Biesheuvels bovenkooi

Schepen, God, Russische literatuur, Karel van het Reve, een bril, Eva, het gekkenhuis: een reeks begrippen en namen die onlosmakelijk verbonden is aan de schrijver Maarten Bies -heuvel....

In de bovenkooi, Biesheuvels debuut uit 1972, is het boek waar alles al in staat - spiegelend water waarin de auteur kijkt en z'n gezicht in de diepte ziet, onaards en oud. Zijn debuut heeft de thema's waar de latere schrijver alleen nog maar op varieert, Biesheuvel is zijn eerste boek. De Rainbow/Meulenhoff pocket-editie is de twintigste druk, inclusief het voorwoord bij de dertiende druk. Daarin bezingt Biesheuvel zijn eersteling als zijn lievelingsboek en hij beseft dat hij nooit van zijn leven meer 'een dergelijk naïef en vriendelijk en grappig geschreven boek kan maken'. Het is een verhalenbundel, maar het is net zo goed een roman, of een gedroomde autobiografie. Een vrolijk stem mende gekte doortrekt alles en iedereen. Er heerst een toon van verloren gegane waanzin, van verlangen naar wat ooit krankzinnigheid heette, het gelijk van de patiënt die zijn ziekte heeft overleefd. Maarten Bies heu vel is veroordeelde en rechter tegelijkertijd, hij is zieke en geneesheer, creatuur en God. In het schitterende dagboek van Maarten 't Hart Een deerne in lokkend postuur (vorig jaar verschenen) haalt 't Hart een telefoongesprek aan met, hoe kan het ook anders, Biesheuvel, waarin gesproken wordt over het werk van, hoe kan het ook anders, Karel van het Reve. Maarten B. zegt: 'O, wat is dat prachtig. Hij hangt als een visarend boven z'n onderwerp. Opeens duikt hij omlaag en grijpt het. Eerst neemt hij het onderwerp op de hak, dan neemt hij de lezer op de hak en in de laatste zin van zo'n stukje neemt hij zichzelf op de hak.' Hier zit het element in wat ook geldt voor de verhalen van Bies heuvel: het op de hak nemen van de wereld, de lezer en zichzelf. Maar onder al die verhalen ligt een ondoorgrondelijke angst, een volslagen eenzaamheid, een duistere buik vol ge refor- meerde melancholie. En die onderstroom, die geheimzinnige dubbele bodem wordt zelfs door de bizarre humor van de schrijver niet ontwricht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden