Big Ben blijft stil voor Iron Lady

Het is geen staatsbegrafenis, maar lijkt er veel op, want zoals alles in haar leven heeft Margaret Thatcher ook haar eigen uitvaart zorgvuldig gepland. Tegenstanders van de oud-premier mogen vandaag protesteren, mits ze het netjes houden.

Ding dong: the witch is dead, klinkt het in de Britse hitlijsten, maar Big Ben zal tijdens de uitvaart van Margaret Thatcher geen ding-dong laten horen. Voor het eerst sinds de uitvaart van Winston Churchill zullen de klokken niet luiden. Maar waar het land in 1965 eensgezind rouwde, is er nu een luidruchtige minderheid die de plechtigheid wil aangrijpen voor een politiek protest.

Terwijl Big Ben zwijgt, zal in St Paul's Cathedral I vow to thee, my country klinken, een patriottisch gedicht dat een kleine eeuw geleden op muziek is gezet door Gustav Holst. De tweeduizend genodigden en miljoenen televisiekijkers zullen daar een veredelde aflevering van Songs of Praise voorgeschoteld krijgen, een BBC-programma waar de Thatcher op haar oude dag wekelijks naar keek. Muziek ging sowieso een steeds belangrijkere rol in haar leven spelen. Tot voor een paar maanden geleden zong ze in het restaurant van de Ritz regelmatig A nightingale in Berkeley Square, begeleid op piano.

Zoals zoveel dingen in haar leven heeft de omstreden ex-premier haar eigen uitvaart op nauwgezette wijze gepland. Ze is daarbij geholpen door de vorige regering, geleid door de sociaal-democraat Gordon Brown. Gisteren, de dag voor de uitvaart, is haar lichaam overgebracht naar de kapel in het Paleis van Westminster waar volksvertegenwoordigers afscheid van haar kunnen nemen. Vanochtend zal de kist op een affuit, een kar waarop een kanon kan rusten, door Whitehall, langs Trafalgar Square, over de Strand, Fleet Street en Ludgate Hill naar Christopher Wrens kathedraal worden gereden. Thatchers kleinkinderen zullen voorop lopen.

Het is geen staatsbegrafenis, maar zal wel zo aanvoelen. Er is veel militair vertoon. Zo zullen zes wapenbroeders van de Welsh Guards, een eenheid die 32 mannen verloor tijdens de Falk- landoorlog, de kist begeleiden en de kathedraal binnendragen.

Gastenlijst

De gastenlijst is een levendig onderwerp van gesprek. Barack Obama laat zijn land vertegenwoordigen door George Schultz en James Baker, ministers van Buitenlandse Zaken die Thatcher veel hebben meegemaakt. Uit Oba-ma's eigen kring zal niemand acte de présence geven. Persbaron Rupert Murdoch, een trouwe bondgenoot, is verhinderd, net als Thatchers politieke rivaal Neil Kinnock. Wel aanwezig zijn Joan Collins, Shirley Bassey en Jeremy Clarkson van Top Gear. Nederland vaardigt Ruud Lubbers af, door Thatcher ooit getypeerd als een 'jonge, praktische zakenman'.

De meest opzienbarende gast zal de Britse koningin zijn. Enkele commentatoren hebben erop gewezen dat het staatshoofd haar politieke neutraliteit ondermijnt door haar komst. Van de vorstin is echter bekend dat ze niet altijd onder de indruk was van Thatchers nietsontziende beleid. Andersom was er niemand die zo diep boog voor de vorstin als Thatcher. De Queen Mum, overigens, was wel een groot bewonderaar van Thatcher en placht in besloten kring op haar te toosten.

Er klinkt ook kritiek op de kosten van de uitvaart, 11,7 miljoen euro. Hoewel de erven-Thatcher de helft betalen, vindt een meerderheid van de Britten het geldverspilling. De bisschop van Thatchers geboorteplaats Grantham heeft gezegd dat het pompeuze karakter van de uitvaart om problemen vraagt. David Cameron heeft erop gewezen dat Thatchers 'I want my money back' het land 75 miljard pond heeft bespaard. Sommige critici vermoeden dat de premier stiekem op politiek gewin hoopt. Indien dat zo is, helpt het weinig. Met Maggie aan het roer zouden de Tories beter staan in de peilingen.

Een groot deel van de kosten gaat op aan beveiliging. De 'feesten' na haar overlijden hebben aangetoond dat Thatcher nog steeds veel woede oproept. Actievoerders hebben toestemming gekregen om 'netjes' te protesteren. Anders dan bij het bezoek van de Chinese premier enkele jaren geleden, toen mensen met 'Free Tibet'-spandoeken rap in politiebusjes werden afgevoerd, zullen de vierduizend dienstdoende agenten dit keer niet optreden tegen vreedzame protesten, ook niet wanneer deze met kwetsende teksten gepaard gaan.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden