisme? Of doorzag ik het gewoon nu pas? In elk geval liep ik te somberen over de kille, kaalgeslagen verdiepingen van de voormalige Diamantbeurs in Amsterdam - waar diamanten werden verhandeld in een tijd dat niemand er lastige vragen over stelde.

Renovatiegedril steeg op uit de lager gelegen verdiepingen. De beurs wordt in 2018 heropend als Capital C., 'hét podium voor de creatieve industrie'. Amsterdam is gebouwd op palen en op diamanten en tegenwoordig op creativiteit - klopt als een bus, nietwaar? Ik citeer even uit de plannen van creative director Jochem Leegstra. 'Met een project als dit is het belangrijk dat je een canvas creëert zonder dat je weet wat er allemaal nog aan gaat komen. Vooral omdat [...] nog lang niet alles is ingevuld aan functionaliteiten, moet een merk als dit daar ruimte voor open laten.'

Goed. Het canvas is nog leeg, maar het merk Capital C. moet neergezet. Dan huur je een curator in, Anne van der Zwaag, die begrijpelijke tentoonstellingsconcepten bedenkt (Zwart/Wit voor het Fotomuseum, Bal! voor paleis Soestdijk). Big Art heette dit concept, de verdiepingen waren ten slotte nogal big.

De kunst was niet slecht. Zeker niet. Daar, een heerlijke slappe lange roze reuzendarm, bij wijze van bank (Sander van Deurzen). Een prachtig ruiterbeeld van Fernando Sanchez Castillo waarin je - tegen betaling - een spijker mag slaan. Grote, felgekleurde pasteltekeningen met onrustbarende scènes (de beroemde schilder Marlene Dumas, slechts in slip en muiltjes) door Jans Muskee. En er was nog veel meer, vier XXL verdiepingen vol.

Ik sloeg die spijker. Ik vermaakte mij prima. U denkt: de lucht klaarde op.

Helaas. Was het big? Ja, meestal. Dat was blijkbaar genoeg - geen enkele samenhang, nog geen haarfijn inhoudelijk draadje. Ik wil niet als een nichtje van Marx klinken (vooruit, ik wil het wel) maar hier werd de arbeider als vanouds voor een kapitalistisch karretje gespannen. Recht uit het gentrificatie-ABC: vul die ruimten, het dondert niet hoe, als we er maar smaakvol uitkomen. Daarna: kom maar binnen, creative industry met je knecht. Maar wedden dat geen enkele kunstenaar straks een atelier in Capital C. kan betalen? Laat staan een appartementje in de wijde omtrek?

Ik zeg: creatief m'n neus. Met een kapitale N.

Big Art, Capital C, Weesperplein 4, Amsterdam, t/m 27/11.

Hoorn, 23 november

Weg moest ik, uit die grote stad met haar grootstedelijke oneerlijkheid. Ik vluchtte naar Hoorn. Met een centrum dat nog beloopbaar en misschien zelfs betaalbaar is. Ik doorkruiste het op weg naar presentatie-instelling Hotel Maria Kapel. Anders dan die grote kunstwerken die de Diamantbeurs werden ingetorpedeerd, waren de kunstwerken hier ter plekke gegroeid. Op een nogal vreemde manier.

Kunstenaarsduo Polly's Picture Show, de fotografen Anne Huijnen en Anna de Jong, had namelijk negentien kunstenaars uitgenodigd. Die kwamen drie weken lang in estafettegroepjes naar Hoorn. In een paar dagen maakten ze dan een rare rake tekening, een sculptuur van spaghetti, een balletje van foto's van de maan, omwonden met plakband, of een gek masker - bijvoorbeeld.

Het moet een gezellig feest zijn geweest, dat was de stapel foto's aan te zien. Risico van zo'n zwaan-kleef-aangroepsshow is dat het té gezellig wordt en de bezoeker de restjes van het feest krijgt opgediend. Hier was dat niet geval.

Het eindresultaat van Polly's Playground is geen rommeltje. Sterker nog, deze installatie, ontstaan nadat de Polly's twee weken lang samen hadden gekeken, herschikt en bewerkt, is in al haar bescheidenheid spectaculair. En vreemd genoeg vormden al die droedels en probeersels nu een geheel.

Huijnen en De Jong maakten een grote machine. Eén druk op een rode knop en er is geluid, beweging, geratel, getik en een heuse lichtshow. Op een slimme manier leiden ze zo het oog langs de kunstwerken, die ze overigens 'herinterpreteerden'. Vaak veranderden ze de schaal. Kleine kleifiguurtjes fotografeerden ze om ze vervolgens heel groot zwart-wit te printen en op stokken te zetten. Een balletje van plakband werd een grote bal, een paar houtjes met een tiewrap eromheen werd een heuse sculptuur. Hier is bigger nu eens wel echt better.

Een krankzinnig heerlijk gesamtkunstwerk. En hoewel de Polly's vinden dat dit hele project met Constant Nieuwenhuijs en zijn ideeën over spelen te maken heeft, moest ik denken aan good old Tinguely. En tevreden drukte ik nog eens op het rode knopje.

Polly's Playground, Hotel Maria Kapel, Hoorn, t/m 10/12.

'Eén druk op een rode knop en er is geluid, beweging, geratel, getik en een heuse lichtshow'
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden