Zeven vragen

Biertapper en vakkenvuller tellen nu ook mee

Nederland is een deeltijdland, bevestigen de nieuwe werkloosheidscijfers van het CBS. Kleine banen zijn nu meer zichtbaar.

De werkloosheid in Nederland is in januari 2015 licht gestegen. Foto anp

Het aantal werklozen is in januari licht gestegen, en toch is de werkloosheid flink gedaald, blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek vanmorgen heeft bekendgemaakt. Hoe dat kan? Het is een kwestie van definiëren.

Waarom deze wijziging?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) loopt voortaan in de pas met de rest van Europa. Dat wekt minder verwarring, omdat ook organisaties als het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank de internationale definitie aanhouden. Daarmee laat Nederland zich makkelijker vergelijken met de werkloosheidscijfers van andere landen.

De overstap zat al langer in de planning, maar wordt nu doorgevoerd omdat ook de manier van enquêtering wordt veranderd, zegt de woordvoerder van het CBS. 'De nationale en internationale uitkomsten werden en worden maandelijks gepubliceerd. Maar internationaal krijgt nu de nadruk.'

Hoe komt het dat de werkloosheid zo sterk daalt?

Dat komt doordat bijna 1 miljoen mensen met een kleine baan voortaan meetellen bij de groep werkenden. Tot 1 januari telde het CBS alleen werkenden en werklozen mee die twaalf uur per week werkten of een baan zochten voor twaalf uur of meer. Internationaal is één uur genoeg. Ook de leeftijdsgrens van de beroepsbevolking wordt opgerekt: van 65 tot 75 jaar. Al die 'nieuwkomers' zijn vooral scholieren en studenten met bijbaantjes als vakkenvuller of biertapper, 545 duizend. In mindere mate werken ook gepensioneerden door: 81duizend 65-plussers.

Het werkloosheidspercentage is een breuk. En van die breuk wordt de noemer, de beroepsbevolking, dus beduidend groter. In beide groepen zijn er natuurlijk ook werkzoekenden. Dat getal, boven de streep (de teller) wordt ook groter, maar dat gaat om veel kleinere aantallen. Al met al daalt de werkloosheid, met ongeveer 1,5 procentpunt.

Eén uur of twaalf uur aan het werk, maakt dat iets uit?

Het is een andere manier van benaderen, zegt de woordvoerder van het CBS. 'Kijken we naar werk als sociaal verschijnsel of als productiefactor arbeid? Het CBS ging uit van wat mensen als substantiële banen ervaren, zo zijn we op die twaalf uur uitgekomen. De internationale cijfers, van de International Labour Organisation (ILO), laten zien hoeveel mensen aan het werk zijn.'

Wat zeggen de nieuwe cijfers?

'Die bevestigen vooral dat we een deeltijdland zijn', zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Universiteit van Tilburg. 'Kleine banen waren altijd onzichtbaar terwijl ze wel steeds meer relevant worden voor de arbeidsmarkt. Het is dus logisch om ze niet langer buiten de statistieken te houden.'

De nieuwe cijfers passen beter bij deze tijd, zegt ook arbeidssocioloog Fabian Dekker. 'De leeftijd waarop iemand AOW krijgt gaat omhoog en er zijn genoeg gepensioneerden die blijven werken. Dan is het logisch dat ze in de statistieken komen.'

Wat zeggen de cijfers niet?

Ook deze cijfers laten niet zien of iemand van zijn baan kan rondkomen, zegt Piet Vessies namens werkgeversvereniging AWVN. 'Of hoeveel mensen banen stapelen.' 'Het is gegoogel met cijfers', vindt Reinier Castelein van vakbond De Unie. 'Het is schandalig. Vorige maand steeg de werkloosheid nog en nu zou vlak voor de Provinciale Statenverkiezingen blijken dat de werkloosheid daalt. Alsof je van een klein baantje kunt rondkomen.'

Werkzoekenden bij het UWV in Amsterdam. Foto anp

Maar stijgt of daalt de werkloosheid nu?

Wie naar de trend kijkt, constateert dat de werkloosheid in januari is gestegen (zie bericht), met tweeduizend personen. 'Politici moeten niet gaan roepen dat de werkloosheid flink is gedaald', stelt Ronald Dekker. 'We moeten vooral kijken naar wat er echt aan de hand is', zegt Maurice Limmen van het CNV.

En hoe staat Nederland er internationaal voor?

Volgens de ILO was was de Nederlandse werkloosheid in december 6,7 procent van de beroepsbevolking, tegen 8,3 procent volgens de oude cijfers. Dat is internationaal gezien relatief laag. De werkloosheid lag in de eurozone op 11,5 procent, en in de hele Europese Unie op 10 procent. Duitsland en Oostenrijk presteren het best, met een werkloosheid van rond de 5 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.